Những tình huống trong phiên giám đốc thẩm vụ Lương Hữu Phước

Vụ bị cáo tự tử tại tòa: Kháng nghị hủy án, bị cáo đã chết thì có lợi gì?

Ngày 12/6, Ủy ban Thẩm phán sẽ mở phiên giám đốc thẩm nhằm xem xét kháng nghị của Chánh án TAND cấp cao tại TP HCM về hai bản án của các cấp tòa tỉnh Bình Phước đã xét xử liên quan đến vụ tai nạn giao thông xảy ra ngày 15/1/2017. 

Đây là vụ án gây sự chú ý của dư luận, bởi ngay sau phán quyết của tòa, chỉ ít giờ sau, bị cáo đã tìm đến trụ sở TAND tỉnh Bình Phước nhảy từ tầng 2 xuống đất tự tử.

Cụ thể, ngày 29/5, TAND tỉnh Bình Phước đã mở phiên tòa phúc thẩm xét xử bị cáo Lương Hữu Phước về tội "Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ" theo Điều 260 (BLHS 2015). Mặc dù tại tòa, luật sư của bị cáo Phước đã chỉ ra nhiều điểm thiếu sót của vụ án. Tuy nhiên, HĐXX phúc thẩm đã bác mọi quan điểm bào chữa của luật sư, tuyên y án sơ thẩm 3 năm tù giam đối với bị cáo Phước. 

Cho rằng mình bị oan, khiếu nại nhiều nơi nhưng không được xem xét một cách thấu đáo, chiều cùng ngày, bị cáo này đã đến trụ sở TAND tỉnh Bình Phước. Tại đây, bị cáo đã nhảy từ trên tầng 2của TAND tỉnh xuống đất dẫn đến tử vong.

Ngày 5/6, Chánh án TAND cấp cao tại TP HCM đã ra quyết định kháng nghị, đề nghị Ủy ban Thẩm phán xét xử giám đốc theo hướng hủy cả hai bản án của các cấp tòa của tỉnh Bình Phước. Kháng nghị cho rằng bản án phúc thẩm của TAND tỉnh Bình Phước và bản án sơ thẩm của TAND TP Đồng Xoài chưa làm rõ nhiều vấn đề như lời khai của Lâm Tươi (người điều khiển xe máy va chạm với ông Phước), chưa giám định tốc độ xe người này.

Vì vậy, điều tra lại mới có thể xác định được việc điều khiển xe của ông Lâm Tươi có vi phạm quy tắc giao thông hay không, đồng thời mới xác định được đầy đủ nguyên nhân trực tiếp và đánh giá được mức độ lỗi của từng bên đối với tai nạn xảy ra. Việc Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm xét xử và quyết định về toàn bộ nội dung vụ án là chưa đủ căn cứ. Kháng nghị khẳng định, cần phải hủy bản án hình sự phúc thẩm và bản án hình sự sơ thẩm nêu trên để điều tra lại vụ án.

Bị cáo Lương Hữu Phước tại phiên tòa phúc thẩm

Theo luật sư Vũ Anh Tuấn (Đoàn luật sư Hà Nội), giám đốc thẩm là một thủ tục đặc biệt nhằm xem xét lại bản án, quyết định của toà án đã có hiệu lực pháp luật, bị kháng nghị do phát hiện có những vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong quá trình giải quyết vụ án. 

"Dù bị cáo Phước đã tử vong nhưng vì bản án có những thiếu sót, vi phạm và để minh oan cho người bị kết án thì việc Chánh án TAND cấp cao kháng nghị hủy án là cần thiết. Trong trường hợp bản án bị hủy để điều tra, xét xử lại, dù bị can, bị cáo đã chết nhưng việc điều tra vẫn có thể tiến hành được bởi ngoài lời khai của họ còn có lời khai của người làm chứng và các tài liệu, chứng cứ khác. Khi đó, nếu thực sự họ không có tội thì sẽ được giải oan", luật sư Tuấn chia sẻ.

Cũng theo luật sư Tuấn, không phải kháng nghị nào cũng được Hội đồng giám đốc thầm chấp nhận. Do vậy, những tình huống pháp lý có thể xảy ra tại phiên giám đốc thẩm như sau: Hội đồng thẩm phán không chấp nhận kháng nghị và giữ nguyên bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị; Hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật và giữ nguyên bản án, quyết định đúng pháp luật của Tòa án cấp sơ thẩm hoặc Tòa án cấp phúc thẩm bị hủy, sửa không đúng pháp luật; Hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật để điều tra lại hoặc xét xử lại; Hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật và đình chỉ vụ án; Sửa bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật; Đình chỉ xét xử giám đốc thẩm.

"Đây là câu chuyện buồn, không ai mong muốn, việc bị cáo tự tử không phải là hậu quả của việc tuyên án. Tuy nhiên, nếu bản án này bị hủy thì những người tiến hành tố tụng vẫn có trách nhiệm", luật sư Tuấn nhận định.

Bình Minh