“Phẫu thuật thẩm mỹ” cho nhà cổ

Một đoạn phố Lãn Ông với những ngôi nhà có kiến trúc hiện đại. Ảnh: L.M.

Phố Lãn Ông “lên bàn mổ”

UBND quận Hoàn Kiếm vừa khởi công dự án bảo tồn, chỉnh trang mặt đứng phố Lãn Ông với dự kiến tổng kinh phí 25 tỷ đồng từ ngân sách quận. Dự án nhằm tôn tạo phần mặt đứng và lớp nhà thứ nhất của một số công trình tiêu biểu trên tuyến phố. Cùng với đó, người dân sẽ bỏ kinh phí cải tạo phần bên trong các ngôi nhà theo một số mẫu kiến trúc truyền thống. Dự kiến, dự án hoàn thành trong quý IV/2014.

Theo phương án cải tạo được phê duyệt, các hạng mục công việc chính sẽ tập trung vào chỉnh trang kiến trúc mặt đứng công trình, như: Dỡ bỏ các chi tiết không phù hợp; Dỡ bỏ biển quảng cáo không đúng quy định, máy điều hòa, mái vẩy cùng các yếu tố khác ảnh hưởng tới mỹ quan đô thị. Bên cạnh đó, hệ thống biển quảng cáo sẽ theo đúng quy định hiện hành; Tổ chức lại hệ thống giao thông trên đoạn phố (hệ thống giao thông động, giao thông tĩnh; Chỉnh trang lại hệ thống biển hiệu, biển báo giao thông; Bổ sung thay thế cây xanh bóng mát, cây xanh trang trí…).

Theo TP Hà Nội, phố Lãn Ông nằm trong danh sách 29 tuyến phố cải tạo phục dựng (29 phố, 4 đoạn phố): Tuyến phố ngang theo hướng Đông - Tây gồm: Hàng Vải - Lãn Ông - Hàng Buồm – Mã Mây. Các tuyến phố nêu trên sẽ được kiểm soát không gian mặt đứng của kiến trúc công trình theo hướng phục dựng hình ảnh tuyến phố đặc trưng khu phố cổ (hoặc đoạn phố). Thành phố cũng khuyến khích cải tạo bảo tồn nguyên trạng các công trình hiện cao 2 tầng trở xuống.

Những “vết sẹo” khó lành

Kết quả khảo sát của Sở Quy hoạch và Kiến trúc Hà Nội cho thấy, hàng trăm công trình có giá trị kiến trúc đã không còn. Cụ thể, theo Điều lệ quản lý tạm thời khu phố cổ (kèm theo Quyết định 45/1999) thì khu phố cổ có 1.081 công trình có giá trị. Tuy nhiên khảo sát lại những công trình đó và khảo sát thêm toàn bộ khu phố cổ thì hiện tại chỉ còn 550 công trình có giá trị (trong đó có 215 công trình có giá trị đặc biệt).

Theo Sở Quy hoạch và Kiến trúc, nhiều công trình có giá trị đã bị phá hủy hoặc xây dựng mới, cùng với đó là nhiều công trình có kiến trúc “đa dạng và lộn xộn” mọc lên trong khu phố cổ. Đây là một trong những bất cập trong công tác quản lý, đòi hỏi phải xây dựng một quy chế quản lý mới. Quy chế mới đã được TP Hà Nội ban hành (ngày 24/10/2013), nhưng phải ứng xử thế nào với những “vết sẹo” trong kiến trúc phố cổ là bài toán khó.