RSV - Mối lo thầm lặng với trẻ dưới 1 tuổi: hướng đi mới trong dự phòng

Mức ảnh hưởng của RSV ở trẻ sơ sinh

Bệnh do RSV - virus hợp bào hô hấp - không chỉ là nỗi ám ảnh của nhiều bậc phụ huynh mà còn là một vấn đề y tế đáng lo ngại đối với các chuyên gia. Ít ai biết rằng, RSV vượt qua cả cúm và phế cầu khuẩn để trở thành tác nhân chính của hơn 60% các trường hợp nhiễm trùng hô hấp cấp tính ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trên toàn cầu. Đáng chú ý, loại virus này có khả năng lây lan rất mạnh mẽ, cao hơn phần lớn các loại virus gây bệnh phổ biến khác.

Theo thống kê, cứ 10 trẻ thì có đến 9 trẻ từng mắc phải RSV trong vòng 2 năm đầu đời. Không dừng lại ở đó, trên quy mô toàn thế giới, RSV hiện đang là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ dưới 1 tuổi phải nhập viện.

Bức tranh toàn cảnh về gánh nặng bệnh tật do RSV càng trở nên rõ nét qua những đánh giá từ các chuyên gia. Tại hội thảo, TTND.GS.TS.BS Trần Minh Điển - Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam đã đưa ra cảnh báo về mức độ phổ biến và ảnh hưởng của căn bệnh này.

Ông nhấn mạnh: "RSV là nguyên nhân chính gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới như viêm phổi, viêm tiểu phế quản. Đáng lo ngại, phần lớn các trường hợp nhập viện, điều trị tại ICU và thở máy vì nhiễm RSV là trẻ sinh đủ tháng và hoàn toàn khỏe mạnh trước đó".

Lý giải nguyên nhân khiến nhóm trẻ dưới 1 tuổi dễ bị tổn thương trước RSV, các chuyên gia y tế chỉ ra rằng hệ miễn dịch của trẻ trong giai đoạn này chưa phát triển hoàn thiện. Do đó, cơ thể trẻ khó có thể tạo ra được một đáp ứng miễn dịch đủ mạnh và hiệu quả khi tiếp xúc với virus. Thêm vào đó, đặc điểm sinh lý với đường thở hẹp (chỉ bằng 1/2 so với kích thước ở người lớn) khiến đường hô hấp của trẻ rất dễ bị tắc nghẽn bởi dịch nhầy. Hậu quả là việc nhiễm RSV có thể dẫn đến những tổn thương đáng kể và lâu dài ở đường hô hấp dưới.

Đáng lưu ý, ảnh hưởng của việc nhiễm RSV không chỉ dừng lại ở thời điểm hiện tại. Nếu một đứa trẻ bị mắc bệnh thể nặng do RSV ngay trong năm đầu đời, trẻ sẽ phải đối mặt với sự gia tăng nguy cơ mắc các đợt khò khè tái đi tái lại, bệnh hen suyễn và tình trạng suy giảm chức năng phổi kéo dài.

Hệ lụy kéo theo là những trẻ này sẽ cần được thăm khám và can thiệp y tế nhiều hơn hẳn trong những năm tiếp theo so với những trẻ may mắn không bị nhiễm RSV trong giai đoạn nhũ nhi. Một thách thức lớn khác trong việc đối phó với RSV hiện nay là nền y học vẫn chưa tìm ra loại thuốc điều trị đặc hiệu cho căn bệnh này.

Kháng thể đơn dòng: Hướng đi mới trong dự phòng RSV

Trước bối cảnh thiếu hụt phương pháp điều trị đặc hiệu cùng với gánh nặng bệnh tật to lớn mà RSV đang đặt lên vai các gia đình và hệ thống y tế, việc tìm kiếm và áp dụng các biện pháp dự phòng hiệu quả trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Tại chuỗi hội thảo, các chuyên gia đã tiến hành thảo luận chuyên sâu về đa dạng các giải pháp phòng ngừa, từ việc thực hiện tiêm chủng cho phụ nữ trong thời kỳ mang thai cho đến các phương pháp bảo vệ trực tiếp trẻ sơ sinh ngay khi chào đời.

Một trong những điểm sáng nổi bật được đề cập tại sự kiện là sự xuất hiện của giải pháp sử dụng kháng thể đơn dòng, đặc biệt là Nirsevimab. Đây là một phương pháp phòng ngừa RSV mới dành cho tất cả trẻ dưới 1 tuổi, đã được cấp phép đưa vào sử dụng từ năm 2025. Theo các chuyên gia, phương pháp này mang lại một cơ chế bảo vệ khác biệt so với các loại vắc xin truyền thống.

Nếu như vắc xin thường đòi hỏi thời gian vài tuần để cơ thể hình thành kháng thể và hiệu quả phụ thuộc nhiều vào trạng thái của hệ miễn dịch, thì kháng thể đơn dòng lại hoạt động theo một cơ chế trực tiếp hơn. Nó đóng vai trò cung cấp sẵn một lượng kháng thể cần thiết, giúp thiết lập hàng rào bảo vệ cho trẻ ngay lập tức sau khi tiêm mà không cần phải chờ đợi quá trình phản ứng tự nhiên của hệ miễn dịch.

Bên cạnh việc cập nhật các giải pháp y khoa tiên tiến, Hội Nhi khoa Việt Nam cũng cho thấy sự chủ động trong việc hỗ trợ đội ngũ nhân viên y tế. Theo đó, Hội đã hoàn tất việc soạn thảo và đăng tải rộng rãi tài liệu "Hướng dẫn sử dụng Nirsevimab trong thực hành lâm sàng – Các câu hỏi thường gặp (2026)" trên trang thông tin điện tử chính thức của Hội. Đây được xem là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích, giúp các y bác sĩ tự tin hơn trong quá trình áp dụng phương pháp mới vào thực tế lâm sàng.

Việc nâng cao nhận thức và chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa RSV mang lại những lợi ích vô cùng to lớn. Về mặt cá nhân, điều này giúp bảo vệ sức khỏe của trẻ từ giai đoạn sớm nhất, giảm thiểu nguy cơ nhập viện và tiết kiệm đáng kể chi phí, thời gian điều trị cho các gia đình. Về mặt xã hội, một chiến lược dự phòng hiệu quả sẽ góp phần giảm tải áp lực cho hệ thống y tế, đặc biệt là trong những khoảng thời gian cao điểm của các bệnh lý hô hấp, qua đó đảm bảo nguồn lực được sử dụng một cách tối ưu và nâng cao chất lượng chăm sóc cho toàn cộng đồng.

Doanh nghiệp tự giới thiệu