Phải tăng lương thực tế

Đây là một tín hiệu tốt cho người lao động. Tuy nhiên, có những vấn đề nếu chỉ rút ngắn lộ trình tăng lương tối thiểu chưa giải quyết được, ví dụ như ở đời sống công nhân ở các doanh nghiệp có vốn nước ngoài (FDI).           

Như ta biết, từ 1/1/2008, mức lương tối thiểu chung của người lao động là 540.000đ/tháng. Đối với doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI, Chính phủ qui định mức lương tối thiểu chia theo vùng. Với doanh nghiệp FDI, mức lương tối thiểu lần lượt là 1.000.000đ/tháng, 900.000đ/tháng và 800.000đ/tháng. Với doanh nghiệp nhà nước là 620.000đ, 580.000đ và 540.000đ/tháng.

Thoạt nhìn thì mức lương trong các doanh nghiệp FDI có vẻ cao hơn các doanh nghiệp trong nước. Nhưng vì sao công nhân ở khu vực doanh nghiệp FDI này liên tục đình công?

Ông Chính giải thích: Vì khối doanh nghiệp nhà nước trả lương theo sản phẩm, đơn giá cho một sản phẩm cao nên dù lương tối thiểu thấp thì tính chung tổng thu nhập của lao động vẫn cao hơn. Người làm nhiều sản phẩm có thể hưởng lương 2-3 triệu đồng/tháng. Trong khi tại các doanh nghiệp FDI, người ta quản lý lao động theo giờ làm việc và chỉ trả lương hoàn toàn dựa vào mức lương tối thiểu do Nhà nước qui định. Nhiều doanh nghiệp FDI chỉ trả lương cho công nhân cao hơn mức lương tối thiểu chính xác đến... 50.000đ/tháng, ở khu vực 1 chỉ 1.050.000đ, khu vực 2 chỉ 950.000đ/tháng. Mức lương đó trong tình hình lạm phát hơn 20% như hiện nay thì người lao động rất khó để trang trải trong cuộc sống.

Trong 6 tháng đầu năm 2008, số vụ đình công có chiều hướng gia tăng. Lý do chỉ đơn thuần vì mức lương “quá bèo”. Nhiều doanh nghiệp FDI còn có “chiêu” chia thang lương ra thành mấy chục “nấc”, mỗi nấc chỉ cách nhau chục nghìn đồng. Với “chiêu” này,  người lao động dù có làm ở doanh nghiệp đó tới cuối đời, có “leo” lên bao nhiêu bậc lương đi nữa, thì mức tăng thực tế bằng tiền cũng không đáng kể(?).

Đó là một kiểu vi phạm Bộ luật lao động, và nếu thế, thì “rút ngắn lộ trình tăng lương” liệu có ích gì? Dĩ nhiên, ở đây chúng ta đang nói tới mức lương tối thiểu, mà mức lương này thì gần như “đông cứng” ở các doanh nghiệp FDI. Các ông chủ ở đây cứ theo công thức: lương tối thiểu 50.000đ/tháng, thế là xong! Chả cần “lộ trình”, chả cần “khoán sản phẩm” chi cho nhọc công!? Vì vậy, điều cần thiết bây giờ, song song với đề xuất rút ngắn lộ trình tăng lương tối thiểu, là phải khiến mức lương tối thiểu ấy vận hành theo đúng lộ trình, từ tối thiểu đi lên như thế nào để người lao động sau một khoảng thời gian làm việc, khi tay nghề được nâng cao, họ được nhận mức lương tương xứng với trình độ và kỹ năng lao động của mình.

Và qui định về lộ trình tăng lương tối thiểu ấy phải được áp dụng cả trong các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI. Mức khởi điểm lương tối thiểu có thể khác nhau chút ít, nhưng lộ trình về thời gian để tăng lương thì giống nhau, và thang lương cũng phải có những qui định để mỗi “nấc thang” có khoảng cách về giá trị tiền hợp lý, tương xứng với lao động. Đó phải là những đề xuất đồng bộ, chứ không chỉ bó hẹp trong chuyện “rút ngắn lộ trình tăng lương tối thiểu”.

Thanh Thảo