Hà Nội
23°C / 22-25°C

Rau xanh, củ quả tươi cũng gây ngộ độc

Thứ hai, 14:22 12/10/2009 | Sống khỏe

Nếu không cẩn thận mà ăn nhầm phải hoặc xào nấu không kỹ, có thể gây trúng độc khi ăn, thậm chí dẫn tới tử vong.

 
Trong tài liệu bảo vệ sức khoẻ của quốc gia nào cũng khuyên người ta nên ăn nhiều rau quả củ giàu vitamin, điều đó không sai nhưng chưa đủ, vì chưa có những điều ghi chú kèm theo, bởi có một số loại rau - quả - củ trong một điều kiện nhất định lại mang tính độc hại. Vậy đó là những loại rau quả củ nào?
 
1. Bạch quả (Ngân hạnh)
 
Bạch quả, hay còn gọi là quả ngân hạnh tiếng Anh gọi là Ginkgo hay Gingko, có thành phần độc tố là ammonocarbonous acid) còn có tên hychocyanic acid, formonitrile). Nó có thể dễ dàng kết hợp với cytochrome oxidase của cơ thể, làm cho hợp chất của tế bào này mất hết hoạt tính, khiến tế bào không thể tiếp nhận oxy (02).
 
 
Nói chung với người lớn thì khả năng chịu đựng tương đối cao; nhưng với trẻ nhỏ thì chỉ có thể chịu đựng được lượng rất nhỏ loại độc tố này, một lần mà ăn tới 30 hạt là trúng độc ngay. Ăn sống mức độ nguy hiểm càng cao. Thông thường thì sau khi ăn chừng một đến vài tiếng đồng hồ là có triệu chứng trúng độc, thoạt đầu là lợm giọng, rồi nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, tiếp đến là hoa mắt, váng đầu, bứt rứt khó chịu, co giật, hôn mê, nghiêm trọng có thể tử vong.

2. Sắn

Sắn (còn gọi là khoai mì, củ mì, tiếng Anh là cassava). Củ, thân, lá của nó đều có chứa hợp chất cyanide, nhưng trước khi ăn ta bóc vỏ, xắt khúc ngâm nước lã thật kỹ và nấu thật chín có thể khử căn bản chất độc. Bởi vậy tuyệt đối không ăn sống và cũng không cho gia súc nhai sống sắn củ. Triệu chứng trúng độc cũng tương tự khi trúng độc bạch quả.

3. Đậu ván

Đậu ván (Kidney bean), thành phần độc tố chủ yếu trong đậu ván là hợp chất saponin và chất ức chế trypsin (trypsin inhibitor). Những chất độc này sau khi lạnh đông trong tủ lạnh thì độc tính của nó càng rõ rệt hơn, cao hơn. Khi xào nấu chưa chín hẳn (màu sắc vẫn xanh) ăn vào chắc chắn sẽ trúng độc. Nói chung sẽ có triệu chứng sau bữa ăn chừng 1 – 4 giờ đồng hồ, biểu hiện hoa mắt, váng đầu, lợm giọng, nôn ói, sau đó đau quặn bụng và tiêu chảy. Cách chế biến: Luộc chín vớt cái (đổ nước luộc), đem tráng qua nước lã xong mới dùng để xào nấu, sẽ không trúng độc.

4. Đậu tằm

Đậu tằm (broad bean), có người ăn xong đậu tằm bị chứng hoàng đản thể hoà tan vào máu, dân gian gọi là bệnh đậu tằm. Nguyên nhân gây bệnh là do hồng cầu trong cơ thể thiếu hụt hợp chất glucose-6-phosphate dehydrogenate. Bệnh này mang tính di truyền, vì vậy người thuộc gia tộc có bệnh sử bệnh đậu tằm nên tới bệnh viện kiểm tra và tốt nhất là không ăn đậu tằm.

5. Hoa hiên
 
Hoa hiên (Citron daylity) dùng làm thực phẩm có thể là hoa tươi và cũng có thể là hoa đã phơi khô. Trong hoa hiên có chứa độc tố kiềm colchicine, sau khi vào cơ thể nó bị ôxy hoá chuyển thành hợp chất có tính độc.
 
 
Hoa hiên khô vì khi gia công người ta đã ngâm kỹ qua nước lã nên chất độc colchicine đã hoà tan đáng kể vào nước ngâm, nên trừ trường hợp ăn quá nhiều, còn nói chung ăn hoa hiên khô không độc. Nhưng ăn hoa hiên tươi lại dễ trúng độc. Triệu chứng trúng độc thường xuất hiện sau khi ăn chừng vài tiếng đồng hồ, như đại tiện phân loãng, ngà ngà như nước vo gạo, đại loại như viêm ruột, dạ dày cấp tính. Bởi vậy dễ bị nhầm khi chẩn đoán.

