"Người Hà Nội có nhu cầu văn hóa rất thấp"

- Hà Nội đang xây dựng “Quy tắc ứng xử". Thưa ông, việc xây dựng bộ quy tắc ứng xử có phải do những hành vi ứng xử của người Hà Nội hiện nay đã trở nên méo mó, kỳ dị?

- Ông có cho rằng người Hà Nội hiện nay đã văn minh thanh lịch được 1/2 rồi không?

- Một đô thị lớn cần song song xây dựng thiết chế sinh tồn một cách hà khắc (nhấn mạnh điều này, ví dụ xử phạt về vi phạm môi trường, cảnh quan, xây dựng, gây mất an ninh), mà tất cả các thành phố hiện đại đều rất phải áp dụng (ví dụ ở Bangkok, Singapore từng phạt 100 USD cho việc vứt rác bừa bãi ), mặt khác cần thiết hơn là xây dựng đời sống văn hóa đô thị.

Họa sỹ, nhà Nghiên cứu văn hóa Phan Cẩm Thượng

- Hà Nội đã từng có rất nhiều cuộc phát động và xây dựng TP Xanh, Sạch, Đẹp, văn minh nhưng thực tế ai cũng xả rác ra ngoài đường, nơi công cộng, viết bậy, vẽ bậy và nói bậy rất nhiều, rồi ‘cháo chửi’ lừng danh cả nước nữa. Ông có tin bộ quy tắc ứng xử này sẽ tránh được vết xe đổ trước đây?

- Vứt rác, cướp đường, ăn cắp, lấn chiếm vỉa hè, đất đai…toàn là những thứ có lợi ngay lập tức cho cá nhân đang hối hả trong một đô thị đông đúc. Nếu điều đó diễn ra toàn cảnh thì coi như cái đô thị đó đi đời.

Bạn tự hỏi trong những công sở đẹp đẽ, sạch sẽ có diễn ra điều đó không? Chắc chắn có, nhưng ở cấp độ rất cao, nói theo cách của dân kiến trúc là chém đẹp, hay “ văn hóa phong bì “ nếu vậy thì những biện pháp ngoài mặt phố làm sao thực hiện được. Nếu một phường bảo kê cho người buôn bán vỉa hè thì cách gì giải quyết được đường thông hè thoáng.

- Mấy năm trước, Hà Nội đã biểu dương em Tuấn ở Thường Tín đã có hành vi tốt dẫn một cụ già sang đường và dư luận khi đó cũng dấy lên làn sóng băn khoăn, phản ứng: Chỉ có thế mà đã khen thưởng biểu dương cấp thành phố sao được?

- Đô thị hiện đại là một tổ hợp sống có quy luật khác hẳn, mà mọi công dân phải tuân theo và thỏa hiệp các nguyên tắc ứng xử chung.

Chúng ta cứ xây dựng, xây dựng nhưng chưa hề nghiên cứu cái tổ hợp đó ra sao, và người dân sống trong đó chưa trưởng thành là những công dân.