Hà Nội
23°C / 22-25°C

Nguyên nhân gây vô sinh ở cả nam và nữ giới ít ai ngờ đến

Thứ sáu, 08:42 05/01/2024 | Dân số và phát triển

Vô sinh do nhiều nguyên nhân như do yếu tố sinh học, di truyền, lối sống, tuổi tác... Béo phì đã được xác định là một trong những nguyên nhân chính gây ra vô sinh ở cả nam và nữ giới.

Béo phì là một vấn đề sức khỏe trên toàn thế giới đang đạt tỷ lệ phổ biến với 1,6 tỷ đàn ông và phụ nữ được phân loại là thừa cân cùng với 400 triệu người trưởng thành được phân loại là béo phì. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, béo phì được coi là một chứng rối loạn mạn tính. Cân nặng quá mức dẫn đến nhiều hệ lụy không tốt cho sức khỏe và ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản, là nguyên nhân gây vô sinh ở cả 2 giới.

1. Béo phì ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở nữ giới

Nguyên nhân gây vô sinh ở cả nam và nữ giới ít ai ngờ đến- Ảnh 1.

Phụ nữ béo phì khó có con.

Phụ nữ có cân nặng quá mức dẫn đến nhiều hệ lụy không tốt cho sức khỏe và ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản. Quá trình này phức tạp và đa yếu tố.

Cân nặng dư thừa và mỡ bụng càng lớn thì khó thụ thai càng lớn. Hormon leptin do tế bào mỡ sản xuất cao hơn ở phụ nữ béo phì và nồng độ leptin tăng cao có liên quan đến khả năng sinh sản giảm. Phụ nữ có chỉ số BMI trên 27 gặp khó khăn trong việc thụ thai gấp ba lần so với những phụ nữ khác.

Càng nhiều mỡ bụng thì khả năng kháng insulin càng cao. Điều này có nghĩa là cơ thể sẽ sản xuất nhiều insulin hơn để giữ lượng đường trong máu ở mức bình thường. Tình trạng kháng insulin cao và béo phì có thể làm tăng hormone androgen.

Làm rối loạn nhịp điệu của chu kỳ kinh nguyệt

Trong những trường hợp như vậy, chu kỳ có thể ngắn. Ngoài ra, có thể có kinh nguyệt ít, chu kỳ kinh nguyệt chậm, kinh nguyệt ra nhiều và kinh nguyệt không đều. Béo phì cũng có thể dẫn đến vô kinh, tức là không có kinh nguyệt.

Làm trầm trọng thêm vấn đề rối loạn buồng trứng đa nang

Rối loạn buồng trứng đa nang là một rối loạn nội tiết tố đa dạng, trong đó chu kỳ không đều, sự hình thành trứng trở nên thất thường và việc thụ thai trở nên khó khăn. Béo phì làm tăng tình trạng kháng insulin và làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn nội tiết tố.

Tăng nguy cơ rối loạn rụng trứng

Quá trình tạo nang trứng hoặc hình thành trứng cũng bị xáo trộn do rối loạn nội tiết tố, do đó làm giảm cơ hội làm tổ và duy trì thai kỳ. Nó còn ảnh hưởng đến chất lượng trứng rụng, từ đó làm giảm cơ hội thụ tinh.

Tăng nguy cơ sảy thai

Có nguy cơ sảy thai cao liên quan đến béo phì, do tình trạng kháng insulin cao, tình trạng tăng tiết androgen và thiếu hormone progesterone.

Giảm kết quả công nghệ hỗ trợ sinh sản và làm tăng các biến chứng thai kỳ

Béo phì ở phụ nữ bất lợi trong việc kích thích buồng trứng sản xuất nhiều trứng. Phụ nữ béo phì cần liều lượng hormone cao hơn và nhiều ngày hơn để kích thích so với những phụ nữ khác; chất lượng trứng cũng bị ảnh hưởng. Nó cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của nội mạc tử cung và khả năng tiếp thu của nó. Cơ hội sinh con sống ở phụ nữ thừa cân thấp hơn so với phụ nữ có chỉ số BMI bình thường.

Biến chứng thai kỳ bao gồm:

Đái tháo đường thai kỳ : Phụ nữ béo phì có nguy cơ cao hơn bị đái tháo đường khi mang thai.

