Người dân hưởng lợi nhiều hơn

Ngày 16/3, tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đối thoại trực tuyến với nhân dân về giá dịch vụ y tế. Các câu hỏi của người dân xoay xung quanh giá viện phí mới, chất lượng dịch vụ y tế, giải quyết quá tải bệnh viện, y đức… Trong khoảng thời gian một tiếng rưỡi, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã phần nào trả lời thỏa đáng các câu hỏi của người dân.

 

Với người nghèo, Chính phủ đã hỗ trợ mua bảo hiểm tới 95%... Ảnh: YT

 

Tại sao lại phải tăng viện phí?

Đây là nội dung của nhiều câu hỏi mở đầu cho buổi giao lưu trực tuyến. Trả lời những câu hỏi này, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, tăng viện phí là yêu cầu rất bức thiết phải làm từ lâu nhưng có nhiều khó khăn trong thực hiện. Giá dịch vụ y tế ban hành từ năm 1995, thời điểm đó chỉ tính một phần giá dịch vụ và một số dịch vụ được điều chỉnh giá năm 2006 cũng chỉ tính một phần.

 

Trong khi đó, lương cơ bản tới nay tăng 6,9 lần, giá các nguyên liệu đầu vào phục vụ ngành y tế cũng tăng theo thị trường. Mức thu phí dịch vụ thấp ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng khám chữa bệnh. Khi mức thu không đủ cho chi, người bệnh phải mua thêm thuốc, ngay chi phí cho phòng khám chữa bệnh, ga trải giường... cũng rất khó khăn. Chất lượng dịch vụ y tế thấp nên không khuyến khích người dân tham gia bảo hiểm y tế (BHYT), người có điều kiện thì đi tìm tới dịch vụ trả tiền.

Theo Bộ trưởng, mức tăng thì trong cấu thành của giá có 7 yếu tố, lần này mới chỉ tính 3. Cụ thể, các chi phí trực tiếp (máu, dịch truyền, bơm kim tiêm…), chi phí điện nước, chi phí duy tu sửa chữa một số trang thiết bị, tức là những phần tối thiểu nhất, chưa tính tiền lương, khấu hao… Mức tăng từ 2 đến 4 lần, một số ít dịch vụ tăng tương đối nhiều (hơn 6 lần). Thông tư 04 (Thông tư điều chỉnh viện phí) có hiệu lực từ 15/4, các đơn vị trực thuộc Bộ phải trình mức thu lên Bộ, các bệnh viện khác phải trình Sở Y tế, Sở Y tế trình HĐND, nơi nào làm nhanh sẽ thực hiện nhanh tùy theo phê duyệt các cấp có thẩm quyền.

 

Người nghèo sẽ được hỗ trợ mua BHYT

Nhiều câu hỏi về việc: Người dân nghèo không có tiền mua BHYT, nếu viện phí tăng, họ có được hỗ trợ khi đi chữa bệnh không? Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến giải đáp: Những băn khoăn của độc giả là rất chính đáng, Chính phủ và ngành Y tế trăn trở nhiều về vấn đề này trước khi ban hành Thông tư. Chính phủ đã hỗ trợ mua bảo hiểm cho người nghèo là 95%, cận nghèo 70%, đồng chi trả là 50%. Chuẩn nghèo và cận nghèo như thế nào đã được ban hành với quy định cụ thể. Đối tượng thứ ba là đồng bào dân tộc thiểu số sống ở những vùng khó khăn cũng được quan tâm.

 

Gần đây nhất, theo Quyết định 14/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 139/2002/QĐ-TTg ngày 15/10/2002 về khám, chữa bệnh cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, người mắc bệnh hiểm nghèo… được hỗ trợ về chi phí ăn uống, đi lại, chữa bệnh… Do đó, họ có thể hoàn toàn yên tâm. Sắp tới, Nhà nước sẽ tiến tới lộ trình BHYT toàn dân, hỗ trợ 30% cho các hộ mức thu nhập trung bình. Với mức đóng BHYT chỉ vào khoảng 400 nghìn đồng, trong khi mức chi có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, do đó, người dân nên mua BHYT.

