Phòng bệnh tay chân miệng: Rửa tay đúng cách

Những thông tin dưới đây có thể giúp bạn đọc chủ động phòng chống bệnh hiệu quả mà lại rất đơn giản.

 

Vì sao mắc tay chân miệng?

Số liệu mới nhất của Bộ Y tế tính đến ngày 23/8, cả nước ghi nhận 35.623 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng tại 59 tỉnh, thành phố, trong đó có 83 trường hợp tử vong tại 17 tỉnh, thành phố. Số mắc gia tăng liên tục từ tháng 5/2011.   Đây là năm có số mắc, chết cao nhất từ trước đến nay. Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chưa có vaccine phòng bệnh.

Theo BS Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm, BV Nhi Đồng 1, TP HCM, tay chân miệng là bệnh do siêu vi trùng đường ruột gây ra. Sở dĩ gọi là tay chân miệng vì bệnh có biểu hiện chính là các mụn nước nổi ở vùng tay, chân, miệng. Tác nhân gây bệnh tay chân miệng có khả năng lây lan rất nhanh qua  đường tiếp xúc.

Khi trẻ lành tiếp xúc trực tiếp với trẻ bệnh sẽ bị nhiễm bệnh do nuốt phải nước bọt của trẻ bệnh văng ra khi nói chuyện, ho, hắt hơi. Hoặc trẻ lành cầm nắm đồ chơi, sờ chạm vào sàn nhà bị dính nước bọt, chất tiết mũi họng của trẻ bệnh. Bệnh còn lây cho trẻ qua bàn tay của người chăm sóc trẻ.

Khi xâm nhập vào cơ thể, virus gây bệnh sẽ qua niêm mạc miệng hay ruột vào hệ thống hạch bạch huyết, từ đó sẽ phát triển rất nhanh, gây ra các tổn thương ở da, niêm mạc. Sau thời gian ủ bệnh từ 3 - 6 ngày, trẻ mắc bệnh tay chân miệng sẽ có các biểu hiện: Sốt (có thể sốt nhẹ thoáng qua, cũng có thể sốt cao 39- 400C), đau họng, chảy nước bọt liên tục, biếng ăn hoặc bỏ ăn, khó ngủ, quấy khóc, run chi, giật mình nhiều một cách bất thường và loét miệng với các bóng nước có đường kính 2-3mm, vỡ rất nhanh tạo thành các vết loét khiến trẻ bị tăng tiết nước bọt, thấy đau khi ăn. Ngoài ra còn xuất hiện các bóng nước từ 2-10mm, màu xám, hình bầu dục ở lòng bàn tay và lòng bàn chân.

Ngoài các dấu hiệu điển hình trên, bệnh có thể biểu hiện không điển hình như: Bóng nước rất ít xen kẽ với những hồng ban, một số trường hợp chỉ biểu hiện hồng ban, không có biểu hiện bóng nước hay chỉ có biểu hiện loét miệng đơn thuần.

Những biến chứng thường gặp của tay chân miệng là viêm màng não, viêm màng liệt mềm cấp, viêm cơ tim, phù phổi cấp. Các biến chứng có thể phối hợp với nhau như: Viêm não màng não, phù phổi và viêm cơ tim trên cùng một bệnh nhân. Các biến chứng này thường gây tử vong cao và diễn tiến rất nhanh có thể trong 24 giờ.

 

Hãy thường xuyên rửa tay với xà phòng

Theo khuyến cáo của Cục Y tế  Dự phòng, cách phòng chống tay chân miệng hiệu quả là rửa tay cho trẻ nhiều lần trong ngày bằng xà phòng và nước sạch. Không để trẻ mút tay, đưa đồ chơi lên miệng. Cho trẻ ăn chín, uống chín, không ăn chung thìa bát. Người chăm sóc trẻ cũng phải rửa tay nhiều lần trong ngày, nhất là trước khi chế biến thức ăn, trước khi cho trẻ ăn và sau khi vệ sinh cho trẻ. Thường xuyên vệ sinh đồ chơi, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất sát khuẩn thông thường hoặc chloraminB.
Về quy trình rửa tay bằng xà phòng, nên thực hiện theo những bước sau:

- Bước 1: Làm ướt bàn tay, lấy 3 - 5ml dung dịch rửa tay hoặc chà bánh xà phòng lên lòng và mu hai bàn tay. Xoa hai lòng bàn tay vào nhau cho xà phòng dàn đều.