Tăng huyết áp thai kỳ: Phụ nữ béo phì cũng có nguy cơ cao hơn bị tăng huyết áp trong thai kỳ, đây là tình trạng nguy hiểm có thể gây ra biến chứng nguy hiểm đến tính mạng của mẹ và thai nhi.

Các vấn đề hô hấp: Béo phì ở phụ nữ mang thai cũng có nguy cơ bị các vấn đề về hô hấp như ngừng thở khi ngủ.

2. Béo phì và vô sinh nam có liên quan như thế nào?

Nguyên nhân gây vô sinh ở cả nam và nữ giới ít ai ngờ đến- Ảnh 3.

Có nhiều nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa béo phì và vô sinh nam.

Hiện nay ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy béo phì ở nam giới ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản của nam giới, không chỉ làm giảm chất lượng tinh trùng mà còn làm thay đổi cơ bản cấu trúc sinh lý cũng như phân tử của tế bào mầm trong tinh hoàn và thậm chí cả những tinh trùng già hơn.

Nhiều nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa béo phì và vô sinh nam. Nhiều người ngạc nhiên khi biết rằng nam giới không tránh khỏi ảnh hưởng của cân nặng đến khả năng sinh sản.

Nam giới thừa cân hoặc béo phì cũng có thể khiến các cặp vợ chồng khó thụ thai hơn. Trên thực tế, những người đàn ông chỉ nặng hơn 10kg so với cân nặng lý tưởng có nguy cơ vô sinh nam cao hơn 10%.

Có rất nhiều nghiên cứu khoa học đã xem xét ảnh hưởng của bệnh béo phì ở nam giới đến các đặc tính tiêu chuẩn của tinh trùng do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hướng dẫn, đặc biệt là khả năng chú ý của tinh trùng, khả năng di chuyển của tinh trùng cũng như hình thái tinh trùng.

Chỉ số khối cơ thể (BMI) của đàn ông càng cao thì khả năng có số lượng tinh trùng thấp càng tăng. Nam giới cũng có nhiều khả năng bị giảm chất lượng và khả năng di chuyển của tinh trùng. Những yếu tố này có thể khiến việc thụ thai trở nên khó khăn hơn, đồng thời chất lượng tinh trùng thấp cũng có thể dẫn đến sảy thai.

Nguyên nhân gây vô sinh ở cả nam và nữ giới ít ai ngờ đến- Ảnh 4.

Chế độ ăn uống lành mạnh giúp kiểm soát cân nặng và chống béo phì.

Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng trong số những người đàn ông có cân nặng bình thường, 24% có số lượng tinh trùng thấp và 2,6% không có tinh trùng khỏe mạnh. Trong số những người đàn ông thừa cân, 25,6% có số lượng tinh trùng thấp và 4,7% không có tinh trùng khỏe mạnh. Trong số những người đàn ông béo phì, 32,4% có số lượng tinh trùng thấp và 6,9% không có tinh trùng khỏe mạnh.

Các chuyên gia giải thích rằng, thừa cân hoặc béo phì có thể dẫn đến mất cân bằng nội tiết tố, mối liên hệ giữa béo phì và khả năng sinh sản của nam giới là do mô mỡ có khả năng chuyển đổi nội tiết tố nam testosterone thành nội tiết tố nữ estrogen.

Khi đàn ông có nồng độ estrogen cao hơn bình thường, tinh hoàn sẽ ít có khả năng sản xuất tinh trùng hơn. Và hormone leptin do tế bào mỡ sản xuất có thể làm hỏng tế bào tinh trùng hoặc tế bào sản xuất tinh trùng. Một vấn đề khác ở nam giới béo phì là bìu thường tiếp xúc gần với cơ thể. Ở gần các mô cơ thể xung quanh sẽ làm tăng nhiệt độ của bìu, nhiệt độ cao hơn này có thể làm hỏng tinh trùng hoặc do có nhiều mô mỡ hơn khiến tế bào tinh trùng bị tổn thương.

Béo phì có ảnh hưởng xấu đến khả năng sinh sản, vì vậy việc điều chỉnh lối sống là vô cùng quan trọng. Giảm cân 7% trọng lượng cơ thể, tập thể dục thường xuyên với cường độ vừa phải trong 60 phút ít nhất 5 ngày mỗi tuần (trung bình) và chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh được khuyến khích để cải thiện khả năng sinh sản.

