Nhiều người dính HIV vì “yêu” cùng giới

Sáng 7/12, tại buổi tọa đàm "HIV/AIDS - Góc nhìn đa chiều" do trang tin điện tử Tiếng Chuông (Ủy ban Quốc gia Phòng, chống AIDS và Phòng, chống ma túy, mại dâm), Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long - Giám đốc Quốc gia UNAIDS Việt Nam và các khách mời đã thông tin nhiều vấn đề đáng chú ý về công tác phòng chống HIV/AISD ở nước ta và cả thế giới.

Thứ trưởng Bộ Y tế cho hay, hiện Việt Nam đã phát hiện 206.000 trường hợp nhiễm HIV còn sống, 53.000 trường hợp tử vong. Trong 4 năm gần đây, con số nhiễm mới hàng năm và tử vong đều giảm. Đây được xem là bước tiến quan trọng.

Theo ông Long, Việt Nam đã có hành lang pháp lý tương đối toàn diện, khá đầy đủ, đặc biệt là Luật Phòng chống HIV/AIDS  là hết sức tiên tiến, phù hợp với quy định quốc tế. Việt Nam đã triển khai các chương trình dự phòng toàn diện, gồm nhiều hoạt động từ truyền thông thay đổi hành vi. Thứ trưởng Y tế dẫn lời Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan khẳng định, chưa có chương trình nào mà triển khai giáo dục truyền thông rộng lớn như vậy.

Ông Long thông tin: "Cách đây 5 năm việc điều trị bằng Methadone gặp nhiều phản ứng, từ người dân và cả lãnh đạo, nhưng qua nghiên cứu, xem xét, trao đổi, thí điểm, từ năm 2008, chúng ta bắt đầu triển khai. Sau 3 năm, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Y tế tổng kết, nhân rộng, cho tới nay đã có 60 điểm với 11 ngàn người được điều trị, đem lại sự bình yên, giảm tỷ lệ tội phạm trong cộng đồng.

Chương trình dự phòng lây truyền từ mẹ sang con, tháng 6 hàng năm là tháng cao điểm, trước đây có 4.000- 5.000 trường hợp mỗi năm, tỷ lệ lây nhiễm từ mẹ sang con ở mức 30 - 40% giảm xuống còn 10%, cố gắng còn 5%.

Tất cả các tỉnh đều có cơ sở xét nghiệm, tư vấn miễn phí về HIV, lên tới hàng triệu mẫu. Chương trình sử dụng các thuốc kháng virus ARV, từ năm 2005 triển khai diện rộng, con số phòng khám điều trị ARV tăng lên hàng ngày, đã điều thị 65 ngàn trường hợp, con số tử vong giảm rất rõ nét, từ 10.000 người xuống còn 1- 2000 người mỗi năm. Năm 2010, con số tử vong giảm 70%  so với 2005".

Các khách mời tại buổi tọa đàm. Ảnh: Việt Nguyễn

Trao đổi tại buổi tọa đàm, ông Tony E.Lisle - Giám đốc Quốc gia của UNAIDS - Việt Nam cho biết: "Có tới một nửa trong số 34 triệu người trên thế giới  không hề biết khái niệm HIV. Có 18 triệu người cần điều trị những vẫn chưa được điều trị. Tôi nghĩ Việt Nam cũng gặp phải những khó khăn như trên trong công tác phòng chống HIV/AIDS".

Dù vậy, ông Tony E.Lisle tin tưởng: "Theo tôi không có nghi ngờ gì, chắc chắn Việt Nam sẽ hoàn thành được mục tiêu “3 không” -  Không còn người nhiễm mới HIV, không còn người tử vong do AIDS và không còn kỳ thị, phân biệt đối xử với HIV/AIDS. 

Việt Nam vẫn tiếp tục mở rộng chương trình dự phòng của mình, mức độ như hiện nay đã tốt và mở rộng khắp mọi nơi để giảm các ca nhiễm mới. Như vậy, củng cố việc đang làm, mở rộng hơn nữa và sẽ đảm bảo được cái “không” về những ca nhiễm mới".

Về hình thái lây nhiễm HIV, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết, tỷ lệ lây nhiễm virus này qua quan hệ tình dục đồng giới đang gia tăng.

"Cách đây 10 năm chúng ta khẳng định 90% trường hợp nhiễm HIV là liên quan đến tiêm chích ma túy. Gần đây có sự thay đổi lớn, đặc biệt miền Trung, đồng bằng sông Cửu Long thì tỷ lệ lây nhiễm qua quan hệ tình dục chiếm tới 70%, trong khi khu vực miền núi phía bắc vẫn chủ yếu qua đường tiêm chích ma túy".

Nếu như trước đây trong báo cáo về tình hình lây nhiễm HIV trong nhóm tình dục đồng giới được các tỉnh nhắc đến  rất dè dặt, nhưng hiện nay, trên các phương tiện truyền thông, và tại nhiều địa phương, vấn đề tình dục đồng giới được nhắc đến phổ biến hơn, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng… 

Có những tỉnh, thành phố tưởng như yên lặng về vấn đề tình dục đồng giới như Thanh Hóa, nhưng qua khảo sát tại một cộng đồng đồng giới ở địa phương này thì thấy tỷ lệ nhiễm HIV qua quan hệ tình dục đồng giới đang tăng, có thể chiếm tới 14-15%".

Việt Nguyễn