Nguy hiểm tai biến sản khoa (4): Những nỗ lực giảm tai biến

Nên sinh con ở những cơ sở y tế uy tín để hạn chế rủi ro từ tai biến sản khoa.

Ảnh: TL

Tỷ lệ tử vong đã giảm

Xin bà cho biết tình hình tử vong mẹ và tử vong sơ sinh hiện nay ở Việt Nam?

- Theo Tài liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các tổ chức Liên Hợp Quốc (UN) và Ngân hàng thế giới (WB) công bố vào tháng 10/2010 thì tỉ số tử vong mẹ của Việt Nam đứng thứ 4 trong 10 nước Đông Nam Á. Tỉ lệ tử vong mẹ và tử vong sơ sinh đã giảm đáng kể. Từ năm 2001 đến nay, tỉ số tử vong mẹ đã giảm 3 lần. Nhưng với tỉ số tử vong mẹ theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009 là 69/100.000 trẻ đẻ sống và với số ca sinh ở Việt Nam khoảng 1.000.000 trẻ/năm, ước tính mỗi năm nước ta vẫn còn từ 690-700 ca tử vong mẹ.

Nếu phấn đấu để đạt mục tiêu của chiến lược DS/SKSS và cũng là mục tiêu phát triển thiên niên kỷ số 5 (giảm 3/4 số tử vong mẹ vào năm 2015 so với năm 1990) thì tỉ số tử vong mẹ ở Việt Nam cần giảm còn 58,3/100.000 trẻ đẻ sống. Như vậy, đến năm 2015 ước tính mỗi năm ở Việt Nam vẫn còn 580 - 600 ca tử vong mẹ.

Thời gian gần đây có nhiều thông tin về tử vong mẹ và trẻ sơ sinh. Bà có thể cho biết cách xử lý của Vụ Bảo vệ sức khỏe, bà mẹ và trẻ em cũng như Bộ Y tế về vấn đề này?

- Ngay khi có thông tin về những trường hợp tai biến gây tử vong ở Bắc Ninh, Hưng Yên và Quảng Ngãi, các Vụ, Cục liên quan của Bộ Y tế đã điện thoại trực tiếp nắm tình hình, đồng thời có công văn gửi các Sở Y tế trên đề nghị kiểm tra cụ thể từng trường hợp báo cáo về Bộ Y tế.

Bộ Y tế cũng đã chỉ đạo Sở Y tế các tỉnh, thành phố nghiêm túc triển khai các nội dung như kiểm tra việc cấp cứu, khám chữa bệnh và các quy định liên quan đến theo dõi, chăm sóc, cấp cứu người bệnh để làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của cá nhân, tập thể liên quan đến trường hợp tử vong. Tuy nhiên, để điều tra nguyên nhân, cần phải nghiên cứu đồng bộ, phải chờ kết quả của hội đồng pháp y sau đó mới có những công bố và xử lý chính xác.

Phấn đấu 100% tuyến huyện có thể mổ đẻ

Thưa bà, Bộ Y tế đã có những giải pháp gì nhằm hạn chế tử vong mẹ và trẻ sơ sinh trong thời gian tới?

-  Chúng tôi đang tiến hành rà soát tình hình cán bộ về số lượng, năng lực, trang thiết bị, tổ chức nhân sự làm công tác chăm sóc sản khoa nhất là công tác cấp cứu sản khoa ở các tuyến y tế trên toàn quốc. Những cơ sở không đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định thì phải kịp thời củng cố, tăng cường hoặc tạm thời không thực hiện công tác đỡ đẻ.

Đồng thời cũng sẽ tổ chức, đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ y tế các tuyến về chẩn đoán, xử lý cấp cứu sản khoa theo hướng dẫn chuyên môn. Công việc đào tạo chuyên môn chúng tôi vẫn triển khai từ trước tới nay chứ không phải bây giờ mới triển khai. Nhưng bây giờ sẽ được giám sát chặt chẽ hơn, đôn đốc nhiều hơn.

Bộ Y tế đã giao cho BV Phụ sản TƯ và BV Từ Dũ TP HCM ngay trong tháng 6 này sẽ tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo lại cho cán bộ y tế tuyến dưới. Trước mắt ưu tiên tập huấn cho bệnh viện tuyến tỉnh với các nội dung về theo dõi đẻ cấp cứu, hồi sức sản khoa.

Trong Báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ về tình hình tử vong mẹ và tử vong trẻ sơ sinh, Bộ Y tế cho biết sẽ có những kế hoạch dài hạn để nỗ lực giảm tai biến sản khoa, giảm tử vong, bà có thể cho biết rõ hơn về vấn đề này?

- Chúng ta không thể giải quyết vấn đề tai biến sản khoa trong ngày một ngày hai mà phải có những kế hoạch cho nhiều năm tới. Bộ Y tế đã có những giải pháp lâu dài trong việc hạn chế tai biến sản khoa báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ. Đó là củng cố, kiện toàn hệ thống mạng lưới chăm sóc sức khỏe sinh sản/ sức khỏe bà mẹ và trẻ em từ trung ương đến cơ sở. Nâng cao năng lực chuyên môn, bố trí đủ cán bộ cho các khoa sản, khoa nhi của các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, tuyến huyện; đảm bảo trang thiết bị cần thiết cho cấp cứu hồi sức sản khoa và nhi sơ sinh. Phấn đấu 100% các bệnh viện huyện (trừ các bệnh viện huyện gần bệnh viện tỉnh trong khoảng cách dưới 20km hoặc có thể tiếp cận được với bệnh viện tỉnh trong thời gian không quá 60 phút) có thể mổ đẻ và thực hiện truyền máu. Tăng cường đội ngũ cô đỡ thôn bản ở vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số…

Ngoài ra cần phải tăng cường các hoạt động thông tin truyền thông, giáo dục sức khỏe để nâng cao kiến thức, thay đổi thái độ, hành vi của người dân về nguy cơ của việc không khám thai định kỳ và không đến sinh con ở các cơ sở y tế hoặc tự đỡ đẻ, đỡ đẻ không có cán bộ y tế được đào tạo đỡ.

Hoài Nam (thực hiện)