Nghệ thuật cho rau gia vị vào món phở, món rươi và cách dùng lá chanh tinh tế cho món ăn của người Hà Nội
GiadinhNet - Nghệ thuật cho rau gia vị vào phở và món rươi của người Hà Nội tạo nên hương sắc độc đáo riêng, sự hấp dẫn đặc biệt - nhất là với những món ăn cổ truyền.
Chuyện rau gia vị cho món rươi
Vị đầu bếp Pháp lừng danh Didie Cooclu phát hiện rau gia vị đã tạo nên hương sắc độc đáo riêng, có và sự hấp dẫn đặc biệt của mỗi món ăn Hà Nội - nhất là những món ăn cổ truyền dân tộc như món phở và món ăn với rươi.

Một số loại rau gia vị người Hà Nội hay dùng. Ảnh minh họa.
Ông Didie Cooclu còn thuộc cả những câu ca dao Việt Nam:
Con gà cục tác lá chanh
Con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi
Con chó khóc đứng khóc ngồi
Mẹ ơi đi chợ mua tôi đồng riềng
Con trâu ngó ngó nghiêng nghiêng
Mình đã có riềng, để tỏi cho tôi.
Xưa dân các vùng miền dễ dãi, đơn giản khi dùng rau gia vị, tới mức trong vườn, ngoài chợ sẵn gì dùng nấy.
Món rau ghém đại thể là như nhau, với kinh giới, tía tô, húng chó, mùi tàu là cơ bản. Xóm giềng nhà nọ chạy sang nhà kia bứt một nắm rau, hái quả ớt, hay gạt lớp đất bẻ củ gừng, củ riềng để cho vào món ăn thơm thơm là được - chứ không cầu kỳ ăn món này nhất định phải cho thứ rau gia vị kia.
Ví như món chả rươi người Hải Phòng, Hải Dương cho lá lốt, rau răm vào ăn mới nổi bật vị. Nhưng người Nam Định, Thái Bình lại cho lá gấc, gừng non mới thấy ngon. Người Nghệ An, Hà Tĩnh lại cho lá gừng, lá nghệ. Còn người Hà Nội thì cứ hành hoa, thìa là mà diễn. Duy vỏ quýt thì nơi nào cũng dùng.
Em gái tôi lấy chồng người Hải Phòng, nấu cỗ bên nhà chồng vẫn theo phong cách Hà Nội và được cả nhà chồng khen ngon.
Riêng món chả rươi em gái làm đúng kiểu lối Hải Phòng. Có lần tôi ăn thử thấy cũng ngon lắm. Nhưng cô ấy đem rươi từ Hải Phòng vào bếp nhà tôi rán chả rươi đãi cả nhà là tôi nhất định làm chả rươi với thìa là, hành hoa.
Dân ven đô ăn mắm rươi ngoài vỏ quýt, khế chua, gừng già, bà con sẽ kiếm thêm một rổ nhiều loại rau gia vị, từ tía tô, kinh giới, rau thơm, rau mùi, đến lá sung, vọng cách, búp ổi, lộc vừng, đinh lăng... như ăn với gỏi cá.
Dân phố cổ ăn mắm rươi cũng có vỏ quýt, khế chua, gừng già, nhưng còn thêm hành chẻ, thơm, mùi, rau cần, cải cúc (và khi rau cần, cải cúc quá lứa đã già thì thay bằng chút nõn bắp cải).

Món phở nhiều người Hà Nội thích ăn thật nóng rẫy nên ít cho rau gia vị. Ảnh minh họa.
Rau gia vị cho món phở
Món phở cũng vậy, đi đâu ăn phở cũng khó có được hương vị thơm ngon như phở Hà Nội.
Tính tôi hay tìm tòi, khám phá nên đi đâu có hàng phở cũng sà vào thử một bát xem hương vị, gia vị của các vùng miền như thế nào.
Tôi thấy ở các tỉnh thành khác khi ăn phở cạnh đĩa chanh ớt hầu như đều có thêm đĩa rau thơm.
Phở Sài Gòn và các tỉnh miền Nam là đĩa húng quế và giá sống.
Còn ở các tỉnh miền Bắc thường là đĩa rau thơm bạc hà, có khi cả mấy lát hoa chuối thái mỏng.
