Nghệ An, Hà Tĩnh: Hàng trăm người lao động bị lừa

Theo hẹn đã ký kết trong hợp đồng lao động với Công ty Cổ phần sản xuất và thương mại Phú Thọ (Cty Phú Thọ) có trụ sở ở TP Thanh Hoá - Thanh Hoá; ngày 15/12/2006, hàng trăm lao động người Nghệ An, Hà Tĩnh đã tập trung trước cổng văn phòng Cty này (thuê địa điểm của Cty cơ khí ô tô 5) thuộc phường Quán Bàu, Thành phố Vinh để nhận việc. Thế nhưng, khác với không khí chen chúc, náo nhiệt khi nộp hồ sơ tuyển dụng và ký hợp đồng, khu làm việc của Cty Phú Thọ vắng như chùa bà Đanh, các cửa phòng đều khoá im lìm.

Mỗi lao động đã mất bao nhiêu tiền?

Cty Phú Thọ do ông Đào Đức Phước làm giám đốc được cấp giấy phép hoạt động số 2603000449 từ ngày 15/8/2006, có vốn pháp định 1 tỷ đồng, chức năng sản xuất nước rửa chén và kinh doanh tổng hợp.

Tháng 9/2006, Cty này đã thuê người đến các phường xã, điểm công cộng trên địa bàn Nghệ An và Hà Tĩnh phát tờ rơi  tuyển dụng lao động với nội dung: “Cần tuyển 200 công nhân sản xuất nước rửa chén, 40 kế toán bán hàng và 15 nhân viên văn phòng làm việc  trên địa bàn Nghệ An, với mức lương từ 600 nghìn đến 1 triệu đồng. Mỗi công nhân đến nộp hồ sơ tuyển dụng phải nộp 50 nghìn đồng tiền lệ phí”.

Đến ngày 10/10/2006, Cty thuê văn phòng tại Cty ô tô số 5 (thuộc phường Quán Bàu, Thành phố Vinh) để mở Chi nhánh tại Nghệ An. Tại đây, Cty đã ký hợp đồng với hàng trăm lao động thuộc 2 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, trong đó có điều khoản: Người lao động nộp cho Cty số  tiền tín chấp kinh phí đào tạo, đối với lao động phổ thông (sản xuất nước rửa chén, nước tinh khiết, rượu, bia, bán hàng và giới thiệu sản phẩm, phục vụ những công việc kinh doanh của Cty) là 2 triệu đồng; đối với nhân viên văn phòng và kế toán nộp 5 triệu đồng.  Sau khi làm việc cho Cty được 18 tháng sẽ được hoàn trả lại số tiền.

Với cách đó, Cty này đã thu được hằng trăm triệu đồng của người lao động với lời hứa: Sau một tháng đào tạo nghề, người lao động sẽ trở thành công nhân chính thức và được hưởng các chế độ bảo hiểm, lao động theo quy định của pháp luật hiện hành.

Đúng ngày hợp đồng có hiệu lực  (15/12/2006) người lao động tập trung đến văn phòng Cty để nhận việc thì quang cảnh vắng như chùa bà Đanh, toàn bộ ban lãnh đạo Cty ôm tiền biến mất từ lúc nào không ai hay? Đến đây mới vỡ lẽ, rất nhiều người lao động không chỉ đã nộp 2 hay 5 triệu tiền tín chấp cho Cty, mà họ còn mất một số tiền từ 5 - 10 triệu đồng cho các cò  tuyển dụng.

Tiền mất tật mang

Trước thực trạng đó, người lao động đã tìm  cách liên lạc với ban giám đốc Cty đồng thời nhờ các ban ngành chức năng can thiệp.

Sau một thời gian, bà Trần Thị Cẩm Bình, quyền giám đốc chi nhánh Cty tại Vinh chính thức ra thông báo tạm hoãn hợp đồng lao động 10 ngày với người lao động (từ ngày 15/12/2006 đến ngày 25/12/2006) vì lý do tiến độ lắp đặt dây chuyền sản xuất, đăng ký chất lượng sản phẩm trên địa bàn Nghệ An chậm tiến độ.

Thế nhưng, 10 ngày sau người lao động cũng không được bố trí việc làm trên địa bàn Nghệ An như hợp đồng đã ký mà nhận được một bản thông báo ra Thanh Hoá làm việc.

