Nỗi đau mất con vì mẹ bị đái tháo đường thai kỳ

Nếu có tiền sử ĐTĐ thai kỳ, cần thông báo cho bác sĩ điều trị trong lần mang thai tiếp theo. Ảnh: Chí Cường

Nỗi ân hận của người mẹ

Sau 5 năm cố công tìm kiếm phương cách, chạy chữa để có một đứa con, may mắn đã mỉm cười với vợ chồng chị Hoàng Thị T (32 tuổi, ở Thanh Miện, Hải Dương). Hơn 9 tháng chờ đợi, bé trai 3,8kg ra đời bằng phương pháp sinh mổ, trong niềm hân hoan của họ mạc hai bên. Ai nấy đều phấn khởi vì “mẹ tròn con vuông”. Do được tẩm bổ vì mang thai, chị T tăng đến gần 30kg trong thai kỳ. Lại lo lắng thai không an toàn nên hầu như chị T không luyện tập thể lực, suốt thai kỳ chỉ quanh quẩn trong nhà hoặc đi khám xem thai có tăng cân hay không. Vậy nên, lúc lên bàn mổ đẻ, chị nặng tới 80kg.

Vừa lọt lòng, cắt rốn, con trai chị được đưa đến phòng sơ sinh. Tuy nhiên, 2-3 tiếng đồng hồ sau, gia đình chị được tin bé phải đi cấp cứu gấp do hạ đường huyết đột ngột, suy hô hấp sơ sinh. Những nỗ lực cứu chữa không thành, đứa trẻ sau 5 năm chờ đợi của chị đã qua đời. Kết quả xác định nguyên nhân cho biết, chị T mắc bệnh ĐTĐ thai kỳ nhưng không thông báo tiền sử bệnh cho nhân viên y tế. Con chị cũng bị mắc ĐTĐ ngay từ trong bụng mẹ.

Một trường hợp khác cũng được chính PGS.TS Nguyễn Khoa Diệu Vân – Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Bạch Mai tại Hội thảo “Những điều cần biết về đái tháo đường thai kỳ cho bà mẹ mang thai”, chia sẻ: Đó là thai phụ mang thai tới tuần thứ 39 nhưng đã phải vĩnh viễn mất con do biến chứng sớm của ĐTĐ thai kỳ.

“Hạ đường huyết sơ sinh, suy hô hấp sơ sinh là hai trong số nhiều nguy cơ biến chứng sớm cho thai có mẹ bị ĐTĐ thai kỳ”, PGS.TS Nguyễn Khoa Diệu Vân nói. Theo PGS.TS Nguyễn Khoa Diệu Vân, 25 - 40% con ở mẹ ĐTĐ thai kỳ bị hạ đường huyết nặng trong vài giờ sau đẻ. Nguy cơ này sẽ tăng lên cao nếu kiểm soát đường huyết kém và nhất là đường huyết cao khi chuyển dạ, đặc biệt khi mổ lấy thai. Trường hợp đường huyết hạ nặng và kéo dài có thể gây tổn thương hệ thần kinh của trẻ, khiến trẻ kém phát triển trí tuệ. Khi thai phụ bị ĐTĐ thai kỳ, nguy cơ suy hô hấp sơ sinh tăng lên do thiếu chất surfactant – một chất ảnh hưởng lên tính đàn hồi của phổi, có khả năng làm giảm sức căng bề mặt của lớp dịch lót phế nang 2 -14 lần…

Cứ 5 thai phụ, có 1 người mắc ĐTĐ thai kỳ

Theo báo cáo mới nhất của Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới, năm 2014 có 387 triệu người hiện mắc bệnh ĐTĐ. Nếu không phòng chống bệnh cụ thể, sẽ có khoảng 592 triệu người mắc căn bệnh này trong vòng 22 năm tới. Cũng theo thống kê này, Việt Nam có 3,3 triệu người mắc bệnh ĐTĐ năm 2014.

Đặc biệt, số liệu cho thấy, có đến 15% phụ nữ mang thai trên toàn thế giới có khả năng bị mắc bệnh ĐTĐ thai kỳ. Theo một nghiên cứu khác, tỉ lệ thai phụ mắc bệnh ĐTĐ thai kỳ ở Việt Nam là 20,3%. Có nghĩa là, cứ 5 thai phụ thì có 1 người mắc ĐTĐ thai kỳ.

Các chuyên gia cảnh báo, ĐTĐ thai kỳ nếu không chữa trị kịp thời có thể dẫn đến các tai biến như: Nguy cơ tử vong chu sinh tăng gấp 4 lần so với bình thường; Nguy cơ sinh non tăng hơn gấp đôi (14,02%) so với tỉ lệ thông thường (6,55%); Tỷ lệ hạ đường huyết sơ sinh trên lâm sàng tăng hơn 20 lần so với mức bình thường; Nguy cơ khởi phát chuyển dạ tăng hơn gần 3 lần so với mức bình thường; Hơn 50% phụ nữ có tiền sử mắc bệnh ĐTĐ thai kỳ có nguy cơ bị ĐTĐ típ 2 trong vòng 5 -10 năm sau khi sinh.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Khoa Diệu Vân, dù thai phụ và thai nhi, trẻ sơ sinh phải đối diện với nhiều nguy cơ, biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể tử vong, nhưng trên thực tế, ĐTĐ thai kỳ lại chưa được cộng đồng quan tâm và hiểu đúng. Những người có nguy cơ cao bị ĐTĐ thai kỳ là người bị béo phì: Tiền sử gia đình có người bị ĐTĐ, đặc biệt là người có quan hệ trực hệ như bố, mẹ, anh, chị, em; bị rối loạn dung nạp glucose hoặc ĐTĐ thai kỳ trước đó; hội chứng buồng trứng đa nang; tiền sử sinh con to, đa ối; hiện tượng đường có trong nước tiểu. Ngoài ra, những người bị thai lưu nhiều lần, sinh non cũng nên tầm soát ĐTĐ…

“Một trong những biến chứng các thai phụ thường gặp trong ĐTĐ thai kỳ, đó là nhiễm khuẩn tiết niệu và thiếu máu mạn tính. Trên thực tế, nhiều cặp đôi trước khi cưới say sưa chuẩn bị hôn lễ, tuần trăng mật… nhưng quên mất việc phải khám sức khỏe tiền hôn nhân, tầm soát bệnh tật. Do đó, chị em không biết rằng mình bị ĐTĐ hoặc bị thiếu sắt, thiếu máu. Trong khi đó, đường huyết cao sớm trong thai kỳ (khoảng 8 tuần đầu) có thể ảnh hưởng đến sự phát triển cơ thể và các cơ quan của thai nhi, gây dị tật bẩm sinh. Việc kiểm soát trong mức bình thường trước khi có thai là rất quan trọng. Đặc biệt, nếu chị em đã từng bị ĐTĐ thai kỳ, nguy cơ mắc ĐTĐ thai kỳ trong lần mang thai tiếp theo là 36%”, PGS.TS Nguyễn Khoa Diệu Vân cho biết.