6. Cà chua ương ương

Cà chua tây (tomato) có chứa loại độc tố là tomatidihe. Khi cà chua chín đỏ, hàm lượng tomatidine chỉ còn rất nhỏ, bởi trong quá trình cà chua chín đỏ (chín cây hoặc chín dấm) thì độc tố này chuyển hoá thành chất không độc. Nhưng với cà chua ương ương (nhất là cà chua xanh) thì hàm lượng tomatidine rất cao, có thể lên tới 58mg/100g cà chua xanh, thường xuất hiện các triệu chứng trúng độc tomatidine như váng đầu, lợm giọng nôn oẹ, nhểu nước dãi (nước miếng), trường hợp nặng nếu không cấp cứu rửa ruột, giải độc kịp thời có thể nguy hiểm tới tính mạng.

7. Giá đỗ không rễ

Trong quá trình sản xuất (ủ) giá đỗ không rễ, người ta hoà vào nước ngâm ủ loại thuốc diệt cỏ (herbicide, weed killer, weedicide), sẽ cho loại giá đỗ trông nần nẫn rất "ngon" mắt mà không có rễ. Nhưng, trong thuốc diệt cỏ có chứa tác nhân gây ung thư, thai nhi dị dạng và đột biến, đồng thời giá đỗ không rễ trong quá trình sinh trưởng sẽ hấp thu nhiều độc tố, bởi vậy khi đi chợ mà thấy loại giá đỗ bụ bẫm trắng phau mà không có rễ, hoặc rễ "ngắn tũn", thì xin các bà tránh xa, chớ mua, để tránh ảnh hưởng tới sức khoẻ.

8. Khoai tây đã nẩy mầm

Khoai tây (potato) là loại thực phẩm khá phổ biến nói chung không độc, nhưng với những củ khoai tây mọc trồi trên mặt đất hoặc dự trữ lâu trong nhà đã bị nảy mầm. Trong mầm non và trong phần vỏ củ khoai đã chuyển sang màu xanh có chứa một lượng kiềm black nightshade rất cao, ăn vào dễ bị nhiễm độc.
 
Triệu chứng trúng độc thường thấy là lợm giọng nôn ói, trường hợp nặng sẽ phát sốt, hụt hơi, co giật, hôn mê. Bởi vậy, với loại khoai tây củ đã nảy mầm và da củ đã ngả sang màu xanh thì không nên ăn. Nếu muốn tận dụng thì phải khoét bỏ phôi mầm và gọt bỏ phần vỏ xanh của củ khoai, rồi xắt miếng ngâm trong nước lã, khi xào nấu chín nhớ tra thêm chút dấm ăn, nấu thật chín mới ăn.

Nhằm tránh trúng độc khi ăn nhầm phải rau quả củ có chứa độc tố hoặc rau quả củ chế biến không thoả đáng, người tiêu dùng cần nắm vững các thường thức vệ sinh thực phẩm như sau:

- Phải cẩn thận khi chọn mua

Ví dụ như phát hiện khoai tây có vỏ ngả màu xanh hoặc đã nảy mầm; Tán nấm có màu sặc sỡ anh - đỏ - tím – vàng; cà chua còn xanh lét... thì tuyệt đối không mua.

- Chế biến phải kỹ lưỡng

Các trường hợp trúng độc khi ăn rau quả - củ, phần nhiều là do không loại bỏ những phần chứa độc tố mà gây nên. Và các loại như khoai tây, sắn, đậu ván... kể trên khi chế biến nếu ta ngâm nước lã lâu một chút và xào nấu chín kỹ cũng có thể tránh được trúng độc.

Phương pháp giải độc

Trúng độc hợp chất ammono carbonouss acid khi ăn bạch quả, sắn... ta có thể dùng các loại thuốc giải độc hữu hiệu như tiêm chậm tĩnh mạch các loại dung dịch như isoamyl nitrite, sodium nitrite, sodium hyposulfite (sodium thiosulfate, sulfactol). Tuy nhiên, khi có triệu chứng trúng độc thực phẩm thì phải nhanh chóng đưa tới bệnh viện cấp cứu.
 
Theo Tri Thức Trẻ
hoaianh
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Đừng để thói quen ăn uống hại sức khoẻ: Chuyên gia dinh dưỡng tiết lộ 9 quy tắc 'vàng' giúp bạn khoẻ đẹp toàn diện

Đừng để thói quen ăn uống hại sức khoẻ: Chuyên gia dinh dưỡng tiết lộ 9 quy tắc 'vàng' giúp bạn khoẻ đẹp toàn diện

Sống khỏe - 1 giờ trước

GĐXH - Dinh dưỡng không chỉ là ăn để no mà là nền tảng cốt lõi của sức khỏe bền vững. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng – Viện Dinh dưỡng Quốc gia, việc tuân thủ 9 lời khuyên dựa trên Hướng dẫn chế độ ăn uống giai đoạn 2025-2030 sẽ giúp chúng ta phòng tránh bệnh tật và duy trì cơ thể dẻo dai.

