Nhà ở xã hội Hà Nội: Nhiều dự án nhưng vẫn khó mua vì thiếu vốn ưu đãi

Người thu nhập thấp khó mua nhà vì thiếu vốn ưu đãi. Ảnh: HP

Thắp sáng giấc mơ mua nhà xã hội

Đầu năm mới 2018, người mua nhà xã hội liên tiếp nhận được tin vui khi UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt quy hoạch chi tiết dự án khu nhà ở xã hội “kiểu mẫu” tại xã Tiên Dương, huyện Đông Anh. Khu nhà ở xã hội thành phố kết nối xanh - “Green Link city” ở xã Tiên Dương, huyện Đông Anh với quy mô nghiên cứu lập quy hoạch khoảng 39,5ha, quy mô dân số dự kiến khoảng 11.000 người. Đây là khu đô thị, dịch vụ, thương mại và nhà ở với hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và hiện đại, thân thiện môi trường dành cho người thu nhập thấp. Khu đô thị đầu tư xây dựng theo thứ tự ưu tiên: trường học (mầm non, tiểu học, trung học cơ sở); khu công viên cây xanh cảnh quan, thể dục thể thao; khu nhà ở (thực hiện theo quy định của Nhà nước và thành phố về quản lý, phát triển nhà ở xã hội). Quá trình triển khai lập quy hoạch cho phép nghiên cứu tối đa hóa các chỉ tiêu quy hoạch trong khuôn khổ pháp luật cho phép, nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Một trong những thông tin nữa là trong buổi thảo luận tại cuộc họp của UBND TP Hà Nội ngày 6/3/2018 là quyết định ban hành quy định quản lý bán, cho thuê, thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố. Tại đây, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho biết thành phố sẽ khắc phục các bất cập trong quy định về quản lý bán, cho thuê, thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn. Theo đó, đối tượng chưa được xác định rõ sẽ phải được siết lại chặt chẽ hơn. Điều mà lãnh đạo TP Hà Nội lưu tâm là vấn đề về nhà ở xã hội trước hết cần phải dành cho đúng đối tượng.

Cụ thể người mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội phải là đối tượng không có điều kiện mua nhà ở phân khúc thương mại. Trong đó công tác giám sát phải chặt chẽ để mỗi gia đình chỉ vợ hoặc chồng đăng ký mua nhà, không để xảy ra trường hợp hai vợ chồng đều đăng ký mua hai nhà ở xã hội. Chủ tịch Hà Nội khẳng định sắp tới Thành phố sẽ xây dựng cổng thông tin điện tử về nhà xã hội. Người dân có thể đăng ký công khai, đăng ký theo khu vực, tự đối chiếu tiêu chuẩn và phải chịu trách nhiệm về việc đăng ký đó. Việc giám sát, thanh tra sẽ được giao cho các đơn vị chức năng liên quan. Trường hợp sai nếu phát hiện sẽ bị thu hồi.

Mòn mỏi chờ vốn

Ngay tại thời điểm này, trên địa bàn thành phố Hà Nội có nhiều dự án nhà ở xã hội đang được xây dựng tại các quận như Hoàng Mai, Hà Đông, Nam Từ Liêm… người mua nhà nộp hồ sơ đăng ký tại Sở Xây dựng TP. Hà Nội. Khảo sát của chúng tôi cho thấy giá bán nhà ở xã hội kể trên nằm ở mức 14-16 triệu đồng/m2.

Đơn cử như tổ hợp nhà ở xã hội và dịch vụ thương mại AZ Thăng Long nằm tại thôn Lai Xá, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức. Dự án được thiết kế với quy mô dân số khoảng 3.000 người với gần 1.500 căn hộ. Các căn hộ có diện tích 44m2; 50m2; 56,8m2; 65m2 đến 70m2, dự kiến hoàn thành và bàn giao vào quý I/2018. Giá bán căn hộ hiện tại khoảng 14.017.594 đồng/m2 (chưa bao gồm VAT và 2% phí bảo trì). Giá cho thuê 1m2 sàn căn hộ dự kiến là 61.081 đồng/m2/tháng (chưa bao gồm VAT).

Hay ở dự án được xây dựng trên lô đất CT01 - Khu đất đấu giá tái định cư và nhà ở xã hội Kiến Hưng - Hà Đông. Tòa chung cư cao 19 tầng và 1 tầng hầm với 432 căn hộ. Các tiện ích đi kèm gồm khu vui chơi trẻ em ngoài trời, sân tập thể dục, sân bóng rổ, đường dạo bộ, khu thư giãn ngoài trời, cây xanh, ghế đá…

Tuy nhiên, một điều kiện quan trọng đối với những người mua nhà ở xã hội vẫn là vốn. Sau thời gian dài gói 30.000 tỷ đồng giải ngân hết, người trong diện mua nhà này vẫn mòn mỏi chờ một gói vay ưu đãi tương tự.

Anh Nguyễn Xuân Sỹ (quê ở Quỳnh Lưu, Nghệ An) vừa lập gia đình nhưng cả hai vợ chồng đã tiết kiệm từ trước khi kết hôn để có tiền mua nhà. Tháng 8 năm 2017, tích góp được một phần tiền, anh Sỹ đăng ký mua nhà tại một dự án tại Tam Trinh thì gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng giải ngân hết. "Hết năm Dương lịch chưa thấy có gói ưu đãi nào, vợ chồng lại động viên chờ hết năm Âm lịch xem sao. Hiện tại, đã gần hết quý I năm 2018 nhưng vẫn không có gói vay ưu đãi nào tương tự gói 30.000 tỷ đồng. Thu nhập của hai vợ chồng có hạn, không dám đi vay tiền lãi suất thị trường", anh Sỹ cho biết.

Về gói vay 4,8% từ Ngân hàng Chính sách xã hội theo sự chỉ đạo của Chính phủ từ năm 2017, ông Nguyễn Văn Lý, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội, cho biết: "Hiện Chính phủ cơ cấu dành cho ngân hàng 500 tỷ đồng để thực hiện chính sách này. Ngân hàng cũng huy động 500 tỷ đồng nữa. Ngoài ra, nhiều địa phương cũng có kế hoạch ủy thác cho vay chương trình này. Năm 2018, Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ chính thức cho vay mua/thuê mua NOXH".

Nội dung được nhiều người quan tâm là quy định khách hàng là hộ gia đình, cá nhân khi vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội phải thực hiện việc gửi tiết kiệm tại Ngân hàng Chính sách xã hội hàng tháng, với thời gian tối thiểu 12 tháng và mức gửi theo quy định của bên cho vay.

Anh Nguyễn Xuân Sỹ cho biết cũng đã nghiên cứu gói vay mua nhà ở xã hội thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội chỉ 4,8%/năm. Nhưng do điều kiện để vay vốn ở ngân hàng này quá khó nên vợ chồng anh chưa thể tiếp cận được.

Thực tế, từ sau khi giải ngân hết gói vay ưu đãi 30.000 tỷ đồng cho người mua nhà xã hội, cả chủ đầu tư và người mua nhà xã hội đều chưa được tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi nên gặp rất nhiều khó khăn.

Trước sự khan hiếm về vốn vay ưu đãi, Hiệp hội Bất động sản kiến nghị Ngân hàng Nhà nước phân bổ ngân sách hàng năm khoảng từ 1.000 - 2.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2018 - 2020 để cho các đối tượng thụ hưởng nhà ở xã hội vay, với lãi suất khoảng 4,8%/năm.

Hà Phương