Quảng Nam: Cát tặc hoành hành, chính quyền khốn khổ

Cát tặc vẫn lộng hành

Tại tỉnh Quảng Nam, việc khai thác cát trái phép diễn ra từ 3 năm nay ở đoạn gần hạ lưu sông Thu Bồn từ khu vực thị trấn Nam Phước xuôi về xã Duy Phước (huyện Duy Xuyên). Bất kỳ người dân nào cũng có thể dễ dàng điểm ra các khu vực đang bị cát tặc cày xới như cầu Câu Lâu- thôn Đình An (thị trấn Nam Phước), đoạn thôn Câu Lâu Đông (xã Duy Phước) dài khoảng 2km… Người dân địa phương cho biết, khu vực này có nhiều đống cát to, nhiều xe máy múc, xe ben hoạt động, đặc biệt về ban đêm. Thuyền bè vẫn đậu dọc sông, chờ thời cơ là ra sông hút cát. Trước tình trạng trên, một số đoạn bờ sông bị sụt lún, xói lở, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân.

Các đối tượng khai thác cát ở đây không chỉ là người địa phương mà còn có các đối tượng ở nơi khác như huyện Điện Bàn, TP Hội An tràn về. Đặc biệt, tại xã Duy Thu (huyện Duy Xuyên), người dân mua sắm hàng loạt thuyền để đi hút cát lậu do các doanh nghiệp thuê. Sở dĩ, người ta đổ xô về đây để hút trộm cát là do ở khu vực này cát sạch, không nhiễm mặn, tốt cho việc xây dựng nên tình hình an ninh ngày càng phức tạp. Theo ông Nguyễn Thế Hởi, Trưởng phòng TN&MT huyện Duy Xuyên (Quảng Nam), trước tình hình phức tạp nêu trên, lực lượng chức năng của huyện đã thường hay truy quét nhưng “chưa thể dẹp được”. Lí do ông Hởi đưa ra, do lực lượng mỏng, phương tiện của cơ quan chức năng quá thô sơ, trong khi tàu thuyền của cát tặc thì hiện đại. Thêm vào đó, cát tặc thường hoạt động về khuya, có cả đội ngũ “tình báo” rải nhiều nơi trên bờ, khi có lực lượng chức năng xuống hiện trường thì chúng đã “án binh bất động”. Hơn nữa, do hút trộm cát không đóng thuế nên đây là khoản siêu lợi nhuận khiến nhiều trường hợp liều lĩnh, hết sức manh động…

Ông Nguyễn Thế Hời cho biết thêm, từ cuối năm 2014, đoàn công tác của huyện Duy Xuyên đã truy bắt được 2 ghe khai thác cát trái phép của một doanh nghiệp tại Hội An. Phối hợp với lực lượng chức năng, đoàn công tác liên ngành đưa 2 ghe này về neo đậu tại khu vực xã Duy Phước để lập hồ sơ xử lí. Thế nhưng, buổi tối, chúng tổ chức 50 đối tượng đến khu vực tạm giữ ghe đến kéo 2 ghe bị xử phạt về. Sau đó, cơ quan chức năng làm cương quyết thì mới đưa 2 ghe này trở lại và xử phạt nặng trường hợp trên.

Địa phương bó tay?

Vừa qua, sau đề xuất của huyện Duy Xuyên, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã cho chủ trương quy hoạch mở mỏ cát nhưng nhân dân không đồng thuận nên tạm dừng. “Nhưng khi nhà nước không làm thì tình trạng cát tặc cũng vẫn lộng hành, vừa gây mất tình hình trật tự trị an, mất nguồn khoáng sản, mất khoản thuế của nhà nước mà còn khiến cơ quan chức năng cũng tốn nhiều tiền của để tập trung truy quét…”, ông Hởi chia sẻ.

Để chấn chỉnh tình trạng này, vừa qua UBND tỉnh Quảng Nam đã chỉ đạo thành lập trạm kiểm tra, kiểm soát phương tiện đường thủy trên hệ thống sông Vu Gia- Thu Bồn. Thời gian hoạt động tối thiểu một tháng, sau đó họp rút kinh nghiệm để có hướng tiếp theo. Giao Sở TN&MT tỉnh Quảng Nam chủ trì, phối hợp với các ngành, địa phương liên quan kiểm tra tình hình hoạt động của các đơn vị được cấp phép hoạt động khoáng sản cát, sạn, sỏi lòng sông. Giao Công an tỉnh Quảng Nam chủ trì phối hợp với các ngành chức năng của tỉnh và địa phương tổ chức quét lực lượng truy quét các đối tượng khai thác cát, sạn, sỏi trái phép trên sông Vu Gia- Thu Bồn. UBND tỉnh chỉ đạo huyện Đại Lộc, huyện Duy Xuyên, TP Hội An, thị xã Điện Bàn báo cáo UBND tỉnh kết quả chấp hành và thực hiện về quản lý khoáng sản.

“Đây cũng chỉ là giải pháp tạm thời, chứ lâu dài bền vững thì chưa có giải pháp căn cơ. Về lâu dài, phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền tại các địa phương, thực hiện việc chuyển đổi nghề nghiệp cho “cát tặc” cũng như việc quy hoạch hợp lí một số mỏ cát cho hợp lí”, ông Hởi nhấn mạnh. Trong lúc đó, theo Đại tá Nguyễn Đức Dũng, Trưởng phòng Tham mưu (Công an tỉnh Quảng Nam), từ đầu năm 2014 đến nay, Phòng Cảnh sát môi trường phối hợp với nhiều phòng, đơn vị công an địa phương đã tổ chức trên 50 đợt truy quét, lập biên bản vi phạm hành chính 69 trường hợp, đề nghị xử phạt trên một tỷ đồng tại hai địa bàn Duy Xuyên, Điện Bàn…

“Những ngày qua, cơ quan chức năng làm căng, các đối tượng mới chùng lại. Tuy nhiên, việc truy quét khai thác cát trái phép gặp không ít khó khăn, bất cập khi đối tượng lợi dụng thời gian từ 1-4h sáng mới hoạt động; một số đối tượng lợi dụng lập giờ việc cấp giấy phép để hợp thức hóa, qua mặt cơ quan chức năng; ngoài ra, có thông tin cho rằng một số cán bộ, địa phương “làm lơ” để cho các đối tượng khai thác khoáng sản trái phép hoạt động, việc này phòng Cảnh sát Môi trường đang kiểm tra xử lý”, Đại tá Nguyễn Đức Dũng cho biết.

Đức Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội