Những sai lầm nghiêm trọng của phụ nữ sau sinh cần sớm loại bỏ

Nhưng đa phần các phương pháp dân gian mà sản phụ áp dụng sau khi sinh được các chuyên gia đánh giá là sai lầm, trong đó có nhiều phương pháp có thể làm hưởng hưởng đến sức khỏe, tính mạng của sản phụ và cháu bé.

Không nên sưởi ấm bằng than

Ở nhiều địa phương, nhất là khu vực miền Trung, phụ nữ sau khi sinh thường phải nằm than để sưởi ấm người với lý do để tránh bệnh tật sau này. Một số địa phương khác lại quan niệm sản phụ không gội đầu 1 tháng để tránh nhức đầu, rụng tóc về sau; tránh xem ti vi, đọc sách 1 tháng để không bị nhanh lão hóa về sau... Những quan niệm trên được các chuyên gia y tế cho rằng, không có cơ sở khoa học, thậm chí gây ra những tác dụng phụ nguy hiểm đến sức khỏe.

Chia sẻ trên VnExpress, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Bay – Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM cho biết việc nằm than, hơ nóng cơ thể mẹ và bé để giúp ấm người, tránh phát sinh bệnh sau này là một quan điểm sai lầm phổ biến nhất hiện nay của nhiều phụ nữ sau khi sinh.

Theo bác sĩ Bay trong tháng đầu tiên, bà mẹ cần giữ ấm tuyệt đối vì sau sinh mất rất nhiều máu, năng lượng và sức đề kháng của cơ thể giảm sút, dễ bị cảm nhiễm từ những yếu tố bên ngoài. Tuy nhiên việc các bà mẹ nằm than hay hơ ấm mẹ và bé trong vòng 1 tháng đầu là nguy hiểm, có thể gây ra một số hậu quả như không điều tiết được than gây cháy, bỏng hoặc khi đốt than sẽ sản sinh ra nhiều khi CO2, gây độc cho mẹ và bé.

Thay vào đó, nên áp dụng những cách giữ ấm an toàn như mặc ấm, uống nước ấm, chườm ấm bụng sau khi ăn xong. Sản phụ nên nằm trong không gian thoáng đãng và mát mẻ, không có gió lùa, quạt hay máy điều hòa quá lạnh. Nhiệt độ phòng nên giữ ở mức như thời tiết bình thường, nếu dùng máy điều hòa nên điều chỉnh nhiệt độ khoảng 28 đến 29 độ C.

Một chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp bà mẹ có đủ sữa cho con bú và nhanh chóng lấy lại vóc dáng thon gọn. Ảnh minh họa

Phải thường xuyên gội đầu và nghỉ ngơi nhiều để lấy lại sức

Cũng theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Bay nhiều nơi phụ nữ sau khi sinh còn quan niệm không nên gội đầu trong vòng 1 tháng đầu để tránh đau nhức đầu, rụng tóc về sau là hoàn toàn không đúng.

Theo PGS Nguyễn Thị Bay, bà mẹ sau sinh cần gội đầu thường xuyên để tránh mồ hôi bết trong tóc gây nấm, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và một số vấn đề sức khỏe khác. Khi gội đầu nên dùng nước ấm, pha thêm chút rượu sẽ làm bốc hơi nước nhanh hoặc dùng máy sấy để làm khô tóc, tránh để tóc ướt trong thời gian dài. Sau khi tắm có thể thoa thêm rượu gừng hoặc dầu tràm vừa giúp cơ thể săn chắc vừa giữ ấm.

Bên cạnh đó các chuyên gia y tế cũng bác bỏ việc cho rằng phụ nữ sau khi sinh phải cữ xem tivi, đọc sách 1 tháng đầu để tránh bị lão hóa nhanh. “Cho đến nay chưa có một nghiên cứu nào cho thấy xem tivi, đọc sách trong vòng 1 tháng ở cữ gây mỏi mắt và nhanh lão hóa về sau”, một chuyên gia về y học cổ truyền khẳng định.