 

Không phải là “xé rào”

Ông Vũ Nguyễn Thanh Phúc (huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ) nêu câu hỏi: Từ khi Bộ Y tế chuẩn bị tăng viện phí, một số ý kiến cho rằng, đó chỉ là hình thức hợp lý hóa các khoản thu mà các Bệnh viện đã “xé rào” từ lâu. Đồng thời nay thêm phần điều chỉnh khung giá mới nữa liệu có dẫn đến tình trạng “giá chồng giá” tại các bệnh viện hay không?.

 

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, không phải “xé rào”, mà là những trường hợp đi khám dịch vụ, tức là người không tham gia BHYT, họ tham gia dịch vụ, tiền công khám khoảng 30.000 đồng, giá dịch vụ thu theo giá thị trường. Còn những bệnh nhân BHYT, giá này đã có sự thống nhất của Bộ Tài chính, Bộ Y tế, BHXH và có sự giám sát của BHXH, nên tiền khám cũng chỉ thanh toán 3.000 đồng, tức là khám ca ấy, Bảo hiểm sẽ thanh toán lại cho bệnh viện 3.000 đồng, thuốc cũng nằm trong danh mục, dịch vụ trong khung giá, nên không thể “xé rào”. “Xé rào" có thể hiểu đối với trường hợp bệnh nhân khám dịch vụ y tế (điều trị tự nguyện).

Vấn đề lo ngại sẽ có lạm dụng các xét nghiệm, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định, với bệnh nhân BHYT, việc lạm dụng này sẽ khó hơn, vì có quy trình điều trị, danh mục vật tư, giá dịch vụ… rất chặt chẽ. Để khắc phục được vấn đề này, phải có quy trình giám sát. Sắp tới, Bộ cũng sẽ tính tới việc thành lập một hội đồng giám sát độc lập về vấn đề này. Bên cạnh đó, với một số hình thức chi trả tiên tiến, chẳng hạn chi trả trọn gói khi khám chữa bệnh, hiện tượng này sẽ dần được hạn chế. 

Cần phải có nụ cười

Bạn đọc Thủy Lê chia sẻ: “Người dân cần có một thứ, đó là nụ cười, sự ân cần, niềm nở, vui vẻ đối với bệnh nhân của cán bộ y tế”. Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, đúng là nghề này đòi hỏi ba yếu tố: Y lý, y thuật (chuyên môn) và y đức. Vì vậy, để khám chữa bệnh tốt, người thầy thuốc ngoài dược phẩm, trang thiết bị, còn có tấm lòng. Đúng là cần phải có nụ cười, tính nhân văn. Tình trạng thiếu nụ cười cũng xảy ở một số cơ sở nhất là ở những nơi quá tải ở phòng khám ngoại trú, phòng khám bệnh, quá đông, chật chội, nóng bức, ngột ngạt, một số cán bộ nhân viên còn thiếu nụ cười hay nhiều khi thái độ cũng chưa được ân cần.

Bộ Y tế đã và đang thực hiện việc này gắn với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là thực hiện quy tắc ứng xử của cán bộ Y tế đã được ban hành. “Vừa rồi, chúng tôi đã tổ chức chung kết hội thi toàn quốc quy tắc ứng xử ngành y tế với hơn 1.000 bệnh viện tham gia. Hầu hết các lực lượng điều dưỡng y tế, cán bộ y tế của các đơn vị này từ tuyến xã, tuyến huyện, tỉnh, TƯ tham gia”, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nói.

