Quy định mới về ứng phó tình huống khẩn cấp tại các đập, hồ chứa thủy lợi

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Nghị định số 402/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 114/2018/NĐ-CP ngày 4/9/2018 của Chính phủ về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 20/12/2026, trong đó bổ sung nhiều quy định về phương án ứng phó tình huống khẩn cấp và thẩm quyền phê duyệt phương án đối với đập, hồ chứa thủy lợi.

Theo quy định mới, chủ đầu tư, tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa thủy lợi có trách nhiệm tổ chức lập phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp, trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Phương án phải xác định kịch bản vận hành hồ chứa trong tình huống khẩn cấp hoặc vỡ đập; bản đồ ngập lụt vùng hạ du và phạm vi, mức độ ảnh hưởng. Đối với khu vực chưa có bản đồ ngập lụt được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, đơn vị khai thác phải tổ chức khảo sát, tính toán để xác định phạm vi và mức độ ngập lụt khi hồ chứa xả nước theo quy trình, xả lũ khẩn cấp hoặc xảy ra vỡ đập.

Nội dung phương án còn phải thống kê các đối tượng bị ảnh hưởng, xây dựng kế hoạch ứng phó tại công trình đầu mối và vùng hạ du theo từng tình huống lũ, ngập lụt; quy định chế độ thông tin, cảnh báo đến chính quyền địa phương, cơ quan quản lý nhà nước và người dân trong khu vực bị ảnh hưởng. Đồng thời, phải xác định nguồn lực thực hiện và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, chính quyền các cấp liên quan.

Hằng năm hoặc khi bản đồ ngập lụt được điều chỉnh, bổ sung, đơn vị khai thác phải rà soát phương án. Nếu không có thay đổi, phải báo cáo bằng văn bản đến cơ quan phê duyệt để tiếp tục thực hiện phương án đã được thông qua. Nếu có thay đổi, phải điều chỉnh, bổ sung và trình phê duyệt.

Đáng chú ý, Nghị định quy định rõ thẩm quyền phê duyệt phương án ứng phó tình huống khẩn cấp. Chủ tịch UBND cấp xã phê duyệt đối với đập, hồ chứa và vùng hạ du nằm trên địa bàn một xã. Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt đối với công trình và vùng hạ du thuộc địa bàn từ hai xã trở lên trong tỉnh.

Trường hợp đập, hồ chứa thủy lợi nằm trên địa bàn từ hai đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền ra lệnh vận hành hồ chứa chủ trì phê duyệt phương án sau khi lấy ý kiến thống nhất của các tỉnh liên quan.