Người gầy vẫn gan nhiễm mỡ: Hóa ra 'thủ phạm' không phải do ăn nhiều hay béo phì

Người gầy vẫn gan nhiễm mỡ: Hóa ra 'thủ phạm' không phải do ăn nhiều hay béo phì

Bệnh thường gặp - 2 giờ trước

GĐXH - Dù sở hữu thân hình mảnh khảnh, thậm chí ăn uống kiêng khem khắt khe, nhiều người trẻ vẫn ngỡ ngàng khi nhận kết quả chẩn đoán gan nhiễm mỡ độ 2, độ 3.

Tuổi thọ dài hay ngắn, chỉ cần nhìn cách ăn là biết?: 6 đặc điểm ở những người có tuổi thọ thấp

Tuổi thọ dài hay ngắn, chỉ cần nhìn cách ăn là biết?: 6 đặc điểm ở những người có tuổi thọ thấp

Sống khỏe - 4 giờ trước

GĐXH - Cách bạn ăn phản ánh khả năng điều tiết dinh dưỡng và sức chịu đựng của hệ tiêu hóa. Đừng để những thói quen tùy tiện hằng ngày trở thành "kẻ sát nhân thầm lặng" rút ngắn đi hàng chục năm tuổi thọ của chính mình.

Phòng ngừa suy thận từ bữa ăn hằng ngày: Những sai lầm nhiều người Việt đang mắc

Phòng ngừa suy thận từ bữa ăn hằng ngày: Những sai lầm nhiều người Việt đang mắc

Sống khỏe - 8 giờ trước

GĐXH - Các chuyên gia cảnh báo, ăn mặn, dư đạm và lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn đang âm thầm làm tổn thương thận, đẩy nhiều người vào nguy cơ suy thận mà không hề hay biết.

Bật mí 6 công thức bữa sáng tốt nhất của các bác sĩ tim mạch hàng đầu

Bật mí 6 công thức bữa sáng tốt nhất của các bác sĩ tim mạch hàng đầu

Sống khỏe - 10 giờ trước

Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, đặc biệt là đối với sức khỏe tim mạch. Vậy bạn có biết các bác sĩ tim mạch thường chọn ăn gì vào mỗi sáng không?

Người có thể trạng tốt thường có 5 đặc điểm này, sở hữu được 3 đã là rất đáng mừng

Người có thể trạng tốt thường có 5 đặc điểm này, sở hữu được 3 đã là rất đáng mừng

Sống khỏe - 11 giờ trước

GĐXH - Nếu một người sở hữu từ 3/5 đặc điểm dưới đây, có thể xem là nền tảng sức khỏe đã ở mức khá vững vàng.

Người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày? 6 thực phẩm giúp làm chậm lão hóa và phòng bệnh

Người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày? 6 thực phẩm giúp làm chậm lão hóa và phòng bệnh

Sống khỏe - 22 giờ trước

GĐXH - Bước sang tuổi 50, cơ thể bắt đầu đối mặt với nguy cơ lão hóa sớm và nhiều vấn đề sức khỏe nếu chế độ ăn uống không phù hợp. Vậy người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày để sống khỏe, dẻo dai và phòng bệnh? Dưới đây là 6 loại thực phẩm quen thuộc nhưng mang lại lợi ích lớn, được chuyên gia khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên.

Nam thanh niên 29 tuổi ở Quảng Ninh bất ngờ phát hiện nhồi máu cơ tim cấp từ 1 việc nhiều người Việt bỏ qua

Nam thanh niên 29 tuổi ở Quảng Ninh bất ngờ phát hiện nhồi máu cơ tim cấp từ 1 việc nhiều người Việt bỏ qua

Sống khỏe - 23 giờ trước

GĐXH - Nam thanh niên 29 tuổi phát hiện nhồi máu cơ tim cấp trong 1 lần đến viện để nội soi dạ dày, kiểm tra sức khỏe.

35 tuổi không có tiền sử bệnh nhưng bị liệt nửa người! "Nhật ký đột quỵ" của anh khiến nhiều người bừng tỉnh

35 tuổi không có tiền sử bệnh nhưng bị liệt nửa người! "Nhật ký đột quỵ" của anh khiến nhiều người bừng tỉnh

Sống khỏe - 1 ngày trước

Dù trẻ, dù khỏe mạnh đến đâu, chỉ cần xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ nhất định, phải lập tức đi cấp cứu, tuyệt đối đừng bỏ lỡ "thời gian vàng" cứu mạng.

Không chỉ kombucha, 4 loại đồ uống này còn nhiều lợi khuẩn hơn, tốt cho hệ tiêu hóa

Không chỉ kombucha, 4 loại đồ uống này còn nhiều lợi khuẩn hơn, tốt cho hệ tiêu hóa

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Kombucha thường được nhắc đến như một thức uống giàu lợi khuẩn, nhưng thực tế còn nhiều loại đồ uống khác tốt cho hệ tiêu hóa không kém, thậm chí vượt trội hơn. Vậy đó là những thức uống nào? Dưới đây là 4 loại đồ uống nhiều lợi khuẩn, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa một cách tự nhiên.

Top