Phụ gia thực phẩm đang được sử dụng tràn lan

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chủ trì giao ban trực tuyến về ATVSTP.

 

Ngày 26/4, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân - Trưởng ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) chủ trì giao ban trực tuyến với 63 tỉnh, thành phố về một số nội dung liên quan đến công tác đảm bảo ATVSTP. Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cũng tham dự buổi giao ban.

 

Chuyển biến tích cực trong kiểm tra, xử lý vi phạm

 

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đề nghị trong năm 2012 cần khẩn trương xếp hạng chỉ số về ATVSTP tại các địa phương, từ đó so sánh chỉ số này giữa các tỉnh, thành phố. Bộ Y tế, Bộ NN&PTNT khẩn trương ban hành danh mục những chất cấm không được sử dụng trong thực phẩm và chăn nuôi.

Phát biểu tại buổi giao ban, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, bên cạnh nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật phục vụ quản lý theo kế hoạch, công tác kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm về an toàn vệ sinh thực phẩm đã có những bước chuyển khá tích cực.

Báo cáo của Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn vệ sinh thực phẩm đã chỉ rõ: Trong năm 2011 và quý I/2012, công tác tuyền thông, giáo dục về an toàn thực phẩm đã được triển khai đạt hiệu quả cao: 83% người sản xuất, 82% người kinh doanh, 82% người tiêu dùng và 93,5% cán bộ quản lý đã có hiểu biết đúng về an toàn thực phẩm; Công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm đã được đẩy mạnh, triển khai quyết liệt với tổ chức 22.378 đoàn thanh, kiểm tra liên ngành tại 634.093 cơ sở, ngoài xử phạt hành chính và đình chỉ sản xuất đã công khai trên thông tin đại chúng 170 trường hợp vi phạm.

 

Tình hình ngộ độc giảm đáng kể, trong năm cả nước đã xảy ra 142 vụ ngộ độc thực phẩm (giảm 31 vụ so với năm 2010) với trên 4.500 người mắc, trong đó có khoảng 3.500 người đi viện và 25 trường hợp tử vong (giảm gần 50% so với năm 2010).

 

Rất khó có thể kiểm soát được chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm tại các quán ăn bình dân. Ảnh: Chí Cường

Nhiều khó khăn khi xử lý

Tại buổi giao ban, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến  khuyến cáo tình trạng các doanh nghiệp quảng cáo sai nội dung đã thẩm định, quảng cáo quá mức trong các sản phẩm chức năng, tình trạng sử dụng phụ gia thực phẩm (PGTP) sai quy định, cấm sử dụng đều rất đáng lo ngại.

 

Kết quả khảo sát của báo cáo cho thấy, thực trạng hiểu biết của người sản xuất, chế biến kinh doanh trong việc sử dụng PGTP  nhìn chung còn thấp. PGTP đang được sử dụng rộng rãi với 70 - 90 % các loại thực phẩm chế biến.

 

Tuy nhiên, việc sử dụng PGTP không đúng quy định còn diễn ra hầu hết các địa phương với hai nhóm hành vi chủ yếu là sử dụng phụ gia ngoài danh mục cho phép (chiếm từ 50 - 87%) hoặc với hàm lượng vượt quá mức giới hạn chiếm từ (22 - 93%) ở các địa phương trong cả nước.

Qua khảo sát các loại thực phẩm lưu thông trên thị trường từ năm 2008 -2011 do Viện Vệ sinh Y tế công cộng TPHCM, Viện Kiểm nghiệm ATVSTPQG, Viện Dinh dưỡng, Viện Vệ sinh dịch tễ Tây nguyên, Viện Pasteur Nha Trang và các địa phương thực hiện cho thấy: Tại khu vực phía Bắc trong tổng số 81 mẫu bột được kiểm tra, các đợt khác nhau có từ 50 - 80% mẫu có chứa Rhodamnine B với hàm lượng từ 20,2 - 110,2mg/kg; 11/31 (35,5%) mẫu sử dụng nitrit (tập trung vào nhóm xúc xích, dăm bông.

Tại khu vực phía Nam, 298/437 (68,2%) mẫu thực phẩm dương tính với hàn the là chất không có trong danh mục PGTP được phép sử dụng. Số mẫu này tập trung cao trong nhóm mì sợi tươi, thực phẩm chay. 21/122 (17,2%) , mẫu dương tính với formol trong các mẫu tôm tươi, bún, bánh phở. 86/115 (74%) mẫu dương tính với chất tẩy trắng, tập trung vào mẫu sả bào, hoa chuối, măng chua. 

Ở khía cạnh xử lý vi phạm, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát bảo vệ môi trường (C49 – Bộ Công an) Trần Trọng Bình cho hay, việc xử phạt, khởi tố vụ án đối với vi phạm trong việc sử dụng chất cấm trong ATVSTP gặp nhiều khó khăn do chưa hướng dẫn cụ thể.

 

Vì vậy, thời gian tới đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể để lực lượng cảnh sát môi trường có thể nhanh chóng khởi tố những vụ vi phạm về ATVSTP nghiêm trọng, góp phần răn đe đối với loại tội phạm môi trường đang diễn ra ngày càng nhiều và phức tạp như hiện nay.

Về vấn đề đảm bảo ATVSTP thời gian tới, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chỉ đạo, năm 2012 sẽ tập trung vào công tác tuyên truyền, giáo dục vận động bà con nông dân và người dân tham gia những cuộc vận động nói không với trồng rau không an toàn; thay đổi hành vi mua bán, sử dụng phụ gia thực phẩm bị cấm tại các khu chợ; không tổ chức giết mổ gia súc, gia cầm nếu chưa đảm bảo ATVSTP. Bên cạnh đó, cần tổ chức kiểm soát ATVSTP ở bếp ăn tập thể chặt chẽ hơn.

Trước thông tin báo chí đưa tin không đúng sự  thật, đưa tin thất thiệt, không có kiểm chứng của cơ quan chức năng như thông tin chất tạo nạc trong thịt lợn, chất cấm trong nuôi cá, gạo giả, trứng gà giả và bưởi da xanh có chất gây ung thư đã gây hoang mang và thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng đối với người nông dân… Phó Thủ tướng giao Bộ Y tế chủ trì là cơ quan phát ngôn, phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ NN&PTNT trong tháng 6 tới ban hành Thông tư liên tịch để hướng dẫn chi tiết, từ đó áp dụng chế tài nghiêm khắc đối với cơ quan báo chí gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho người nông dân như thời gian qua.

 

Tâm Thường - Hoài Nam