Chị Nguyễn Thị Thương - một lao động nói: "Cứ nghĩ được làm việc tại xưởng, thế nhưng đến nơi thì Cty thuê cho chúng tôi ở trong những ki ốt nhỏ chừng 15 -20 m2, 10 - 20 người cả nam lẫn nữ được bố trí ở cùng một phòng. Công việc của chúng tôi không phải trực tiếp sản xuất mà là cuốc bộ đi tiếp thị biểu trưng sản phẩm nước khoáng tinh khiết Samura. Cty buộc tất cả các công nhân phải đi bộ tiếp thị theo tốp  từ 5-7 người. Có những hôm người lao động phải cuốc bộ từ 20-50 km để đi giới thiệu và bán biểu tượng sản phẩm với mức lương 20 nghìn đồng/1 ngày công.

Làm ngày nào ăn lương ngày đó. Nhiều người đi được 2 – 3 ngày đã phát bệnh. Phần lớn không chịu đựng được môi trường làm việc và hoàn cảnh ăn ở quá sức hỗn tạp đành phải bỏ của chạy lấy người. Còn những người cố sức gắng gượng mong lấy lại vốn thì cũng bơ phờ vì đói rét và bệnh tật"...

Em Nguyễn Thị Tâm, sinh năm 1981 quê ở Thanh Chương - Nghệ An cho biết: “Khi có thông báo tuyển dụng, cha mẹ đã phải bán nốt con trâu để lo việc cho em, nên dù khổ đến mấy em cũng phải gắng gượng kiếm tiền đưa về cho cha mẹ. Không ngờ do phải đi nhiều giữa trời lạnh, lại hằng đêm phải nằm dưới đất không màn, không chăn ấm nên chưa đầy nửa tháng đầu gối em đã sưng vù, bị cảm lạnh mấy lần. Cố gắng hết sức nhưng tiền công tháng đầu tiên của em chỉ được 380 nghìn đồng. Không đủ tiền thuốc...”

Một người lao động tên Cường, tốt nghiệp Đại học bách khoa ngành Quản trị kinh doanh thì ngại ngùng nói: Em tốt nghiệp ra trường đã được 2 năm nhưng vì nhà nghèo, bố mất sớm một mình mẹ phải nuôi 3 con ăn học nên không để có tiền chạy việc. Nghĩ rằng đây là cơ hội hiếm có, nên mẹ đã phải cố gắng vay mượn 5 triệu đồng mong em có được một chỗ để làm. Sau khi nhận được thông báo ra Thanh Hoá làm việc cả nhà em đã vui mừng khôn xiết, ông chú còn cho em mượn hẳn cả một chiếc xe máy để đi làm.

Thế mà ra làm được mấy hôm thì Cty không cho đi làm bằng xe máy, bộ phận quản ca còn lấy cớ mượn tạm chiếc xe của em đến nay vẫn chưa chịu trả. Chịu khó làm việc cật lực nhưng cả tiền Tết và lương tháng đầu tiên của em cũng chỉ được 450 nghìn đồng. Tuy thế, em vẫn hi vọng rồi đây sẽ khấm khá hơn.

Nào ngờ theo như lịch hẹn, ra Tết (25/02/2007) em cũng như mọi người hăm hở đến Cty đi làm  nhưng đón tiếp chúng em lại là những ổ khoá đóng cửa im lìm không một lời chào năm mới. Tìm đến nhà riêng của giám đốc thì được trả lời: Anh chị cứ đợi thêm ít ngày nữa!.

Sáng ngày 06/3/2007, ông Đào Đức Phước có mặt tại văn phòng của Cty và giải quyết công việc bằng cách: Chi trả cho mỗi lao động 50 nghìn đồng tiền xăng xe đi về và kèm theo giấy hẹn “đúng 8h ngày 05/4/2007 có mặt tại số 89 Lê Lai, Phường Đông Sơn, Thành phố Thanh Hoá để nhận việc”!

Chán nản, nhiều người đã bỏ việc nhưng cũng không ít lao động rơi vào hoàn cảnh dở khóc dở cười, muốn về cũng không được vì sợ xấu hổ với bạn bè, làng xóm, đặc biệt là sợ phải đối diện với số tiền nợ đã vay để chạy việc chưa biết làm cách nào để trả, đành phải bơ vơ nơi xứ người mong tìm được một công việc tạm nào đó để chờ cơ hội được làm việc trở lại với Cty như trong giấy hẹn, hoặc tìm cách đòi lại được tiền bồi thường vi phạm hợp đồng để xoá bớt nợ nần.

Đây không phải lần đầu những người lao động bị Cty, doanh nghiệp lừa thông qua khâu tuyển dụng lao động. Vì vậy, trước những dấu hiệu không bình thường của Cty Phú Thọ như trên đã tình bày, đề nghị các cơ quan chức năng cần nhanh chóng làm rõ sự việc để có biện pháp bảo vệ quyền lợi người lao động.

Nhóm PV