Phú Yên: Vì sao nguyên Bí thư huyện Sông Hinh phải kiện chính quyền tỉnh Phú Yên ra tòa án?

Dân càng khiếu nại, chính quyền sửa càng sai

Ông Nguyễn Thanh Sơn (SN 1941) ở khu phố 5, thị trấn Hai Riêng, huyện Sông Hinh, nguyên là Tỉnh ủy viên tỉnh Phú Khánh (sau tách thành tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa), nguyên Tỉnh ủy viên tỉnh Phú Yên, nguyên Bí thư Huyện ủy Sông Hinh trong hai nhiệm kỳ đầu thành lập huyện.

Ông Nguyễn Thanh Sơn - Nguyên Bí thư huyện ủy Sông Hinh gần 10 năm đi tìm công lý

Ông Sơn cho biết, khoảng năm 1986 đến năm 1990, gia đình ông có khai hoang khu đất đối diện Huyện ủy huyện Sông Hinh, sau đó ông làm đơn xin giao đất và được UBND huyện Sông Hinh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 3.000m2 vào ngày 6/6/1988. Sau đó, gia đình ông tiếp tục khai hoang, cải tạo phục hóa thêm được 38.430m2 đất xung quanh nhà và sử dụng ổn định để sản xuất nông nghiệp cho đến nay.

Ngày 22/01/2009, UBND huyện Sông Hinh có Thông báo số 19/TB-UBND về việc thu hồi đất phục vụ công trình các tuyến đường nội thị thị trấn Hai Riêng. Ngày 22/10/2010, UBND huyện Sông Hinh ban hành Quyết định số 2358/QĐ-UBND thu hồi đất với diện tích là 8.859,8 m2 (trong đó gồm 8.819,8 m2 đất trồng cây hàng năm và 40m2 đất nuối trồng thủy sản). 

Nhưng tại quyết định số 1484/QĐ-UBND ngày 13/7/2011 và Quyết định số 2324/QĐ-UBND ngày 28/10/2011 của UBND huyện Sông Hinh về phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ (bổ sung) thì số đất bị thu hồi lên tới gần 38.000m2 đất nông nghiệp. Tuy nhiên, gia đình ông Sơn chỉ được bồi thường 390m2 đất vườn, ao gắn liền với nhà ở; tài sản trên đất với số tiền 288.207.194 đồng, số diện tích đất còn lại không được bồi thường.

Không đồng ý với các quyết định trên, ông Sơn đã khiếu nại đến UBND huyện Sông Hinh nhưng không được giải quyết. Sau đó, ông Sơn đã khiếu nại đến UBND tỉnh Phú Yên và ngày 06/06/2014, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên ban hành Quyết định số 861/QĐ-UBND về việc giao Chủ tịch UBND huyện Sông Hinh thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dự án và giải quyết khiếu nại cho ông Sơn theo đúng quy định của pháp luật. 

Đến ngày 31/12/2014, UBND huyện Sông Hinh ban hành Quyết định số 2524/QĐ-UBND về việc điều chỉnh Quyết định số 2358/QĐ-UBND ngày 22/10/2010, điều chỉnh lại diện tích đất thu hồi của gia đình ông Sơn là 390m2 đất trồng cây hàng năm khác, thay cho diện tích 8.859,8m2 (giảm 8.469,8 m2 so với Quyết định 2358/QĐ-UBND ngày 22/10/2010).

Khu đất UBND huyện Sông Hinh thu hồi để thực hiện Dự án.

Ngày 10/11/2016, UBND huyện Sông Hinh tiếp tục ban hành Quyết định số 1105a/QĐ-UBND về việc thu hồi 360m2 đất vườn, ao gắn liền với nhà ở và hủy bỏ Quyết định số 2524/QĐ-UBND ngày 31/12/2014 và ban hành Quyết định số 1106/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ (bổ sung) với số tiền 541.853.500 đồng. 