Tuy nhiên theo các chuyên gia y tế, phụ nữ sau sinh cũng nên dành thời gian nghỉ ngơi nhiều để lấy sức vì phải làm nhiều việc sau khi sinh như: canh giờ cho con bú, lo ăn, lo vệ sinh cho em bé...

“Nếu xem ti vi, đọc sách thì chỉ nên ở mức độ vừa phải, tránh tập trung lâu và điều tiết mắt nhiều. Bên cạnh đó, bà mẹ sau sinh vẫn có thể giao tiếp bình thường nhưng không nên nói lớn tiếng ảnh hưởng thanh quản, hầu họng gây tổn thương dây thanh âm”, bà Bay khuyên.

Kiêng cữ đồ chua và nên sử dụng thực phẩm có tính ấm

Không phải người mẹ nào sau sinh cũng tăng cân, nhiều trường hợp còn giảm cân khi cho con bú, chính vì vậy các chuyên gia dinh dưỡng khuyên các bà mẹ sau khi sinh cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý để vẫn có đủ dưỡng chất trong sữa cho con bú mà vẫn giảm cân đều đặn, nhanh chóng lấy lại vóc dáng.

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Bay cho biết một số quan điểm dân gian cho rằng sau sinh, người mẹ cần kiêng cữ tránh đồ chua sợ sau này bị trung tiện nhiều, em bé bị tiêu chảy…là hoàn toàn sai lầm.

Bà Bay cho biết ăn chua hay bổ sung Vitamin C ở mức độ vừa phải là tốt, nhưng tránh thức ăn quá chua, quá mặn hay có tính hàn như ốc, cải chua…có thể gây ra tiêu chảy và phản ứng sản hậu. Những thực phẩm có tính ấm thường được sử dụng cho bà mẹ sau sinh như: nghệ, thịt kho tiêu, gừng, cần kết hợp thêm với rau xanh, trái cây,…

Bên cạnh đó, theo quan niệm Đông y, các món như giò heo, đu đủ xanh, xu hào, củ sen, cam bưởi, mè chứa các thành phần dinh dưỡng giúp tạo sữa cho sản phụ. Những thực phẩm có tính ấm thường được sử dụng cho bà mẹ sau sinh như nghệ, thịt kho tiêu, gừng cần kết hợp thêm với thực phẩm tính mát như rau xanh, trái cây… Đặc biệt, nghệ được xem là loại thảo dược rất tốt đối với bà mẹ sau sinh. Những món ăn có nghệ như thịt kho nghệ, trứng hay cải xào nghệ, khổ qua xào nghệ giúp hoạt huyết, đẩy sản dịch ra nhanh, tiêu hóa tốt. Bên cạnh đó, nghệ có thể dùng để thoa bên ngoài vết mổ, vết cắt tầng sinh môn giúp vết thương mau lành, không để lại sẹo xấu.

Một tuần đầu sau sinh có thể xông bằng lá bạc hà, kinh giới, tía tô, tràm, vỏ bưởi, lá bưởi, lá cam giúp bài tiết chất thải qua mồ hôi đồng thời làm ấm cơ thể. Sau khi xông xong cần lau khô cơ thể, giữ ấm, uống nhiều nước và tránh gió lùa.

Đối với sản phụ sinh mổ, nhiều người lo sợ nếu di chuyển nhiều sẽ làm vết mổ bị rách. Trên thực tế, người mẹ nên ngồi, đi lại chậm rãi, nhẹ nhàng, vận động điều hòa sẽ giúp vết mổ mau lành.

Trước việc nhiều sản phụ thường sử dụng phương pháp bó bụng lấy lại vòng eo săn chắc, PGS Nguyễn Thị Bay cho rằng đây là một quan niệm sai lầm. “Bó bụng quá sớm, quá chặt ngay sau sinh có thể làm chèn ép mạch máu nuôi đến các cơ quan vùng bụng, làm ảnh hưởng xấu đến tiến trình lành sẹo tự nhiên của người sinh mổ”, bác sĩ Bay nhấn mạnh.

M.A (th)