- Bước 2: Đặt lòng và các ngón của bàn tay này lên mu bàn tay kia và chà sạch mu bàn tay và kẽ các ngón tay (từng bên).

- Bước 3: Đặt lòng hai bàn tay vào nhau, chà sạch lòng bàn tay và kẽ ngón tay.

- Bước 4: Móc hai bàn tay vào nhau và chà sạch mặt mu các ngón tay.

- Bước 5: Dùng lòng bàn tay này xoay và chà sạch ngón tay cái bàn tay kia và ngược lại.

- Bước 6: Chụm đầu các ngón tay của bàn tay này và chà sạch đầu các ngón tay vào lòng bàn tay kia và ngược lại. Rửa sạch tay dưới vòi nước, sau đó dùng khăn sạch thấm khô tay.

Thời gian vệ sinh tay tối thiểu cho cả quy trình là 30 giây.

 

Xử lý khi ngộ độc ChloraminB

Theo BSCKII. Nguyễn Thị Thanh Hà, Trưởng Khoa Chống nhiễm khuẩn, BV Nhi đồng 1, Chloramin khi dùng với mục đích khử khuẩn nguồn nước uống, hồ bơi thường nồng độ thấp, không gây độc và có mùi đặc trưng của clo mà chúng ta thường thấy. Tuy nhiên, khi dùng trong khử khuẩn nồng độ cao hơn mới có khả năng gây kích ứng với một số cơ quan như mắt, da, tiêu hóa, hô hấp và đặc biệt trong trường hợp uống nhầm với nồng độ cao có thể gây ngộ độc. Có thể nhận biết qua các dấu hiệu: Da nổi mẩn đỏ, nôn, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, chảy nước mắt, ho, khó thở, khò khè...

Khi bị ngộ độc, không nên cố gắng gây nôn mà cần cho nạn nhân uống ngay với một ít nước ấm và dùng vài thìa than hoạt hoặc natribicarbonate để uống trung hòa. Nếu bị ChloraminB bắn vào mắt, nên rửa sạch ngay bằng nước sạch nhiều lần và chuyển ngay nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Còn nếu bị bắn hóa chất vào da, quần áo, cần cởi bỏ ngay quần áo bị bắn và rửa da vùng đó bằng nước ấm và xà phòng.

 

Chủ động phòng bệnh cho trẻ Ngày 23/8, Cục Y tế Dự phòng, (Bộ Y tế) đã ra thông điệp tuyên truyền phòng chống bệnh tay chân miệng. Theo đó, để chủ động phòng bệnh cho trẻ, cần thực hiện các biện pháp sau: - Trẻ ốm phải được nghỉ học và không tiếp xúc với trẻ khác. Tránh làm vỡ các nốt phỏng của trẻ. Thu gom xử lý phân bằng chloramin B, vôi bột hoặc tro bếp. Luộc sôi hoặc ngâm dung dịch Cholramin B (0,5%) quần áo, tã lót của trẻ trước khi giặt. - Cho trẻ ăn chín, uống chín. Không ăn chung thìa bát. - Rửa tay cho trẻ nhiều lần trong ngày bằng xà phòng và nước sạch. Không để trẻ mút tay và đưa đồ chơi lên miệng. - Người chăm sóc trẻ phải rửa tay nhiều lần trong ngày, nhất là trước khi chế biến thức ăn, trước khi cho trẻ ăn và sau khi vệ sinh cho trẻ. Thường xuyên vệ sinh đồ chơi, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất sát khuẩn thông thường hoặc Chloramin B. - Khi thấy trẻ sốt và xuất hiện nốt phỏng ở bàn tay, bàn chân hoặc niêm mạc miệng, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị.

Phương Lan