Phẫu thuật "dã chiến" ngay tại cáng cho bệnh nhân bị đâm thấu tim

Chiều 9/9, các bác sĩ ngoại khoa tim mạch, Viện Tim mạch, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, Bệnh viện vừa phẫu thuật cấp cứu thành công một trường hợp bị vật nhọn đâm thấu tim, máu phun liên tục. Điều đặc biệt là ca phẫu thuật được tiến hành ngay trên cáng dã chiến, tại phòng tiếp nhận bệnh nhân.

HÌnh ảnh phim chụp cho thấy quả tim bệnh nhân bị ép chăt. Ảnh: Võ Thu

Bệnh nhân là anh Dương Văn S (SN 1965), làm nghề gỗ ở Từ Sơn, Bắc Ninh. Anh S được chuyển đến BV 108 vào lúc 13h ngày 8/9, trong trạng thái ý thức lơ mơ, huyết áp tụt, mạch nhanh, sốc chấn thương.

Người trực tiếp tham gia cuộc phẫu thuật là BS Ngô Tuấn Anh, BS Trần Quang Thái (khoa Phẫu thuật tim mạch), phối hợp cùng khoa Cấp cứu, Gây mê hồi sức của Viện Tim mạch.

Bệnh nhân bị tai nạn lao động trong lúc làm nghề mộc với 1 vết đâm ở ngực trái. Trước khi đến BV 108, dị vật là một khúc gỗ nhọn đã được rút ra khỏi cơ thể.

BS Trần Quang Thái kiểm tra tình trạng bệnh nhân vào chiều 9/9. Ảnh: Võ Thu

Ngay lập tức các BS khoa Cấp cứu và khoa Phẫu thuật tim mạch đã khám nhanh, phát hiện vết thương ở ngực gây chảy máu màng tim. Quả tim đang bị ép tim cấp tính, bị chèn ép nặng. Một thời gian rất ngắn, bệnh nhân bị ngừng tim, ngừng thở.

Theo các bác sĩ, tính thời gian từ lúc bị tai nạn đến lúc ngừng tim, ngừng thở chỉ 1 tiếng. Do đó, bệnh nhân không thể kịp di chuyển lên phòng mổ mà phải được cấp cứu ngay trên cáng tại phòng chờ khoa cấp cứu.

Ngay lập tức, bác sĩ gây mê, bác sĩ phẫu thuật đã di chuyển, chuẩn bị ngay để mổ trên cáng dã chiến cho bệnh nhân.

Ngay khi lồng ngực được mở, các bác sĩ phát hiện trong màng tim có nhiều máu, quả tim bị ép chặt. Các bác sĩ còn phát hiện tim bệnh nhân có 2 lỗ thủng ở thành trước và thành sau tâm thất phải (lỗ vào khoảng 1cm và lỗ ra khoảng 0,5cm). Đây là thủ phạm gây chảy máu màng tim và ép tim gấp. Máu phun ra từ lỗ này rất mạnh và nhanh.

Theo BS Trần Quang Thái, Viện Tim mạch, khi quả tim bị ép chặt, bác sĩ mở khoang màng tim phát hiện có nhiều máu, nhưng khi giải thoát máu khỏi đây thì quả tim đập trở lại. Ca mổ kéo dài trong 1 giờ đồng hồ với sự khẩn trương nhất có thể bởi nếu chậm 5 phút thì bệnh nhân bị mất não, tim không thể phục hồi.

Do việc di chuyển lên phòng mổ rất mất thời gian nên các bác sĩ phải thực hiện dã chiến ngay tại cáng mổ. Trong khi bình thường một cuộc mổ tim thông thường phải chuẩn bị hàng tiếng đồng hồ.

Điều may mắn cho bệnh nhân S là khi bị tai nạn lao động, bệnh nhân đã được cấp cứu kịp thời ở tuyến dưới rất tốt, nhưng việc xử trí ngay lập tức, trong điều kiện dã chiến, không đảm bảo vô trùng như thường lệ cũng đóng vai trò tối quan trọng, bởi đây là cấp cứu tối khẩn cấp.

Sau 24h, bệnh nhân đã thoát cơn nguy kịch. Theo các bác sĩ đây là trường hợp hiếm gặp. Thường nếu trong trường hợp bị đâm thấu tim, bệnh nhân thường tử vong ngay trên đường vận chuyển đến viện.

Được biết, cách đây hơn 10 năm, Viện đã gặp một trường hợp là một cháu bé bị mũi giáo đâm vào tim, nhưng vật sắc nhọn đó vẫn găm tại tim (khác với trường hợp bệnh nhân S do vật nhọn đã rút ra), do đó, bệnh nhi đó không bị ngừng tim, ngừng thở, không bị chèn ép màng tim. Đây cũng là trường hợp được mổ ngay tại cáng dã chiến.

Việc phẫu thuật tối khẩn cấp như các trường hợp này được tính bằng giây, bằng phút. Các bác sĩ khuyến cáo, nếu không may bị vật sắc nhọn đâm vào ngực, không tự ý lấy vật sắc nhọn ra bởi nó có thể khiến bệnh nhân bị mất máu ồ ạt, hoặc bị ép tim.

Võ Thu