Quảng cáo hạt nêm không có bột ngọt: Lừa dối người tiêu dùng

Mì chính không ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Mới đây, Viện Vệ sinh y tế công cộng TP HCM đã nhận xét nghiệm 2 mẫu hạt nêm của 2 nhãn hiệu bột nêm nổi tiếng và phổ biến trên thị trường là Knorr và Maggi. Kết quả cho thấy cả 2 mẫu hạt nêm này đều có chứa Monosodium Glutamate (tên gọi khoa học của bột ngọt) với hàm lượng: Knorr 31,3g/100g, Maggi 28,6g/100g.

Như vậy, thành phần của các loại hạt nêm này không hoàn toàn chỉ là các thành phần kết tinh từ nước hầm xương, thịt như lời quảng cáo trên các phương tiện truyền thông và trên bao bì: “100% từ nước hầm xương”, “ngon từ thịt, ngọt từ xương”, “tốt hơn cho sức khỏe”... Rất nhiều người tiêu dùng đã lựa chọn hạt nêm như là thứ gia vị hoàn toàn tự nhiên tốt cho sức khoẻ và dùng thoải mái cho trẻ nhỏ.

Bột ngọt (mì chính) là một phụ gia được thêm vào để có tác dụng làm gia tăng khẩu vị và là chất có trong danh mục các chất phụ gia được phép dùng trong thực phẩm của Bộ Y tế. Theo quy định, nếu sử dụng bột ngọt trong sản phẩm phải ghi rõ để người tiêu dùng biết và lựa chọn. Nhưng với cách quảng cáo mập mờ như trên đã làm cho người tiêu dùng hiểu lầm bột nêm là hoàn toàn tự nhiên.

Chính bởi tin tưởng vào những lời quảng cáo đó, nhiều người bị dị ứng với bột ngọt đã chuyển sang ăn hạt nêm mà không hay biết vẫn đang ăn phải bột ngọt. Hậu quả là đã có không ít người bị dị ứng, nổi mẩn, ngứa... phải chữa trị tại các cơ sở y tế sau khi ăn hạt nêm. Theo phân tích của các chuyên gia về thực phẩm, nếu nói sản phẩm được làm từ thịt và xương thì không được phép có chất Monosodium Glutamate (bột ngọt).

Một sự thật đáng ngại là các xét nghiệm mới đây của Viện Vệ sinh y tế công cộng TP HCM cho thấy có đến 30% lượng bột ngọt (mì chính) trong hạt nêm. Vậy mà có công ty lại quảng cáo sản phẩm hạt nêm của họ không có bột ngọt (!?).

Bên cạnh bột ngọt, 2 chất tuy xa lạ với người tiêu dùng nhưng được sử dụng rất phổ biến trong công nghiệp chế biến thực phẩm, đó là disodium guanylate (chất điều vị 627) và disodium inosinate (chất điều vị 631).

Theo GS.TS Bùi Minh Đức - Phó Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật An toàn Thực phẩm Việt Nam, 2 chất điều vị Disodium Guanylate và Disodium Inosinate được sử dụng để tăng vị cho thực phẩm, có công dụng tương tự như bột ngọt và có tác dụng điều vị mạnh hơn các chất điều vị khác.

Còn trong ngành sản xuất thực phẩm, chất điều vị 627 và 631 được xem như là “siêu bột ngọt” vì có độ ngọt cao hơn nhiều lần so với bột ngọt, được sử dụng rất phổ biến trong chế biến thực phẩm như trong hạt nêm, nước chấm, gia vị, mì ăn liền...

Đánh đố người tiêu dùng

Trên hầu hết các bao bì của sản phẩm hạt nêm trên thị trường, đều có ghi rõ không bột ngọt (mì chính) nhưng lại ghi rất rõ có chất điều vị (631, 627) hoặc Sodium Glutamate được ghi chú trong mục giới thiệu thành phần. Với người tiêu dùng thì đó là sự đánh đố.

“Chất điều vị 627 và 631 không chỉ là bột ngọt mà còn là chất siêu ngọt. Nếu trong sản phẩm nào ghi trong thành phần có chất điều vị 627 và 631 mà nói là không có bột ngọt là gian dối” - PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng khẳng định như vậy. Cũng theo TS Lâm, bột ngọt (mì chính) là chất không bị cấm sử dụng trong thực phẩm.

Cũng theo TS Lâm, bột ngọt không hề là chất cấm trong thực phẩm, nhưng một số doanh nghiệp lại cố tình làm người tiêu dùng hiểu sai là bột ngọt là chất không tốt cho sức khoẻ. TS Lâm cho biết thêm, bột ngọt có hai thành phần chính là muối natri và axit amin glutamate - là một thành phần của chất đạm cần thiết cho cơ thể. Bản thân bột ngọt đã có mặt trong các sản phẩm tự nhiên như cà chua, tảo biển, cá, nước ninh thịt, ninh xương...

Đối với mì chính thành phẩm, rất nhiều hội nghị khoa học quốc tế của Tổ chức Nông Lương thế giới (FAO) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đều đưa ra những kết luận khoa học: mì chính là chất điều vị an toàn. Người tiêu dùng hoàn toàn yên tâm sử dụng theo nhu cầu mà không cần giới hạn.

Vân Khánh - Phương Tâm