Rừng thành... xưởng gỗ

Nằm giáp ranh với xã Thiện Hoà, huyện Bình Gia (Lạng Sơn), khu rừng nghiến núi đá của xã Hảo Nghĩa rộng hơn 400 ha được coi là kho gỗ quý của tỉnh Bắc Kạn, với hàng vạn cây nghiến hàng trăm năm tuổi. Chính vì vậy, từ lâu rừng nghiến đã được rất nhiều doanh nghiệp cũng như “lâm tặc” để ý. Nhóm phóng viên chúng tôi đã luồn rừng để “mục sở thị” việc cánh rừng quý bị tàn phá. 

Sau khi đi vòng sang huyện Bình Gia (Lạng Sơn), chúng tôi nhờ anh N, dân tộc Nùng, thôn Thạch Lùng, xã Thiện Hoà, huyện Bình Gia - người đã có hơn 40 năm gắn bó với rừng, dẫn đường đi tắt lên rừng nghiến xã Hảo Nghĩa. Sau hơn 1 giờ đi bộ theo con đường mòn Lâm nghiệp 72 (đường được làm năm 1972), chúng tôi đến khu vực rừng nghiến xã Hảo Nghĩa. Đập vào mắt là hàng trăm chiếc xe máy của “lâm tặc” xếp dài như bãi để xe ở thành phố, tiếng cưa máy thi nhau gầm rú vang động cả khu rừng. Thỉnh thoảng lại nghe tiếng những cây nghiến đổ rầm. Rừng nghiến Hảo Nghĩa không khác nào một xưởng gỗ khổng lồ.

 

Cây nghiến có đường kính gần 2m chỉ còn lại gốc.  Ảnh: M.Q

Tiếp tục đi sâu vào trong rừng, một cảnh tượng kinh hoàng hiện ra khi chỉ chưa đầy 500m2 tại khu vực rừng núi đá thung lũng Nặm Thuổm, xã Hảo Nghĩa có tới 4 cây gỗ nghiến, mỗi cây có đường kính trên 1m bị chặt hạ. Những cây nghiến mới bị chặt hạ còn đỏ tươi, nằm ngổn ngang. Cứ mỗi cây gỗ nghiến bị chặt hạ là cả khoảng cây rừng gẫy đổ theo. Theo anh N, những cây nghiến này mới được chặt cách đây vài ngày, cây to nhất có khối lượng khoảng hơn 30m3...

 

Ngay cạnh chân tôi, một cây nghiến đang bị xẻ dở, nằm ngổn ngang, gốc cây vòng tay ôm không xuể. Đi tiếp vào khu vực rừng thôn Khuổi A, xã Hảo Nghĩa- nơi Công ty TNHH đầu tư phát triển lâm nông nghiệp Việt Nam đang khai thác tận thu. Tại lô a, khoảnh 4, tiểu khu 221, chúng tôi tiếp tục phát hiện 2 cây nghiến bị chặt hạ, lá còn tươi, thân cây đã bị lấy đi gần hết.  Hiện vẫn chưa có ai thống kê những cây nghiến bị đốn hạ, nhưng theo anh N, số lượng cây bị chặt hơn 2 tháng trở lại đây ít cũng lên đến hàng trăm cây.

Theo tìm hiểu, do thớt gỗ nghiến ngoài thị trường tăng giá vùn vụt, nên “lâm tặc” hết sức thèm khát rừng gỗ này. Chính vì vậy, bên cạnh đơn vị được trao giấy phép tận thu, nhiều người dân cũng đua nhau chặt gỗ, khiến cánh rừng bị biến thành một chợ thớt. Trên những gốc cây bị đốn gục, nhựa đỏ bầm như máu khô.

 

Rễ nghiến cũng bị tận thu.

Trở về từ khu rừng bị tàn phá, chúng tôi làm việc với ông Nguyễn Bá Ngãi, quyền Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Bắc Kạn, Phó Ban thường trực chỉ đạo tận thu gỗ nằm trên đất lâm nghiệp tỉnh Bắc Kạn. Trước khi làm việc, ông Ngãi nói: “Mặc dù là Phó Ban thường trực chỉ đạo tận thu gỗ nằm trên đất lâm nghiệp tỉnh Bắc Kạn, nhưng do việc tuyên truyền được giao cho ông Nguyễn Non Nước, Tổng biên tập Báo Bắc Kạn, thành viên ban chỉ đạo, nên tôi chỉ trả lời với tư cách lãnh đạo Sở NN&PTNT tỉnh Bắc Kạn”.

 

Ông Ngãi thừa nhận: Việc rừng nghiến xã Hảo Nghĩa đang bị tàn phá là có thật. Nhưng theo báo cáo của Tổ giám sát khai thác tận thu gỗ nằm trên đất lâm nghiệp tại xã Hảo Nghĩa, không hề có việc Công ty TNHH đầu tư phát triển lâm nông nghiệp Việt Nam lợi dụng giấy phép để phá rừng. Thủ phạm chặt phá những cây nghiến hàng trăm năm tuổi tại rừng Hảo Nghĩa là “lâm tặc”. Ông Ngãi thanh minh thêm, theo tin ông mới nhận được 2 tuần trở lại đây giá thớt nghiến bán sang Trung Quốc tăng gần gấp đôi, do vậy việc giữ rừng là rất khó!

Được biết, từ khi Công ty TNHH đầu tư phát triển lâm nông nghiệp Việt Nam tổ chức khai thác tận thu gỗ nghiến, trên rừng lúc nào cũng có gần 100 người làm thuê cho công ty với hơn 20 chiếc cưa máy hoạt động tận thu cùng lúc trên tất cả 56 ha đã được cấp phép, trong khi Tổ giám sát khai thác tận thu gỗ nằm trên đất lâm nghiệp tại xã Hảo Nghĩa lại chỉ có 6 người.

Để tìm hiểu rõ hơn về việc khai thác gỗ tận thu của Công ty TNHH đầu tư phát triển lâm nông nghiệp Việt Nam, chúng tôi đã tìm đến bãi tập kết gỗ tại thôn Khuổi A. Tại đây, gỗ được xẻ thành hộp chiều dài khoảng hơn 2m, rộng 40cm được xếp thành từng đống, trong đó nhiều hộp gỗ đỏ au và tươi nguyên. ông Học -  một người làm thuê cho công ty thanh minh: Mặc dù cây nghiến bị chặt cách đây vài năm, nhưng khi xẻ ra thành hộp tươi không khác gì gỗ mới chặt. Nhưng việc giải thích này lại hoàn toàn mâu thuẫn với Thông báo số 09/TB-UBND, ngày 30/1/2008 của UBND tỉnh Bắc Kạn: đối tượng tận thu là gỗ đã khô lục, lóc lõi, gỗ cháy...

 

Điều tra của Minh Quang
(Còn nữa)