Nghệ nhân với khát vọng lan tỏa hình ảnh trống đồng ra thế giới

Trong những ngày cuối năm bận rộn, nghệ nhân đúc đồng Nguyễn Thượng Sách (SN 1962, quê huyện Từ Kỳ, Hải Dương; hiện đang sinh sống tại Hà Nội) đã có những chia sẻ với phóng viên về nghệ thuật đúc trống đồng bằng phương pháp hiện đại.

Theo chia sẻ của ông Sách, sau khi tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, ông làm nghề chế tác đá quý. Vào khoảng năm 2005-2006, trong một lần lang thang khu phố cổ Hà Nội, ông Sách gặp và trò chuyện cùng nhiều vị khách nước ngoài lẫn những Việt kiều về nước, đang lựa chọn cho mình những món đồ lưu niệm làm quà. Ông vẫn nhớ như in về một cuộc trò chuyện ngắn với vị khách nước ngoài. Khi đó, người bạn ngoại quốc đã hỏi và thắc mắc với ông Sách về những họa tiết trên trống đồng và phàn nàn về chất lượng cũng như giá cả. Chỉ một câu chuyện nhỏ qua đường nhưng đã để lại trong ông rất nhiều suy nghĩ và trăn trở.

Đầu năm 2006, ông Sách đã bắt tay vào nghiên cứu và phát triển công nghệ đúc đồng. Tiêu chuẩn mà ông Sách đặt ra cho bản thân là công nghệ đúc đồng được tạo ra phải có những đặc điểm tối ưu và quan trọng là thân thiện với môi trường.

Nghệ nhân Nguyễn Thượng Sách, người nghiên cứu và cho ra đời công nghệ đúc đồng mới. Ảnh: N.Định

Sau gần một năm miệt mài nghiên cứu, ăn ngủ tại xưởng, ông Sách đã cho ra đời "Công nghệ đúc chính xác bằng phương pháp nung chảy trên cơ sở hỗn hợp tự cứng trong môi trường chân không". Công nghệ mới sử dụng khuôn đúc làm bằng chất liệu mềm silicone, có độ bền kéo tốt, độ bền xé cao, chịu nhiệt độ cao, sử dụng được nhiều lần, đặc biệt là đáp ứng yêu cầu đúc những sản phẩm nhỏ, đòi hỏi độ chính xác cao. Nguyên liệu đúc được đưa vào lò nóng chảy theo nguyên lý hòa tan, hoàn toàn không dùng hóa chất.

Sản phẩm trống đồng do nghệ nhân Sách tạo ra có nhiều điểm độc đáo. Ảnh:N.Định

Điều đáng nói, quá trình sản xuất các sản phẩm từ đồng bằng công nghệ này hoàn toàn khép kín và giảm thiểu tối đa về vấn đề gây ô nhiễm môi trường.

Sau khi ứng dụng và cho ra đời thành công nhiều sản phẩm, ông Sách đã tập trung nghiên cứu cách đúc trống đồng, một hình tượng mang nhiều giá trị lịch sử của dân tộc. Những sản phẩm trống đồng do nghệ nhân Nguyễn Thượng Sách tạo ra là sự kết hợp tinh hoa của nhiều loại từ Đông Sơn, Bắc Lý đến Ngọc Lũ.

Mục đích của ông Sách là tạo ra sản phẩm trống đồng chuẩn mực, giá thành phải chăng để nhiều người có thể sở hữu. Người nghệ nhân già mong muốn, những nét đẹp văn hóa thuần Việt được lan tỏa rộng rãi, không chỉ ở trong nước mà ra toàn thế giới.

Cách đây không lâu, triển lãm trống đồng của nghệ nhân Nguyễn Thượng Sách đã được công chúng đón nhận, với những phản hồi, góp ý hết sức quý báu. Nhiều sản phẩm trống đồng của ông đã được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới.

N.Định – C.Lê