Ông Lương Phan Cừ, PCN Ủy ban CVĐXH Quốc hội: Hạnh phúc từ bình đẳng giới

Ông Lương Phan Cừ

Luật Bình đẳng giới đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2007. Có ý kiến cho rằng, Luật chưa thực sự đi vào cuộc sống. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

- Cá nhân tôi không cho là như vậy! Vấn đề bình đẳng giới (BĐG) đã được chúng ta thực hiện từ khá lâu, ngay cả trước khi Luật ra đời. Để Luật đi sâu vào cuộc sống cần phải có thời gian. Sau khi Luật BĐG ra đời, các cơ quan có thẩm quyền đã rốt ráo triển khai để việc thực thi Luật được chấp hành một cách nghiêm túc.

Riêng Uỷ ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã tiến hành nhiều hoạt động thực hiện quy định về lồng ghép giới trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Chúng tôi đã tiến hành nhiều cuộc giám sát, khảo sát việc thi hành Luật Bình đẳng giới ở nhiều bộ, ngành, tổ chức ở Trung ương và ở một số địa phương. Nhiều hội thảo, khóa tập huấn nâng cao nhận thức về bình đẳng giới được tổ chức ở nhiều nơi.

Tâm lý "trọng nam khinh nữ", muốn có con trai "nối dõi" thờ cúng tổ tiên... vẫn tồn tại, trở thành một rào cản khá lớn để Luật đi sâu vào cuộc sống? Theo ông phương án giải quyết hiệu quả nhất trong thời điểm này là gì?

- Tâm lý đó cũng chỉ là một trong nhiều nguyên nhân cản trở thực hiện bình đẳng giới mà thôi. Chúng ta nên hiểu rằng: Một thời gian khá dài, đất nước ta sống trong chế độ phong kiến, tình trạng bất bình đẳng đã diễn ra hàng nghìn năm- Nó mặc nhiên tồn tại khiến nhiều khi trở thành... thói quen, thành điều... bình thường với một bộ phận trong cộng đồng! Để giải quyết triệt để vấn đề này không thể chỉ trong một thời gian ngắn.

Ngoài tăng cường tuyên truyền vận động, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, chúng ta phải có nhiều giải pháp khác như quan tâm, chăm sóc người cao tuổi, có chế độ an sinh tốt cho đối tượng này. Khi người cao tuổi được chăm sóc tốt, không còn phải băn khoăn, lo lắng: "Không có con trai, về già, ai nuôi?". Họ coi con gái cũng như con trai thì tâm lý "trọng nam khinh nữ" sẽ dần được xóa bỏ.Theo tôi việc có các chính sách ưu đãi với người không có con trai như được Nhà nước chu cấp khi về già hoặc mở những Dưỡng đường miễn phí là rất cần thiết.

Hạnh phúc. Ảnh: PV

Thống kê cho thấy hiện có hơn 100 phụ nữ ở cương vị trưởng, phó các cơ quan lãnh đạo cấp tỉnh thành đến các cấp cao nhất. Cả về dân số và lao động, phụ nữ Việt Nam đều chiếm trên 50%. Nhưng các con số này dường như vẫn chưa đủ sức xoá mối nghi ngờ về khả năng học tập, nghiên cứu, quản lý của phụ nữ?

- Hiện nay nữ giới tham gia vào các cương vị quản lý, lãnh đạo, nhất là lãnh đạo cao cấp vẫn chiếm một tỷ trọng khá khiêm tốn mặc dù phụ nữ chiếm hơn 50% dân số.

Tuy nhiên, tôi nghĩ xã hội ta hiện nay đã đánh giá cao khả năng học tập, nghiên cứu, quản lý của phụ nữ. Nhiều chỉ số đã cho thấy ngày nay phụ nữ cũng có khả năng không thua kém gì nam giới. Vấn đề ở đây là thời gian.Tôi nghĩ rằng trong tương lai, tỷ lệ phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý sẽ được nâng cao xứng đáng.

Thực tế, không ít phụ nữ do quá mệt mỏi với công việc gia đình và cả công việc cơ quan nhưng lại thiếu hẳn sự chia sẻ của người thân nên đã buông xuôi chọn hoặc có gia đình, hoặc có công việc...

- Theo tôi, nên có sự hài hòa. Người phụ nữ thông minh nên biết cách lôi kéo chồng, người thân tham gia, chia sẻ công việc gia đình để từ đó vừa thành công trong sự nghiệp, vừa có được một mái ấm gia đình hạnh phúc.

Không phải là bài toán "bất khả thi"

Có ý kiến cho rằng nên có chính sách ở cả cấp vĩ mô và vi mô về vấn đề chia sẻ việc nhà với những người phụ nữ đi làm. Ý kiến của ông về vấn đề này?

- Gia đình là lĩnh vực riêng tư nên việc phân công, chia sẻ, đỡ  đần nhau ra sao nên để từng gia đình quyết định sao cho phù hợp với hoàn cảnh riêng.

 Theo tôi, cần tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho nam giới trong việc chia sẻ công việc gia đình với vợ hơn nữa. Đồng thời chúng ta phải có các giải pháp xây dựng dịch vụ xã hội chia sẻ việc nhà ngày một tốt hơn như dịch vụ chăm sóc người bệnh; chăm sóc, nuôi dưỡng, dạy dỗ trẻ em không chỉ trong giờ hành chính mà cả ngoài giờ, cả ngày, cả tuần, cả tháng... tăng cường dịch vụ hạn chế việc tiêu tốn quá nhiều thời gian của phụ nữ vào việc bếp núc... Như chúng ta thấy: chỉ sau hơn 25 năm đổi mới, nhờ dịch vụ phát triển mà gánh nặng công việc gia đình đặt lên vai người phụ nữ càng ngày càng giảm. Chị em đã có nhiều thời gian dành cho học tập, nghỉ ngơi và tham gia các công việc xã hội.

Bình đẳng giới thật sự là phải giúp phụ nữ hạnh phúc trong cả công việc lẫn gia đình. Liệu bài toán này có "bất khả thi"không, thưa ông?

- Đúng vậy! Bình đẳng giới thật sự là phải giúp phụ nữ hạnh phúc trong cả công việc lẫn gia đình. Nhưng tôi nghĩ điều đó không quá vĩ mô, không phải là bài toán "bất khả thi". Như chúng ta thấy: Có rất nhiều phụ nữ thành đạt mà vẫn có được mái ấm gia đình hạnh phúc. Tôi nghĩ, điều đó phụ thuộc phần lớn vào chính vào mỗi người phụ nữ và người thân của họ.

- Xin cảm ơn ông. 

          Lã Xưa (Thực hiện)