 

Mong muốn có sự chia sẻ của xã hội Trong khuôn khổ buổi giao lưu trực tuyến, một số đại biểu đến từ các bệnh viện, cơ quan quản lý đã có những ý kiến bày tỏ quan điểm về việc điều chỉnh giá viện phí trong thời điểm hiện nay.   “Chúng tôi thường xuyên nhận được ý kiến của các đơn vị trực thuộc và các tỉnh về vấn đề thiếu kinh phí, điển hình như BV Bạch Mai, Lão khoa, Học viện Y học cổ truyền…   Đây là bức xúc kéo dài với các bệnh viện. Chúng ta trong một thời gian dài chỉ thu một phần, Nhà nước cấp kinh phí phần còn lại. Nhưng điều kiện kinh tế Nhà nước không đủ. Do đó phải xã hội hóa, các đơn vị có điều kiện tự bổ sung thêm kinh phí, cung ứng các thiết bị hiện đại…”.   TS Phạm Lê Tuấn- Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Y tế)   “Biểu giá điều chỉnh viện phí hiện nay mới đáp ứng một phần nhỏ. Như vậy, vấn đề nâng cao chất lượng khám chữa bệnh không phải chỉ một vấn đề bổ sung giá viện phí mà phải bao gồm tất cả các yếu tố, như đầu tư trang thiết bị, đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ nhân lực”.      BS Hồ Đức Hải - Giám đốc Sở Y tế Phú Thọ     “Với bệnh viện chúng tôi hiện nay, trang thiết bị có, cơ sở hạ tầng có, nhưng tiền để duy tu bảo dưỡng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị thì còn thiếu.   Nên rõ ràng việc điều chỉnh chi phí giường bệnh, khám bệnh thì sẽ giúp chúng tôi có thể bổ sung ngay phòng ốc, lực lượng bảo vệ, vệ sinh… ít nhất một phần nào đó đáp ứng được sự hài lòng của người bệnh”.     BS Trương Quý Dương - Giám đốc BV tỉnh Hòa Bình   “Chúng tôi nghĩ rằng, thay đổi giá viện phí là đòi hỏi thực tế, là điều kiện tồn tại để phát triển. Nhiều chuyên khoa trong bệnh viện đang phải bù lỗ, không đủ đáp ứng chi phí.   Nếu như chúng ta không thay đổi, khó lòng chúng ta đòi hỏi  ngành Y tế có thể làm tốt hơn việc của mình khi mà tất cả đều thiếu, thậm chí có những cái đang “âm” so với giá trị thực của nó. Chúng tôi hết sức mong muốn có sự chia sẻ của xã hội”. PGS.TS Mai Trọng Khoa - Phó Giám đốc BV Bạch Mai       “Nếu như viện phí được tính đúng, đủ, càng nhiều người tham gia BHYT, những người khỏe giúp cho những người yếu, thì phần đó, BHYT sẽ thanh toán phần lớn cho người bệnh.   Chúng tôi cho rằng, khi chúng ta tăng viện phí, tính đúng, tính đủ, thì người bệnh, đặc biệt là người bệnh BHYT là những người có lợi chứ không phải việc tăng viện phí làm cho người bệnh, những người nghèo không có khả năng tiếp cận dịch vụ y tế”.     PGS Trần Bình Giang- Phó Giám đốc BV Việt Đức       “Tôi nghĩ phải hiểu rõ đây là việc điều chỉnh giá một số dịch vụ chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn hiện tại. Giá dịch vụ y tế được quy định từ 1995 đến nay trong khi hoàn cảnh khách quan đã trải qua nhiều biến đổi.   Phải thấy rằng, khoa học kỹ thuật đang tiến như vũ bão, ngành Y tế đang từng bước áp dụng, có những vấn đề chúng ta đã làm chủ, có thiết bị đã sản xuất được, nhưng cũng  có những kỹ thuật mới mà chúng ta phải nhập khẩu”.   TS Bùi Diệu - Giám đốc Bệnh viện K

Vân Khánh (ghi)