Sách cá nhân cũng được đưa vào giảng dạy

Để tạo sự đa dạng, các giảng viên đại học được khuyến khích viết giáo trình dựa theo chương trình do nhà nước ban hành. Và cuốn sách “đổi mới phương pháp dạy học môn Cơ sở Văn hoá Việt Nam” (NXB ĐHQG, 2004) do TS Chu Thị Thanh Tâm, hiện là Trưởng bộ môn Cơ sở Văn hoá Việt Nam (VN) của trường ĐH Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội, chủ biên là một trong những cuốn sách được sử dụng làm giáo trình như vậy. Tuy nhiên, gần đây có không ít lời ra tiếng vào xung quanh việc cuốn sách này.

Đầy “sạn” vẫn dạy

Điều gây thắc mắc cho không chỉ các giảng viên trong trường mà còn trong giới học thuật là cuốn sách “Đổi mới phương pháp dạy học môn cơ sở Văn học Việt Nam” này có khá nhiều sai sót, nhưng vẫn được sử dụng làm giáo trình để giảng dạy cho sinh viên. 

Đã có khá nhiều ý kiến “nhặt sạn” cho cuốn giáo trình này, ở đây chúng tôi xin trích ý kiến của nhà giáo Đỗ Bá Lộc, Ủy viên thư kí Hội đồng Ngữ học và Việt học (Bộ GD&ĐT). Theo ông Lộc trước hết, trong cuốn sách, tác giả áp dụng rất nhiều công nghệ đa phương tiện truyền thông vào việc dạy và học ngôn ngữ. Chưa bàn đến “hàm lượng” công nghệ như vậy có thật sự tạo ra hiệu quả hay không, chỉ riêng việc tác giả có thể hiện kiến thức về tin học quá hạn chế trong cuốn sách là không thể chấp nhận được.

Ví dụ, tác giả còn nhầm lẫn giữa khái niệm như “trong mạng và ngoài mạng” (CD-Room). Các bài giảng điện tử trong sách không khớp với nội dung được đưa ra từ đầu. Ví dụ, ở bài B1 khi nói về mối quan hệ giữa 3 yếu tố con người - tự nhiên - xã hội, tác giả chỉ có một slide in hình tam giác và mũi tên mà không có slide diễn hình định nghĩa về văn hoá UNESCO. Tại bài B6, mục tiêu của bài giảng là “UNESCO đã công nhận VN có những di sản văn hoá thế giới nào và giá trị văn hoá ở VN”, thế nhưng ở slide bài giảng của Chu Thị Thanh Tâm lại không có nội dung trình giảng theo mục tiêu đã nêu, nghĩa là không có liệt kê các di sản văn hoá thế giới ở VN và thông tin về giá trị của từng di sản.

Ngoài ra, bằng cách giải thích do hệ thống bài giảng này dưới dạng các hình ảnh nên tác giả đã “độn” vào đến hơn 1/2 cuốn sách (80 trang) là các trang trống, không chữ và chỉ có các dòng kẻ như một cuốn vở hơn là sách. Các phần “độn” này khiến cuốn sách trông có vẻ dày dặn hơn nhưng thực tế chỉ là những dòng kẻ để sinh viên điền phần thu hoạch chứ không có một chữ kiến thức để truyền tải cho các em.

Các bài giảng ở đây khá đơn giản và chưa bao quát một cách sâu sắc mà đòi hỏi của một tư liệu về cơ sở văn hoá VN cần phải đạt được. 

Tự quyết định nên dạy sách gì cũng được?

Theo ông Nguyễn Hòa, Phó Hiệu trưởng trường ĐH Ngoại ngữ Hà Nội: “Để đưa một giáo trình vào dạy chính thức trong nhà trường đã có những yêu cầu và điều lệ quy định chung cho các trường ĐH. Trong đó, để đưa hoặc thay một giáo trình chính thức vào giảng dạy trong nhà trường thì người quyết định chính là trưởng bộ môn đó. Trưởng bộ môn sẽ cùng tập thể giáo viên của bộ môn bàn bạc và xây dựng một đề cương chi tiết cho môn học. Và nếu không có ai phản đối, giáo trình này sẽ được áp dụng giảng dạy chính thức”.

Ông Hoà giải thích, trách nhiệm viết giáo trình là của giảng viên. Và trưởng bộ môn là người có quyền quyết định đưa giáo trình gì vào giảng dạy chính thức. Thời lượng và số tiết của môn đã có quy định cứng. Nhưng trong quá trình giảng dạy, giáo viên có thể có nhiều phương pháp khác nhau để truyền tải cho sinh viên qua nhiều con đường hay những cuốn sách tham khảo khác nhau.

Phía nhà trường chỉ đứng ra tổ chức để các bộ môn họp và quyết định chứ không can thiệp sâu vào việc nội dung giáo trình là gì. “Nếu một trường có đến 300 hay 400 môn học và hàng trăm giáo trình, liệu cá nhân nào đó hay phòng đào tạo có nắm hết được toàn bộ số giáo trình đưa vào giảng dạy?” - ông Hoà nói.

Trở lại một trong những cuốn sách nhiều “sạn” nhưng vẫn được giảng dạy ở rất nhiều trường của TS Chu Thị Thanh Tâm, ngay sau khi có ý kiến phản đối của nhiều nhà giáo, nhà báo, nhà trường đã có quyết định tạm thời ngưng sử dụng cuốn sách này. Tuy nhiên, TS Tâm khẳng định, cho dù có cuốn sách hay không, thì chị vẫn sử dụng những nội dung đó để giảng dạy cho sinh viên, bởi “không có sách thì đã có USB, thời đại công nghệ thông tin, không ngại gì cả”.

TS Tâm cũng nhấn mạnh, khi được các trường khác mời, chị vẫn sử dụng cuốn sách này để giảng dạy cho sinh viên! Minh chứng cho điều này, TS Tâm nói: “Nếu một phương pháp giảng dạy tốt mà các trường này yêu cầu thì tôi vẫn có thể sử dụng. Và tất nhiên không bắt buộc phải thông qua hội đồng mới được đưa tài liệu này vào giảng dạy”.

Được biết, hiện nay TS Tâm vẫn dùng cuốn sách này để giảng daỵ tại một số trường như ĐHKT Quốc dân, ĐH Ngoại thương...

Tú Anh - Mỹ Hà