Ngang nhiên xả thải xuống dòng sông Mã

Doanh nghiệp Bảo Yến vô tư xả nước lưu huỳnh ô nhiễm. ảnh: N.H

 

Vượt gần 200 km, chúng tôi tới huyện miền núi Quan Hóa, nơi có dòng sông Mã chảy qua. Theo Quốc lộ 15 chúng tôi tới xã vùng cao Phú Thanh, nơi giáp ranh với Vạn Mai (Hòa Bình). Ngay từ đầu xã, tiếng máy nổ, tiếng cưa, tiếng ô tô, máy xúc… từ hàng chục cơ sở chế biến tăm đũa, bột giấy đã đinh tai nhức óc. Không chỉ vậy, các cơ sở chế biến này còn mặc nhiên xả thải trực tiếp nguồn nước ô nhiễm chưa qua xử lý ra môi trường, sông suối. Theo người dân phản ánh, tình trạng ô nhiễm diễn ra từ nhiều năm nay, các cơ sở chế biến này phần lớn do người địa phương làm chủ.

Trên địa bàn xã Phú Thanh có hàng chục cơ sở chế biến lâm sản tăm đũa, bột giấy như: Cơ sở chế biến tăm đũa Hiệu Dung, Trần Kiệm, Tiện Thuý. Các cơ sở này nằm ngay bên bờ sông Mã, đang rầm rầm hoạt động. Nguồn nước sau quá trình chế biến ngâm ủ cây luồng đều được thải xuống lòng sông, lòng suối.

Tại doanh nghiệp Bảo Yến (sản xuất tăm đũa, bột giấy xuất khẩu) với hai cơ sở chế biến có vị trí cách nhau chừng 300m, chúng tôi trực tiếp chứng kiến nguồn nước đen kịt, sau quá trình ngâm ủ nguyên liệu nhiều ngày, đơn vị này đã bắc những đường ống vắt qua đường, xả thải xuống lòng suối rồi chảy ra sông Mã. Mỗi lần như vậy nước sủi bọt trắng xoá, mùi thối bốc lên... 

Điều khiến nhiều người bất bình là hầu hết các cơ sở chế biến lâm sản này, để có được vị trí lập xưởng hoạt động đã tự ý đổ đất đá, lấp lấn sông, xâm phạm tới cả chục mét chiều dài lòng sông Mã mà không hề bị xử lý, ngăn chặn. Có mặt tại cơ sở Tiện Thuý, chúng tôi phát hiện khu đất được cơ sở này đổ lấp, lấn chiếm tới hơn chục mét ra tới giữa lòng sông. Đứng tại mép bờ lấn chiếm, nhìn dòng sông bị thu hẹp, bóp nghẽn, dòng nước đang bị thay đổi mà lo cho cư dân bờ kia khi mùa mưa lũ đang cận kề.

Trên tuyến đường từ huyện Quan Hóa đi huyện Mường Lát cũng có nhiều cơ sở tiểu thủ công nghiệp gây ô nhiễm. Cách trụ sở UBND xã Phú Lệ chừng 200m có một cơ sở làm tăm đũa xả nước thải vàng khè trực tiếp xuống sông. Tại các xã Nam Xuân, Nam Tiến, Nam Động đều có các cơ sở sản xuất, chế biến luồng “đầu độc” sông Mã. Các đơn vị này nằm ngay trục Quốc lộ 15C nhưng các cơ quan chức năng huyện Quan Hóa lại không phát hiện ra!

 

 

Các cơ sở chế biến bột giấy, tăm đũa tại Quan Hóa vô tư “đầu độc” sông Mã.

Được biết, cuối năm 2013, các cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa đã phát hiện, xử phạt, đình chỉ hoạt động nhiều cơ sở chế biến luồng trên địa bàn huyện Quan Hóa. Tuy nhiên tại địa phương này còn rất nhiều cơ sở gây ô nhiễm môi trường, xả nước, rác thải trực tiếp xuống lòng sông khiến dư luận nhân dân bức xúc.

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, ông Trương Nho Tự, Phó Chủ tịch UBND huyện Quan Hóa cho biết: “Hiện nay trên địa bàn có 25 xưởng sản xuất, chế biến luồng, trong đó có 6 xưởng chế biến bột giấy, còn lại làm tăm, đũa. Từ năm 2013, huyện đã thành lập đoàn kiểm tra, tham mưu cho tỉnh xử phạt 4 cơ sở Hoàng Vân, Xuân Dương (xã Hồi Xuân), 1 xưởng ở xã Xuân Phú. Riêng công ty Duyệt Cường (doanh nghiệp Loan) bị xử phạt 320 triệu đồng. Ngoài ra còn yêu cầu các đơn vị xây dựng bể chứa, xử lý nước thải, rác thải đảm bảo quy định mới được hoạt động. Địa bàn xã Phú Thanh các anh phản ánh thì đây là khu vực đang có tranh chấp với tỉnh Hòa Bình. Dân cư sinh sống xen lẫn nhau, khó khăn trong việc quản lý. Hiện có 4-5 cơ sở sản xuất, chế biến bột giấy. Các cơ sở kinh doanh tự phát, chưa được cấp phép nên vấn đề ô nhiễm môi trường là có thật. Huyện sẽ thành lập đoàn kiểm tra, xác minh, xử lý trong thời gian sớm nhất”.

Không  biết lời hứa của ông Phó chủ tịch huyện lúc nào mới trở thành sự thực, trong khi sông Mã đang kêu cứu từng ngày. Hãy cứu lấy môi trường tự nhiên,  nơi phù sa bồi đắp mầu mỡ, nơi rất nhiều hộ dân từ bao đời lênh đênh theo con nước kiếm sống quanh năm bằng nghề chài lưới và cũng là nơi có nguồn nước nuôi sống hàng nghìn hộ dân vùng hạ lưu.

 

Gần đây, Phòng Cảnh sát môi trường (Công an tỉnh Thanh Hóa) đã tiến hành kiểm tra việc chấp hành Luật Bảo vệ môi trường đối với Công ty TNHH Duyệt Cường (xã Xuân Phú, huyện Quan Hoá)... Qua kiểm tra, phát hiện công ty có hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật trên 10 lần, mức độ xả thải từ 200 - 400m3/ngày, bốc mùi hôi thối khó chịu. Công ty này đã xả thải trực tiếp nguồn nước chưa qua xử lý ra sông suối khiến sông Mã bị ô nhiễm nghiêm trọng. Đoàn kiểm tra đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Duyệt Cường và tham mưu cho UBND tỉnh Thanh Hóa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 320 triệu đồng, buộc chấm dứt ngay vi phạm. Ngoài ra còn yêu cầu công ty xây dựng bể chứa, xử lý nước thải, rác thải đảm bảo quy định của pháp luật, mới được hoạt động trở lại...