Nhiều khó khăn trong việc thực hiện nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi

Tọa đàm trực tuyến 2: Nỗ lực giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh - thay suy nghĩ, đổi hành vi

Theo các nhà nhân khẩu học, mất cân bằng giới tính khi sinh hiện nay ở một số quốc gia châu Á đang là một trong những thách thức to lớn của công tác dân số nên được các nhà quản lý, các nhà khoa học và cả thế giới quan tâm giải quyết.

Tại Việt Nam, tỷ số giới tính khi sinh ngày càng có xu hướng gia tăng. Dù đã có nhiều biện pháp can thiệp, tuy nhiên kết quả chưa thực sự được như mong muốn.

Theo các chuyên gia, hiện nay, sự phát triển nhanh của mạng lưới công nghệ thông tin cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Chúng ta không khó để có thể tìm thấy các tài liệu hướng dẫn sinh con theo ý muốn được bày bán trong các nhà sách.

Ảnh minh họa. N.Mai

Hay chẳng cần phải đi đâu xa, chỉ cần ngồi trước màn hình máy tính gõ các cụm từ: "Sinh con theo ý muốn"; "Bí quyết sinh con trai" trên Google là đã có hàng nghìn kết quả hướng dẫn hiện ra nhan nhản trước mắt người dùng. Điều này gây ra rất nhiều khó khăn trong việc kiểm soát tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi trước khi sinh ở một bộ phận không nhỏ người dân.

Bên cạnh đó, khi hỏi những phụ nữ đang mang thai về giới tính thai nhi trong bụng, hầu hết trong số họ đều trả lời đã biết con trai hay con gái. Đây là mặt trái của sự phát triển và quá lạm dụng các kỹ thuật siêu âm trong việc phát hiện giới tính thai nhi.

Nhiều chuyên gia cho rằng, dẫu biết vẫn còn tình trạng tiết lộ giới tính thai nhi ở các cơ sở siêu âm, chuyên sản, phụ khoa nhưng việc phát hiện và xử lý vi phạm tại những cơ sở này không phải là chuyện dễ dàng. Bởi lẽ, họ có rất nhiều cách thức khác nhau để thông báo "ngầm" giới tính thai nhi cho khách hàng như: Dùng hành động để mô tả; dùng tiếng lóng; ám hiệu riêng và rất nhiều cách "lách" vi phạm khác.

Cùng với đó, sự tuân thủ pháp luật của một số cơ quan, cá nhân về việc nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi chưa nghiêm túc; công tác thanh tra, kiểm tra về lĩnh vực này chưa thường xuyên cũng được xem là một trong những nguyên nhân gây tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ngày càng gia tăng.

Theo số liệu trong công trình nghiên cứu giới và gia đình Việt Nam năm 2012 của Viện Nghiên cứu phát triển xã hội khảo sát trên 7285 nam giới và phụ nữ đã lập gia đình trong độ tuổi từ 18 – 65 tại 9 tỉnh, thành phố cho thấy, thái độ với quy định "nghiêm cấm hành vi lựa chọn giới tính thai nhi" của người dân là khác nhau. Cụ thể, có 67,5% số người được hỏi ủng hộ quy định, trong đó, 24,8% cho rằng nên thực hiện để tránh tình trạng phá thai, ảnh hưởng tới sức khỏe của người phụ nữ; 37,2% nghĩ nên thực hiện để không làm mất cân bằng giới tính khi sinh và 8,3% cho biết nên thực hiện vì con nào cũng là con.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có 32,5% số người được hỏi không ủng hộ hoặc tỏ thái độ phân vân trước quy định trên. Trong đó, 26,4% đề xuất nới lỏng quy định này vì nhiều gia đình có điều kiện kinh tế muốn có thêm con hoặc muốn có con trai. Do đó, nên cho sinh con thứ 3. Còn lại, 3,3% cho biết, nếu sử dụng các biện pháp lựa chọn giới tính thai nhi trước khi mang thai thì có thể chấp nhận được vì sẽ giảm thiểu được tình trạng nạo phá thai sau này.

Để hạn chế tình trạng gia tăng mất cân bằng giới tính khi sinh, ngoài việc giải quyết nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là đẩy lùi tư tưởng "trọng nam khinh nữ", nâng cao vị thế của trẻ em gái, các chuyên gia cho rằng, việc thực hiện nghiêm túc các quy định về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi cũng rất cần thiết. 

Chính vì vậy, thời gian tới, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi. Việc làm này phải được thực hiện một cách lâu dài, thường xuyên để đem lại kết quả tốt nhất.

Nguyễn Mai