Quý ông có thể vô sinh nếu mắc những sai lầm này

Tập thể dục thường xuyên góp phần cải thiện sức khỏe sinh sản ở nam giới. Ảnh: Chí Cường

Vô sinh vì nguyên nhân bất ngờ

Cưới nhau được một thời gian, không sử dụng một biện pháp tránh thai nào mà vẫn chưa có bất kỳ dấu hiệu nào của việc mang thai khiến vợ chồng chị Lê Thị Loan (ở An Khánh, Hà Nội) rất sốt sắng. Cả gia đình lúc đầu đều nghĩ nguyên nhân đến từ phía chị vì chồng chị vốn là người to cao, khỏe mạnh. Nhưng khi chị Loan đi khám thì mọi thứ đều bình thường. Lúc này, chị khuyên chồng đi khám thì mới biết tinh trùng của anh bị dị loãng, số lượng ít, chất lượng kém. Theo tư vấn của bác sĩ, chính sinh hoạt sai lầm đã tác động đến chất lượng tinh trùng. Anh vốn nghiện thuốc lá, mặc quần bó sát, lại làm việc thường xuyên trong môi trường có nhiệt độ cao.

TS.BS Lê Minh Châu, nguyên Phó trưởng khoa Khám bệnh (Bệnh viện Phụ sản Trung ương) cho biết, hiếm muộn có thể do nguyên nhân từ bất cứ người chồng hoặc vợ, chứ không chỉ do người vợ như nhiều người vẫn nghĩ. Theo thống kê của các nhà nghiên cứu, khoảng 40% trường hợp nguyên nhân hiếm muộn là hoàn toàn do chồng, 40% nguyên nhân do vợ và còn lại do nguyên nhân đến từ hai vợ chồng.

Điều đáng nói, tỷ lệ nam giới vô sinh ngày càng nhiều. Có nhiều yếu tố dẫn đến vô sinh ở nam giới như sang chấn tinh hoàn, tinh hoàn bất thường, viêm nhiễm bộ phận sinh dục, mắc bệnh truyền nhiễm về đường sinh dục hay có chứa kháng thể kháng tinh trùng. Trong đó, nguyên nhân phổ biến là do thiểu tinh, tức tình trạng suy giảm về số lượng, độ di động hoặc tỉ lệ hình dạng bình thường của tinh trùng.

Trong quá trình khám, TS.BS Lê Minh Châu cũng cho biết, nhiều nam giới hiếm muộn do thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh hoặc môi trường làm việc không đảm bảo cho sự sinh sản tinh trùng. Một trong những cách sinh hoạt làm tăng nguy cơ suy giảm tinh trùng là việc mặc quần bó sát với cơ thể, ngồi làm việc lì nhiều giờ mà ít vận động… sẽ làm cho nhiệt độ vùng tinh hoàn tăng, ảnh hưởng đến quá trình sinh sản tinh trùng.

Ngoài ra, việc nam giới thường xuyên hút thuốc lá, rượu bia, làm việc trong môi trường tiếp xúc nhiều với hóa chất… cũng là nguyên nhân làm giảm chất lượng tinh trùng. Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra, uống nhiều rượu có thể làm giảm số lượng tinh trùng. Nó làm tổn thương tới sự chế tiết testosterol do rượu làm tăng quá trình phân hủy hormone này và biến đổi ngược lại thành estrogen làm giảm ham muốn tình dục.

Điều cần làm để dễ có con

TS.BS Lê Minh Châu khuyên, vợ chồng sinh hoạt tình dục bình thường trong vòng một năm mà chưa có con có thể coi là hiếm muộn. Việc đi khám và tìm kiếm nguyên nhân gây vô sinh hiếm muộn cần phải có mặt cả hai vợ chồng. Các bạn có thể đến chuyên khoa nam học, thận tiết niệu để xác định rõ ràng xem vấn đề nằm ở ai và nằm ở đâu để có thể điều trị, khắc phục kịp thời.

Với nam giới, để làm các xét nghiệm thăm dò vô sinh có 3 xét nghiệm cơ bản. Thứ nhất xét nghiệm máu, trong đó có xét nghiệm về huyết học và sinh hóa máu để biết tình trạng sức khỏe của người nam. Và đặc biệt, trong xét nghiệm về máu cần phải làm xét nghiệm về nhóm máu ABO và nhóm máu RH ( ) và RH (-) bởi nếu vợ chồng mà một người RH ( ) và một người RH (-) sẽ gây bất đồng nhóm máu dẫn tới tình trạng khó có con dù chồng tinh trùng khỏe, vợ trứng tốt. Ngoài xét nghiệm về máu cần xét nghiệm về các bệnh lây truyền qua đường tình dục như có nhiễm HIV, viêm gan B, giang mai…

Thứ hai là, siêu âm xem tinh hoàn kích thước bình thường hay bất thường, có giãn tĩnh mạch thần kinh… Thứ 3 là, xét nghiệm tinh dịch đồ nhằm đánh giá các bất thường về số lượng tinh trùng, độ di động và hình dạng tinh trùng. Trường hợp tinh dịch đồ bất bình thường, bệnh nhân sẽ được chỉ định làm thêm một số xét nghiệm khác như: Xét nghiệm nhiễm sắc đồ; xét nghiệm kháng thể kháng kháng tinh trùng; xét nghiệm đột biến các đoạn mất đoạn AZF trên nhánh dài của nhiễm sắc thể Y...

Theo BS nam khoa Nguyễn Bá Hưng (Trung tâm Hỗ trợ sinh sản - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec) việc khám sản-nam khoa trước khi mang bầu hay tiền hôn nhân rất có lợi. Điều đó vừa sàng lọc các bệnh lây nhiễm, yếu tố di truyền, đồng thời cũng giúp tránh được những rủi ro trong giai đoạn thai kỳ và giúp cho em bé ra đời khỏe mạnh, dễ nuôi. Các bác sĩ cũng có điều kiện tư vấn cho hai vợ chồng xác định được thời điểm thích hợp, giúp tăng hiệu quả thụ thai.

Trong thời gian 3 tháng trước khi có bầu các cặp vợ chồng cần phải có chế độ dinh dưỡng tốt và sinh hoạt điều độ. Để cải thiện sức khỏe sinh sản ở nam giới, nam giới ở nhóm nguy cơ trên cần chú ý đến cả những thói quen sinh hoạt để điều chỉnh phù hợp vì đây là yếu tố gây ra và làm ảnh hưởng xấu đến chất lượng tinh trùng. Quý ông tránh uống rượu, bia, hút thuốc lá, không mặc quần chật, ngồi làm việc lâu quá một chỗ…

Ngoài ra, cần duy trì thói quen luyện tập thể dục thể thao thường xuyên cũng như cân bằng chế độ dinh dưỡng trong khẩu phần ăn hàng ngày như tăng cường ăn thực phẩm giàu chất đạm, kẽm, vitamin… để tăng cường chất lượng và số lượng của tinh trùng.

Hà My