Ngày 14/12/2016, UBND huyện Sông Hinh ban hành Quyết định số 1281/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện công trình các tuyến đường nội thị thị trấn Hai Riêng với tổng diện tích thu hồi là 9.753,1m2, đồng thời thu hồi và hủy bỏ quyết định số 1105a/QĐ-UBND ngày 10/11/2016.

Ngày 26/9/2017, UBND huyện Sông Hinh ban hành Quyết định số 1434/QĐ-UBND "Về việc thay thế, sửa đổi một số Quyết định thu hồi đất đối với hộ ông Nguyễn Thanh Sơn". Quyết định này thay thế Quyết định số 1281/QĐ-UBND ngày 14/12/2016 và sửa đổi bổ sung Quyết định số 1105a/QĐ-UBND ngày 10/11/2016 với tổng diện tích thu hồi là 9.753,1m2 (gồm: 360m2 đất vườn, ao; 294,7m2 đất trồng lúa khác; 8.609,2m2 đất trồng cây hàng năm khác; 489,2m2 đất trồng cây lâu năm).

Như vậy, việc thu hồi đất và bồi thường về đất, phát sinh căn cứ từ Quyết định số 2358/QĐ-UBND ngày 22/10/2010 của UBND huyện Sông Hinh, các quyết định sau này chỉ là điều chỉnh, sửa đổi bổ sung. 

"Qua hàng loạt điều chỉnh, bổ sung cũng cho thấy chính quyền địa phương đã không thống nhất trong công tác kiểm tra thực tế cũng như việc ban hành các văn bản thu hồi đất. Điều đó cho thấy, khi chúng tôi khiếu kiện thì chính quyền mới sửa sai", ông Sơn cho biết.

Sai sót trong xác định nhân thân để quyết định đền bù?

Trong buổi làm việc với chúng tôi, ông Nguyễn Thanh Sơn cho biết, quá trình thu hồi đất đối với gia đình ông đã kéo dài từ năm 2010 đến nay. Trong gần 10 năm đó, ông đã khiếu nại nhiều lần đối với các Quyết định của UBND huyện Sông Hinh cũng như của tỉnh Phú Yên và thực tế cũng đã chỉ ra nhiều thiếu sót của chính quyền địa phương trong quá trình giải quyết đền bù.

Cuốn sổ vay vốn của chị Nguyễn Thị Linh Giang

Đáng chú ý, ngày 23/02/2018, UBND huyện Sông Hinh có ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại số 395/QĐ-UBND. Trong đó, chính quyền đưa ra một trong những căn cứ không đủ cơ sở để đền bù cho ông Sơn vì: "Hộ ông Sơn không phải là hộ gia đình trực tiếp sản xuất nông nghiệp theo quy định của pháp luật".

Theo ông Sơn, đối với nội dung cho rằng, "hộ gia đình ông không phải sản xuất đất nông nghiệp" là hoàn toàn sai trái. Ông Sơn cho biết, đối chiếu Thông tư 33/2017/TT-BTNMT ngày 29/9/2017 của Bộ TNMT thì gia đình ông Sơn đáp ứng đầy đủ điều kiện để xác định là hộ gia đình trực tiếp sản xuất nông nghiệp, trong đó mục a, khoản 3, điều 3 có quy định "Căn cứ xác định hộ gia đình trực tiếp sản xuất nông nghiệp" là "Có ít nhất một thành viên của hộ gia đình không thuộc đối tượng được hưởng lương thường xuyên". 

Trong đó, cơ quan chức năng huyện Sông Hinh đã căn cứ vào Báo cáo Biên bản kết quả xác minh ngày 19/01/2018 và Báo cáo kết quả xác minh ngày 31/01/2018 của UBND thị trấn Hai Riêng khi cho rằng:"Chị Nguyễn Thị Linh Giang (con gái út của ông Sơn - PV) không sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi tại huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên".

