Những bài học quý báu từ việc triển khai hiệu quả Đề án 818 tại Lạng Sơn

Nhiều hoạt động thiết thực được triển khai

Sau khi Bộ Y tế ban hành Quyết định số 818/QĐ-BYT ngày 12/3/2015 về việc phê duyệt Đề án "Xã hội hóa cung cấp phương tiện tránh thai và dịch vụ kế hoạch hoá gia đình/sức khoẻ sinh sản (KHHGĐ/SKSS) tại khu vực thành thị và nông thôn phát triển giai đoạn 2015-2020 (Đề án 818), nhiều tỉnh/thành phố trên cả nước đã tích cực vào cuộc triển khai Đề án trên địa bàn.

Là một trong những địa phương đi đầu trong việc thực hiện Đề án 818, thời gian qua, ngành Dân số Lạng Sơn luôn tích cực triển khai nhiều hoạt động thiết thực, bước đầu đem lại những hiệu quả nhất định. Theo đó, công tác tuyên truyền, vận động luôn là kim chỉ nam trong quá trình triển khai Đề án 818 tại Lạng Sơn.

Hoạt động này đã làm thay đổi trước tiên trong tư duy của các nhà quản lý tại địa phương về việc cung ứng phương tiện tránh thai thực hiện KHHHGĐ trong công tác DS-KHHGĐ. Đồng thời đã làm thay đổi nhận thức, hành vi của người dân từ việc sử dụng miễn phí sang tự chi trả sử dụng các phương tiện tránh thai, dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ phù hợp với điều kiện kinh tế, đảm bảo phù hợp với sức khỏe, chất lượng và an toàn.

Bên cạnh công tác truyền thông, để nâng cao năng lực cho đội ngũ quản lý và nhân viên phân phối sản phẩm của Đề án 818, hằng năm Chi cục Dân số-KHHGĐ tỉnh Lạng Sơn đã phối hợp với Ban quản lý Đề án 818 Trung ương và các Công ty cung ứng sản phẩm cho Đề án 818 tổ chức các lớp tập huấn cung cấp kiến thức, nâng cao kỹ năng phân phối sản phẩm của Đề án 818 cho đội ngũ cán bộ quản lý tuyến huyện, cán bộ chuyên trách xã và đội ngũ cộng tác viên dân số thôn bản trên địa bàn tỉnh.

Cụ thể, năm 2017, tổ chức tập huấn được 5 lớp cho cán bộ tuyến huyện, cán bộ chuyên trách dân số và một số cộng tác viên dân số thôn, bản của 226 xã, phường, thị trấn. Năm 2018, tổ chức Hội nghị triển khai Đề án tại tỉnh, tổ chức tập huấn được 4 lớp cho đội ngũ cộng tác viên dân số thôn bản và 1 lớp cho các nhà thuốc trên địa bàn thành phố Lạng Sơn.

Đến năm 2019, tổ chức tập huấn cho những cán bộ chuyên trách, cộng tác viên dân số mới và những xã triển khai kém hiệu quả (được 4 lớp với gần 400 học viên). Năm 2020, tổ chức 2 lớp tập huấn cho cộng tác viên dân số mới với 160 học viên tham dự.

Ngoài ra, để Đề án đem lại hiệu quả hơn, những năm qua, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Lạng Sơn cũng tăng cường thực hiện công tác kiểm tra, giám sát; sơ kết, tổng kết các hoạt động của Đề án. Hoạt động kiểm tra, giám sát được thực hiện chia thành 2 đợt/năm, với các nội dung: Kiểm tra, giám sát công tác triển khai các hoạt động, công tác quản lý việc phân phối các sản phẩm của Đề án, bảo quản sản phẩm đúng theo quy định; giám sát các hoạt động phân phối sản phẩm, công tác thống kê, báo cáo...

Bên cạnh việc kiểm tra, giám sát đoàn còn có nhiệm vụ hỗ trợ, cung cấp kiến thức, kỹ năng phân phối sản phẩm thuộc Đề án cho đội ngũ nhân viên trực tiếp bán hàng.

Những bài học quý báu 

Theo nhận định của lãnh đạo ngành Dân số Lạng Sơn, trong quá trình triển khai Đề án đến nay, bước đầu có những hiệu ứng tích cực trong việc tuyên truyền, vận động người dân chấp nhận tham gia và duy trì các hoạt động theo Kế hoạch được phê duyệt của Đề án, đặc biệt là đã tạo được nhu cầu của người dân trong việc tự giác tham gia có trách nhiệm để đem lại lợi ích của cá nhân, gia đình và cộng đồng.

Xã hội hóa các phương tiện tránh thai và hàng hóa sức khoẻ sinh sản đã được chú trọng và có chuyển biến tích cực. Các biện pháp tránh thai ngày càng đa dạng hóa, phương tiện tránh thai phong phú về chủng loại, mẫu mã đã đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.

Cùng với đó, kênh cung cấp dịch vụ phương tiện tránh thai ngày càng mở rộng, đặc biệt là sự xuất hiện kênh thị trường, xã hội hóa phương tiện tránh thai, dịch vụ y tế tư nhân, tạo cơ hội cho các đối tượng có nhu cầu sử dụng lựa chọn biện pháp tránh thai thuận tiện, phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của mỗi cá nhân và gia đình.

Kết quả đạt được của Đề án là nhờ sự nỗ lực của toàn bộ hệ thống y tế - dân số từ tỉnh đến cơ sở, sự phối hợp chặt chẽ của các ngành thành viên Ban chỉ đạo công tác Dân số-KHHGĐ tỉnh, Ban chỉ đạo các huyện, thành phố… trong việc triển khai các hoạt động của Đề án phù hợp với đặc điểm và điều kiện của địa phương.

Các hoạt động của Đề án tạo được môi trường xã hội đồng thuận; nâng cao năng lực cho các cơ sở y tế công lập, đặc biệt là đội ngũ cộng tác viên dân số/nhân viên y tế thôn bản, đã góp phần mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, góp phần bảo đảm tính bền vững của Chương trình DS-KHHGĐ.

Từ việc triển khai tốt các hoạt động của Đề án tại các địa phương trên địa bàn tỉnh, ngành Dân số Lạng Sơn đã đánh giá được nhu cầu của người dân trên cơ sở thực tiễn về điều kiện kinh tế - xã hội của từng thôn/bản/khối phố, từ đó lựa chọn các loại hình tiếp cận phù hợp để đạt được hiệu quả cao.

Kết quả của Đề án cũng đánh dấu sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy cũng như trong phương thức tổ chức thực hiện cung cấp phương tiện tránh thai, dịch vụ sức khoẻ sinh sản đối với đơn vị quản lý.

Với đối tượng thụ hưởng, Đề án đã góp phần nâng cao nhận thức và chuyển đổi hành vi của người dân từ "bao cấp, miễn phí" sang sử dụng dịch vụ "mua, bán" theo nhu cầu và điều kiện kinh tế để có được dịch vụ tốt nhất, phù hợp nhất.