ThS. BS Lê Quang Dương
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
5 biện pháp tránh thai nội tiết phổ biến nhất và những điều chị em cần biết

5 biện pháp tránh thai nội tiết phổ biến nhất và những điều chị em cần biết

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Trong thế giới hiện đại, việc chủ động kế hoạch hóa gia đình là chìa khóa vàng giúp phụ nữ làm chủ cuộc sống. Dưới đây là 5 biện pháp tránh thai nội tiết phổ biến nhất, hiệu quả và an toàn.

Thai phụ suýt tử vong, buộc phải cắt toàn bộ tử cung vì sai lầm khi tự ý dùng thuốc phá thai

Thai phụ suýt tử vong, buộc phải cắt toàn bộ tử cung vì sai lầm khi tự ý dùng thuốc phá thai

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Tai biến diễn tiến nhanh do tự ý dùng thuốc phá thai tại nhà buộc ê kíp phải phẫu thuật cấp cứu và cắt toàn bộ tử cung để cứu sống bệnh nhân.

Trí tuệ nhân tạo dự đoán biến chứng sức khỏe ở trẻ sinh non

Trí tuệ nhân tạo dự đoán biến chứng sức khỏe ở trẻ sinh non

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chăm sóc trẻ sinh non đang mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành Nhi khoa. Thay vì chỉ phản ứng khi triệu chứng xuất hiện, AI giúp các bác sĩ dự đoán và có hướng xử trí biến chứng từ sớm.

Vô sinh không do bệnh lý: 4 nguyên nhân bất ngờ đến từ lối sống nhiều người thường chủ quan

Vô sinh không do bệnh lý: 4 nguyên nhân bất ngờ đến từ lối sống nhiều người thường chủ quan

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

Khi nhắc đến vô sinh, hiếm muộn, nhiều người thường nghĩ ngay đến các vấn đề phức tạp tại tử cung, buồng trứng hay chất lượng tinh trùng kém do bệnh lý. Tuy nhiên, ít người biết rằng những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại đang âm thầm tước đi cơ hội làm cha mẹ của nhiều cặp đôi.

Khi nào nên làm xét nghiệm Pap để sàng lọc ung thư cổ tử cung?

Khi nào nên làm xét nghiệm Pap để sàng lọc ung thư cổ tử cung?

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

Xét nghiệm Pap (hay Pap smear) là một xét nghiệm quan trọng để sàng lọc ung thư cổ tử cung. Thời điểm và tần suất thực hiện thường phụ thuộc vào độ tuổi, tiền sử sức khỏe của người phụ nữ.

Hưng Yên: Dấu ấn công tác dân số vùng biển và ven biển năm 2025

Hưng Yên: Dấu ấn công tác dân số vùng biển và ven biển năm 2025

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Hưng Yên đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động với cách làm linh hoạt, phù hợp đặc thù vùng biển và ven biển. Nổi bật là các mô hình truyền thông và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (SKSS), kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) và nâng cao chất lượng dân số.

Đau bụng dưới cảnh giác với xoắn buồng trứng

Đau bụng dưới cảnh giác với xoắn buồng trứng

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Xoắn buồng trứng xảy ra chủ yếu với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, tuy nhiên bệnh có thể xuất hiện ở cả phụ nữ mãn kinh, trẻ em thậm chí là trẻ sơ sinh.

Nhận biết dấu hiệu thụ thai thành công: Khi nào cơ thể bắt đầu thay đổi?

Nhận biết dấu hiệu thụ thai thành công: Khi nào cơ thể bắt đầu thay đổi?

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Sau khi quá trình thụ tinh diễn ra, cơ thể người phụ nữ không thay đổi ngay lập tức mà cần một khoảng thời gian để các hormone bắt đầu kích hoạt. Việc theo dõi sát sao các thay đổi, dù là nhỏ nhất sẽ giúp bà mẹ có kế hoạch chăm sóc sức khỏe kịp thời.

6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Co thắt nhẹ hay đầy hơi khi hành kinh là bình thường nhưng nếu đau bụng kinh dữ dội hoặc có thể kèm chảy máu ồ ạt, đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay.

Công tác dân số năm 2025: Dấu mốc 'về đích' quan trọng, tạo nền tảng cho giai đoạn mới

Công tác dân số năm 2025: Dấu mốc 'về đích' quan trọng, tạo nền tảng cho giai đoạn mới

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Chiều 22/1, Cục Dân số (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Tham dự và chỉ đạo Hội nghị có Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, lãnh đạo các vụ, cục, đơn vị thuộc Bộ Y tế cùng đại diện các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội.

Top