Về vấn đề này, chúng tôi đã có buổi làm việc với chị Nguyễn Thị Linh Giang cũng như gia đình ông Sơn. Theo chị Giang, tại thời điểm thu hồi đất và thời điểm hiện tại, hộ khẩu gia đình có 7 nhân khẩu đều thường trú tại thị trấn Hai Riêng, huyện Sông Hinh. Trong đó, chị Giang là người không thuộc đối tượng hưởng lương thường xuyên và chỉ có nguồn thu nhập duy nhất là từ làm ruộng. Bản thân chị Giang cũng chưa từng thay đổi nơi đăng ký hộ khẩu thường trú bất kỳ lần nào trong suốt quãng thời gian từ năm 1987 đến nay.

"Hiện tại tôi cùng ba con là Huỳnh Kim An (2013), Huỳnh Khánh An (2015) và một cháu nhỏ mới sinh vẫn đang sinh sống tại Khu phố 5, thị trấn Hai Riêng (chị Giang và chồng đang ly thân). Cháu Huỳnh Kim An và cháu Huỳnh Khánh An đang là học sinh lớp Mẫu giáo của Trường mầm non Hoa Mai tại huyện Sông Hinh. 

Tại địa phương, tôi còn thực hiện thủ tục vay vốn vào tháng 5/2014 với số vốn được cho vay: 20.000.000 đồng và tháng 3/2019 tiếp tục được hỗ trợ cho vay 50.000.000 đông, điều này đã được Tổ vay vốn, cán bộ phụ trách tín dụng Khu phố xác nhận. 

Ngoài ra, vì cuộc sống gia đình quá khó khăn, tháng 1/2017, tôi buộc phải tiếp tục vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh huyện Sông Hinh để sản xuất nông nghiệp. Trong hồ sơ vay vốn, cũng thể hiện rõ nghề nghiệp người vay vốn của tôi là làm ruộng. Đến nay, rất nhiều người xác nhận đã được tôi thuê để cày, bừa trong quá trình làm ruộng", chị Linh cho biết thêm.

Đại diện UBND huyện Sông Hinh làm việc với PV báo GĐ&XH.

Đối với phần đất của ông Sơn mà phía UBND huyện Sông Hinh cho rằng có nguồn gốc đất là của đồng bào dân tộc buôn Hai Riệng và buôn La Diêm, chúng tôi đã có buổi làm việc với UBND huyện Sông Hinh về vấn đề này. 

Ông Ksor Y Phun, Phó chủ tịch UBND huyện Sông Hinh cho biết, liên quan đến vấn đề thu hồi đất của ông Sơn, đến nay cả UBND huyện và UBND tỉnh đều đã nhận được đơn thư và giải quyết nhiều lần, từ nhiều năm qua. Theo ông Phun, sau khi tổ chức họp báo về việc cưỡng chế, gia đình ông Sơn đồng ý bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công, đồng thời khởi kiện ra tòa án tỉnh Phú Yên, tạm thời vẫn chờ kết quả xét xử.

Ông Phun cũng biết, hai vợ chồng ông Sơn đều là cán bộ, công chức nghỉ hưu có hưởng lương. "Các ban ngành, sở ngành của tỉnh như Thanh tra tỉnh, Sở TNMT, Sở Tư pháp, Ban Nội chính cũng có tham mưu cho huyện, nói chung là không đủ điều kiện để đền bù. Không phải huyện không có tiền, tiền đền bù đất nông nghiệp có bao nhiêu đâu, cao lắm là 2-3 triệu chứ gì. Ông kiện, nếu toà tuyên đủ cơ sở đền bù, chúng tôi sẽ đền bù, không có gì cả, sự việc là như thế!", ông Phun nói thêm.

Được biết, do kết quả giải quyết khiếu nại của UBND huyện Sông Hinh và tỉnh Phú Yên chưa thỏa đáng, ông Nguyễn Thanh Sơn đã khởi kiện Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên, Chủ tịch UBND huyện Sông Hinh và UBND huyện Sông Hinh ra Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên. Ngày 1/10 vừa qua, thẩm phán Vũ Ngọc Minh đã có Thông báo về việc thụ lý vụ án (bổ sung) tới gia đình ông Sơn cũng như các đương sự có quyền lợi liên quan.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin vụ việc này.

Phùng Bình