Nhưng người Hà Nội ăn phở tôi thấy hầu như họ ít gắp thêm rau thơm, rau ghém như người các vùng miền khác.
Dường như người Hà Nội không muốn các loại rau gia vị làm giảm độ nóng rẫy - đặc trưng nổi trội của bát phở.
Phở bò Hà Nội ngoài hành mùi (hoặc rau thơm) điểm tô trên mặt bát, thì không ăn kèm với bất cứ thứ rau gia vị nào - trừ múi chanh tươi và mấy lát ớt.
Phở gà thì nhiều hàng quán rắc thêm chút lá chanh - thứ rau gia vị tôn vinh hương vị thịt gà luộc.
Chỉ cần một dúm lá chanh thái nhỏ như sợi tóc rắc nhẹ lên bát phở, hay đĩa thịt gà mà mâm cỗ nó có vẻ sang và hấp dẫn rất nhiều.

Thịt gà thường được rắc thêm lá chanh làm rau gia vị cho món ăn thêm ngon. Ảnh minh họa.
Cách dùng rau gia vị lá chanh
Lá chanh còn rất "ăn ý" với các món ốc luộc, nem chạo, nhộng rang.
Cuối thu đầu đông, lúa đồng vừa gặt vãn, châu chấu béo vàng vợt về rang với chút muối tiêu, rắc thêm mấy sợi lá chanh non - cam đoan là cánh nhậu tranh nhau gắp tới tấp chả dừng đũa.
Riêng về lá chanh cho món phở gà, chế biến các món ăn với thịt gà cũng phải đúng điệu.
Lá chanh dùng đúng cách cũng phải học vì không đơn giản, nhưng quan trọng là không được xử lý vội vàng.
Lá chanh phải chọn lá bánh tẻ (không non, không già, không sâu, không quăn, không nhăn nhúm) - là những lá có màu xanh phơn phớt ánh hanh vàng.
Lá chanh chọn cho món ăn chỉ phơn phớt thôi, chứ vàng quá là lá chanh đã già, gân cứng và kém thơm.
Lá chanh non quá cũng kém thơm và nhanh héo.
Lá chanh rửa kỹ xong lấy khăn mềm lau sạch từng lá (có người cẩn thận còn dọc bỏ cuống lá cứng, nhưng có lẽ không cần thiết đến thế).
Rồi xếp lá thành thếp nhỏ, đặt lên thớt phẳng, dùng dao thật sắc, thái nhanh nhưng phải nhẹ tay.
Sở dĩ phải thái lá chanh nhẹ tay là bởi thái lá chanh mạnh tay mà vớ phải thớt vênh, dao cùn thì không thể thái được đám lá chanh đúng ý, mà còn nát sợi, rắc lên món ăn kém đẹp, còn mất mùi thơm.
Nhiều người làm bếp vội vàng - kể cả tôi - nhúm dăm lá chanh còn ướt rượt dùng kéo cắt xoẹt xoẹt cho xong, tự nhủ rằng nhà ăn chứ cỗ bàn khách khứa gì đâu.
Nhưng rồi tôi lại giật mình nhớ đến Mẹ tôi. Hồi con gái, mẹ sát sạt dạy nữ công gia chánh từng tý, không có chuyện qua quýt như vậy. Nay tôi đã thành mẹ, thành bà mà làm ẩu thì sau này con cháu sẽ còn ẩu hơn nữa.
Loại cá giàu protein hơn cá hồi, được Đông y ví là thực phẩm bổ thận, tốt cho người tuổi trung niên, chế biến món nào cũng ngon
Ăn - 3 giờ trướcGĐXH – Không chỉ có thịt giòn dai, vị ngọt tự nhiên, loại cá này giàu protein hơn cá hồi. Theo y học cổ truyền, loại cá này có tác dụng bổ tỳ, bổ thận… phù hợp với người tuổi trung niên khi được sử dụng trong chế độ ăn cân đối.
Vì sao dưa leo đôi khi có vị đắng, có thực sự an toàn để ăn?
Ăn - 6 giờ trướcGĐXH - Dưa leo là một trong những loại rau quả phổ biến nhất trong bữa ăn của người Việt. Với vị thanh mát, nhiều nước và ít calo, dưa leo thường xuất hiện trong các món salad, rau sống hay nước ép giải nhiệt mùa hè.
