Phòng tránh viêm màng não (1): Tử vong do ký sinh trùng

Ngay khi ca tử vong đầu tiên do ký sinh trùng amip "ăn" não xảy ra vừa qua, dù được các chuyên gia đầu ngành y khẳng định là bệnh rất hiếm gặp song rất nhiều người vẫn lo lắng. Sự lo lắng này càng tăng lên khi đây là thời điểm chuyển mùa - bệnh viêm màng não hay phát tác vào mùa lạnh.

Tỉ lệ tử vong lên tới 99%

Bệnh nhân P.V.T, 24 tuổi (ở Phú Yên) tử vong sau 3 ngày nhập viện do ký sinh trùng amip (tên khoa học là đơn bào Naegleria fowleri) "ăn" não đã khiến nhiều người lo sợ. Đặc biệt là khi mọi người biết rằng loại ký sinh trùng này sống trong môi trường nước ngọt như hồ, sông, công trình chứa nước nhân tạo... những nơi hàng ngày người dân sinh sống.

Cần có khuyến cáo phù hợp

Theo Cục Y tế dự phòng, bệnh viêm não - màng não do đơn bào Naegleria fowleri là một bệnh rất hiếm gặp nhưng có tỷ lệ tử vong rất cao. Trong vòng 49 năm, từ năm 1962 - 2011, Hoa Kỳ chỉ ghi nhận 123 trường hợp nhiễm, với số mắc trung bình từ 0 - 8 trường hợp trong một năm. Tại Việt Nam, đây là lần đầu tiên ghi nhận trường hợp viêm não - màng não do Naegleria fowleri.

Amip là sinh vật sống tự do và cùng tồn tại với con người trong môi trường sống. Khi  bơi, lặn trong vùng nước nếu để bị sặc nước vào mũi hoặc nuốt nhiều nước dễ bị nhiễm amip có trong môi trường này, đặc biệt là các đối tượng là thanh thiếu niên. Cách phòng ngừa tốt nhất là khi bơi, lặn phải có nẹp mũi hoặc ống thở, tránh không để sặc nước, tránh nuốt phải nước quá nhiều.

Y học đã ghi nhận amip thường gặp ở Việt Nam là loài Entamoeba histolytica, phân bố rải rác trên khắp các tỉnh, thành phố. Loại ký sinh này chủ yếu lây lan và phát tán qua phân (phân tưới rau hoặc bị đổ xuống ao, hồ). Số người có bào nang amip này trong ruột chiếm khoảng 5 - 10%. Gặp điều kiện thuận lợi trong ruột hoặc khi cơ thể yếu, sức miễn dịch kém, amip này thường gây bệnh kiết lỵ. Đặc biệt, trong một số trường hợp, amip thể ăn hồng cầu từ ruột, theo đường máu đi lên gan gây áp xe ở gan và não. Trước mức độ nguy hiểm của Naegleria fowleri, các chuyên  gia đầu ngành cho rằng, cần chẩn đoán đúng bệnh, tránh nhầm lẫn với amip loài Entamoeba histolytica nêu trên.

Thu Hương