"Người Hà Nội có nhu cầu văn hóa rất thấp"

| Xã hội

"Người dân Hà Nội hiện nay dường như không tiêu thụ và thưởng thức các sản phẩm và hoạt động nghệ thuật đỉnh cao: phim, sân khấu, mỹ thuật… chứng tỏ nhu cầu văn hóa rất thấp" - Nhà Nghiên cứu văn hóa Phan Cẩm Thượng nhận xét.

- Hà Nội đang xây dựng “Quy tắc ứng xử". Thưa ông, việc xây dựng bộ quy tắc ứng xử có phải do những hành vi ứng xử của người Hà Nội hiện nay đã trở nên méo mó, kỳ dị?

- Tôi đã thôi đi làm, nên không biết gì về việc xây dựng các quy tắc ứng xử này, nhưng quả là ứng xử trong đời sống thường ngày ở Hà Nội rất đáng báo động.
Vì Hà Nội là một thủ đô, bản thân cũng đông dân, rất nhiều vấn đề của một thành phố lớn đang trên đường hiện đại cần có những quy định và sự đồng thuận chung của mọi thị dân và người vãng lai mới có cuộc sống ổn thỏa.
 
Từ một thành phố cho ba vạn dân đến ba triệu dân, mọi việc trở nên khác hẳn. Giao thông, thông tin, điện, năng lượng, môi trường, các trung tâm sinh hoạt cộng đồng… tất cả từng chi tiết đều có khả năng ảnh hưởng đến nhau và dễ dàng thành tai nạn nếu không tuân thủ các quy tắc xã hội đô thị, chí ít thì làm liên tục xuống cấp đời sống.

- Ông có cho rằng người Hà Nội hiện nay đã văn minh thanh lịch được 1/2 rồi không?

- Một đô thị lớn cần song song xây dựng thiết chế sinh tồn một cách hà khắc (nhấn mạnh điều này, ví dụ xử phạt về vi phạm môi trường, cảnh quan, xây dựng, gây mất an ninh), mà tất cả các thành phố hiện đại đều rất phải áp dụng (ví dụ ở Bangkok, Singapore từng phạt 100 USD cho việc vứt rác bừa bãi ), mặt khác cần thiết hơn là xây dựng đời sống văn hóa đô thị.

Cả hai cái này chúng ta đều không làm ra hồn, nhất là khía cạnh thứ hai. Người dân Hà Nội hiện nay dường như không tiêu thụ và thưởng thức các sản phẩm và hoạt động nghệ thuật đỉnh cao (phim, sân khấu, mỹ thuật, các bảo tàng…) chứng tỏ nhu cầu văn hóa rất thấp, ngược lại các hoạt động tinh thần kia không có thị trường và môi trường cũng tự suy thoái. Điều này rất quan trọng để nâng đời sống tâm hồn thị dân lên ít nhất bằng mức cái đô thị mà họ đang sống.
 
"Người Hà Nội có nhu cầu văn hóa rất thấp" 1

Họa sỹ, nhà Nghiên cứu văn hóa Phan Cẩm Thượng

- Hà Nội đã từng có rất nhiều cuộc phát động và xây dựng TP Xanh, Sạch, Đẹp, văn minh nhưng thực tế ai cũng xả rác ra ngoài đường, nơi công cộng, viết bậy, vẽ bậy và nói bậy rất nhiều, rồi ‘cháo chửi’ lừng danh cả nước nữa. Ông có tin bộ quy tắc ứng xử này sẽ tránh được vết xe đổ trước đây?

- Vứt rác, cướp đường, ăn cắp, lấn chiếm vỉa hè, đất đai…toàn là những thứ có lợi ngay lập tức cho cá nhân đang hối hả trong một đô thị đông đúc. Nếu điều đó diễn ra toàn cảnh thì coi như cái đô thị đó đi đời.

Bạn tự hỏi trong những công sở đẹp đẽ, sạch sẽ có diễn ra điều đó không? Chắc chắn có, nhưng ở cấp độ rất cao, nói theo cách của dân kiến trúc là chém đẹp, hay “ văn hóa phong bì “ nếu vậy thì những biện pháp ngoài mặt phố làm sao thực hiện được. Nếu một phường bảo kê cho người buôn bán vỉa hè thì cách gì giải quyết được đường thông hè thoáng.

- Mấy năm trước, Hà Nội đã biểu dương em Tuấn ở Thường Tín đã có hành vi tốt dẫn một cụ già sang đường và dư luận khi đó cũng dấy lên làn sóng băn khoăn, phản ứng: Chỉ có thế mà đã khen thưởng biểu dương cấp thành phố sao được?

- Đô thị hiện đại là một tổ hợp sống có quy luật khác hẳn, mà mọi công dân phải tuân theo và thỏa hiệp các nguyên tắc ứng xử chung.

Chúng ta cứ xây dựng, xây dựng nhưng chưa hề nghiên cứu cái tổ hợp đó ra sao, và người dân sống trong đó chưa trưởng thành là những công dân.

Khái niệm công dân (citizen) nguyên gốc chính là những người sống trong thành phố dân chủ, đó mới là cái cần xây dựng. Người Hy Lạp và La Mã ngày xưa bắt buộc các công dân đi xem sân khấu và đấu trường là vì thế.
Theo Đất Việt
dackien
Ý kiến của bạn
Sau lệnh mở cửa xả đáy hồ Hòa Bình: Hà Nội yêu cầu người dân dọc 3 tuyến đê khẩn trương chủ động ứng phó

Sau lệnh mở cửa xả đáy hồ Hòa Bình: Hà Nội yêu cầu người dân dọc 3 tuyến đê khẩn trương chủ động ứng phó

Thời sự -

GĐXH - Sau khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết định mở một cửa xả đáy hồ thủy điện Hòa Bình từ 11 giờ ngày 11/7, Hà Nội đã yêu cầu các địa phương ven sông khẩn trương triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn cho người dân và các hoạt động trên sông.

Chỉ 6 tháng đầu năm, Hà Nội đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị, 107 dự án NƠXH và mạnh tay xử lý 5 điểm nghẽn lớn

Chỉ 6 tháng đầu năm, Hà Nội đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị, 107 dự án NƠXH và mạnh tay xử lý 5 điểm nghẽn lớn

Thời sự -

GĐXH - Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Hà Nội đã đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng hơn 300 km; triển khai 107 dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê; đồng thời quyết liệt xử lý 5 điểm nghẽn lớn về hạ tầng và quản lý đô thị.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.