10 món canh ngày hè thanh mát, vừa bổ dưỡng vừa dễ nấu cho mâm cơm mùa hè, nhìn là muốn ăn
Ăn - 17 giờ trướcGĐXH - Không cần thực đơn cầu kỳ, những mâm cơm ngày hè với những món canh thanh mát, bổ dưỡng và dễ làm dưới đây cũng đủ khiến bạn khỏi đau đầu nghĩ.
Khi cơ thể mệt mỏi, nên ăn ngay loại cháo này để nhanh hồi sức
Ăn - 23 giờ trướcGĐXH - Những ngày thời tiết thay đổi, làm việc quá sức hoặc vừa trải qua một đợt cảm lạnh nhẹ, nhiều người thường cảm thấy cơ thể uể oải, ăn không ngon miệng và thiếu năng lượng. Trong những lúc như vậy, một bát cháo nóng thường là lựa chọn được ưu tiên vì dễ tiêu hóa và giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.
Luộc tôm đừng chỉ nghĩ đến hành, gừng: thêm “mảnh này” giúp tôm đỏ đẹp, thơm ngọt tự nhiên
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Tôm là một trong những loại thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt. Không chỉ giàu protein, canxi và các vi chất quan trọng, tôm còn chứa astaxanthin – một chất chống oxy hóa tự nhiên mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Rán cá đừng đổ dầu ngay vào chảo: thêm một bước nhỏ giúp cá vàng giòn, không dính chảo và hạn chế bắn dầu
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Cá rán là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt. Một đĩa cá vàng giòn, da cá se lại, thịt bên trong mềm ngọt luôn có sức hấp dẫn đặc biệt, nhất là khi ăn cùng cơm nóng và nước mắm chua ngọt.
Loại hạt nhỏ thơm kiểm soát đường huyết cực tốt, người bệnh tiểu đường nên chế biến theo cách này để bổ sung dinh dưỡng, tăng cường sức khỏe
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Hạt kê được ví tốt ngang với insulin tự nhiên, cực giàu dinh dưỡng giúp hạ đường huyết rất hiệu quả. Chế biến món ăn thế nào từ hạt kê để tốt cho người bệnh tiểu đường?
Vợ NSND Xuân Bắc không nấu sơn hào hải vị nhưng khiến chồng hạnh phúc mỗi lần mở lồng bàn: "Niềm vui được gọi tên"
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Giữa nhịp sống bận rộn của làng giải trí, nơi nhiều nghệ sĩ thường xuyên phải di chuyển và làm việc với lịch trình dày đặc, NSND Xuân Bắc vẫn khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi cuộc sống gia đình ấm áp, giản dị. Đằng sau thành công của nam nghệ sĩ là hình ảnh người vợ đảm đang, khéo léo và luôn chăm chút từng bữa ăn cho chồng con.
Đặc sản ẩm thực bám chi chít trên ghềnh đá, được ví như 'nhân sâm, thuốc bổ'
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Mỗi khi thủy triều rút, dải ghềnh đá ven biển phường Quỳnh Phương (Nghệ An) lại nhộn nhịp bước chân người đi gỡ vẹm xanh. Giữa sóng biển và những mỏm đá sắc, người dân cần mẫn mưu sinh, đổi lấy nguồn thu nhập trong mùa hè từ món quà của biển.
12 món ngon từ mực tươi dễ làm tại nhà: Từ món quen đến món lạ đều cuốn cơm, lạ miệng
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - 12 món ngon từ mực tươi dễ làm tại nhà: Từ món quen đến món lạ đều cuốn cơm, lạ miệng để ăn cơm hay đãi khách đều rất hấp dẫn, dễ làm.
Mẹo bảo quản tỏi bóc sẵn cả tháng vẫn thơm nức, không lo teo tóp
ĂnGĐXH - Sau khi bóc vỏ, tỏi rất dễ bị oxy hóa, mốc hỏng hoặc giảm hàm lượng dưỡng chất nếu bảo quản sai cách. Vậy đâu là cách bảo quản tỏi bóc sẵn giúp giữ được độ tươi lâu và hạn chế thất thoát dinh dưỡng? Đọc bài viết sau.








