Nỗ lực đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên ở Long An

Theo kết quả nghiên cứu của Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Long An, có 3 nhóm nguyên nhân làm cho tỉ lệ giới tính khi sinh ngày càng mất cân bằng. Thứ nhất, do ảnh hưởng của tư tưởng Nho giáo truyền thống, do phong tục tập quán phải có con trai để nối dõi tông đường, thờ cúng tổ tiên.

Thứ hai, do áp lực mỗi cặp vợ chồng chỉ có 1 - 2 con, họ dùng mọi cách để đảm bảo có được đứa con trai. Thứ ba, do hơn 70% dân số sống ở nông thôn, hầu hết không chế độ lương hưu khi về già nên phải dựa vào con cái, mà theo quan niệm hiện tại phải là con trai. Trong khi đó, với kỹ thuật, dịch vụ y tế ngày càng hiện đại, tình trạng vi phạm quy định sử dụng kỹ thuật để chẩn đoán giới tính và nạo phá thai đã... tiếp sức cho việc chọn sinh con trai.

Khi đến khoa Sản - Bệnh viện Đa khoa Long An, không khó để thấy cảnh: Một người cha hớn hở khi nghe vợ sinh con trai, còn người cha khác mặt mày ỉu xìu khi được báo vợ sinh con gái. Chừng vài ba chục năm sau, tình cảnh rất có thể sẽ ngược lại: Gia đình cô gái không khó khăn gì trong chuyện cưới gả con, còn người cha có con trai sẽ phải vất vả, khổ sở đi tìm vợ cho con ở một nơi xa xôi nào đó - giống như Đài Loan, Hàn Quốc bây giờ.

Theo thống kê của ngành Dân số tỉnh, địa phương có tỷ lệ MCBGTKS cao là Đức Huệ và Tân Hưng, tỉnh Long An. Thời gian qua, mặc dù Tân Hưng triển khai nhiều hoạt động giảm thiểu MCBGTKS nhưng tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh vẫn còn cao (125 nam/100 nữ). Toàn huyện có 6 xã có tỷ lệ giới tính chênh lệch từ 110 - 280 nam/100 nữ: Vĩnh Châu A, Vĩnh Bửu, Vĩnh Thạnh, Hưng Hà, Hưng Điền và Hưng Điền B. Các trường hợp sinh con thứ 3 trở lên đa số rơi vào hộ có con một bề là gái muốn tìm thêm con trai để “nối dõi tông đường”.

Cộng tác viên dân số tuyên truyền cho người dân những hệ lụy của MCBGTKS. Ảnh: Báo Long An

Vì vậy, để kiểm soát mất cân bằng giới tính (MCBGT) khi sinh là giải pháp xóa dần sự phân biệt đối xử giữa nam và nữ, tỉnh Long An đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo sự đồng thuận trong thực hiện mô hình có đủ 2 con, có cuộc sống ấm no, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc, góp phần nâng cao chất lượng dân số.

Theo đó, thời gian qua, tỉnh thực hiện hiệu quả Đề án Kiểm soát MCBGT khi sinh, xây dựng xã, phường, thị trấn không có người sinh con thứ 3 trở lên; đưa chính sách DS vào quy ước ấp, khu phố. Chất lượng DS từng bước nâng lên. Các hoạt động, mô hình nâng cao chất lượng DS triển khai đa dạng.

Các địa phương đẩy mạnh công tác truyền thông nâng cao nhận thức về MCBGT khi sinh bằng nhiều hình thức; duy trì và xây dựng được 69 xã, phường, thị trấn, 801 ấp, khu phố không có người sinh con thứ 3 trở lên. Tỷ suất sinh thô giảm từ 13,13‰ năm 2016 xuống ước còn 13,02‰ năm 2018 (bình quân mỗi năm giảm 0,05‰). Tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên giảm từ 3,12% năm 2016 xuống ước còn 2,7% năm 2018 (bình quân mỗi năm giảm 0,21%), đạt 210% kế hoạch. Tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên ước đến cuối năm 2018 là 0,635% (kế hoạch dưới 0,7%).

Tỉnh tiếp tục duy trì mức sinh thay thế (số con bình quân của 1 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đạt 2 con/phụ nữ). Tỷ số giới tính khi sinh giảm từ 108 trẻ nam/100 trẻ nữ xuống còn 107,5 trẻ nam/100 trẻ nữ. Tỉnh tiếp tục phấn đấu đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên.

Có thể nói, đạt được kết quả trên là nhờ các địa phương triển khai quản lý tốt nhân khẩu và các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ; thường xuyên đến từng khu dân cư sinh hoạt chuyên đề về DS, xây dựng ấp, khu phố, xã, phường, thị trấn không có người sinh con thứ 3 trở lên; đồng thời đẩy mạnh chiến dịch truyền thông DS lồng ghép CSSKSS/KHHGĐ, duy trì, nhân rộng các mô hình: CSSKSS/KHHGĐ, câu lạc bộ (CLB) không có người sinh con thứ 3 trở lên, CLB CSSK vị thành niên, CLB gia đình phát triển bền vững, CLB tiền hôn nhân, mô hình xã, phường, thị trấn không có người sinh con thứ 3 trở lên.

Lily (th)