Sau vụ cháy làm 13 người chết: Mối họa từ biển quảng cáo vẫn treo lơ lửng

Phía trong một biển quảng cáo công nghệ đèn led. Ảnh: HP

Tùy tiện sáng tạo, lắp đặt

Khảo sát của PV Báo GĐ&XH tại Hà Nội cho thấy, biển quảng cáo thường được các chủ hiệu lắp đặt ở vị trí đặt ốp sát mặt tiền các tòa nhà. Số nhà này phần đa được xây dựng theo hình ống. Để trưng được những biển quảng cáo cỡ lớn, các hệ thống khung sắt được lắp đặt bao bọc hết cả mặt tiền căn nhà. Để làm sáng hệ thống bảng biển quảng cáo đó, mặt trong của nó được bố trí mạng điện chằng chịt cung cấp nguồn cho hàng chục bóng đèn nê-ông hoặc cả ngàn bóng đèn led. Từ mớ bòng bong này, nguy cơ chập điện gây cháy luôn rình rập đổ xuống đầu dân bất cứ lúc nào. Anh Mai, chủ một cơ sở làm biển quảng cáo ở ngõ 1141 Giải Phóng (quận Hoàng Mai) cho biết: “Biển quảng cáo điện tử rất dễ cháy vì chất liệu chủ yếu bằng nhựa, mica, lắp đặt số lượng lớn bóng đèn led trên một diện tích nhỏ nên nhiệt lượng tỏa ra rất lớn. Chỉ cần có nguồn lửa là ngay lập tức cả hệ thống biển sẽ bốc cháy ngùn ngụt”.

Cũng theo anh Mai, ngoài việc dễ cháy do chất liệu, kết cấu thì biển quảng cáo thường được đặt ở ngoài trời nên bị ảnh hưởng bởi thời tiết, dây dẫn, phần bảo vệ đèn chỉ sau một thời gian ngắn là xuống cấp. Còn nếu cả thời gian dài sử dụng không được kiểm tra, bảo trì thì rất dễ dẫn đến chập điện gây cháy. Cùng đó, biển quảng cáo chất lượng kém còn có nguyên nhân bởi một số đơn vị kinh doanh khai thác quảng cáo khi có hợp đồng, giấy phép lắp đặt biển quảng cáo là ngay lập tức giao khoán cho một nhóm thợ, công nhân tự làm. Nguy cơ công nhân bớt xén vật tư, chi phí, mua dây dẫn, nhãn hiệu thiết bị ánh sáng, thiết bị điện loại rẻ tiền, không đạt tiêu chuẩn là khó tránh khỏi.

Về quy chuẩn làm biểu quảng cáo, đây vốn là một trong những vấn đề đã được cơ quan quản lý nhà nước quy định để vừa đảm bảo mỹ quan, vừa an toàn lại bị các chủ cửa hàng làm biển quảng cáo xem nhẹ. Khi PV trao đổi về vấn đề này với anh Mai thì được biết: “Chúng tôi luôn nghiên cứu để sáng tạo ra những biển quảng cáo với mục đích sao cho ngày một đẹp hơn, đem lại lợi ích cho khách hàng nhiều hơn. Hoặc khách hàng đặt hàng theo sở thích, yêu cầu và chúng tôi thấy có thể thi công được thì nhận làm. Chúng tôi cũng không biết có quy định nào về vấn đề này hay không”(?!).

Khách thích đồ rẻ, nguy cơ cháy cao

Những biển quảng cáo nhỏ được treo cùng với mớ dây điện, cáp viễn thông chằng chịt như mạng nhện.

Tại một cửa hàng chuyên thiết kế biển hiệu quảng cáo khác trên đường Nguyễn Công Thái, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai chúng tôi được biết hiện có rất nhiều loại biển hiệu, hộp đèn quảng cáo. Tùy vào chất lượng mà chúng có giá cả khác nhau. Ngoài các loại biển hiệu, hộp đèn quảng cáo truyền thống như in kỹ thuật số trên bạt, biển mica, biển chữ nổi đồng, inox được làm sáng bằng đèn chiếu, còn có các loại biển điện tử như: led, neon sign, biển lật ba mặt, biển cuốn.

Điện áp nguồn các loại đèn này thường là 220V nhưng khi qua biến thế, đã nâng điện áp lên khoảng 2.000V để phóng điện trong ống thủy tinh nên rất dễ xảy ra sự cố chập điện, các tia lửa điện bén vào bạt, nhựa gây cháy.

Tại cơ sở làm biển quảng cáo này, trung bình mỗi ngày họ nhận làm từ 2 đến 5 biển hiệu quảng cáo, kích thước lớn nhỏ khác nhau. Giá thành làm biển quảng cáo bằng đèn led cao hơn nhiều lần so với đèn neon sign vì loại đèn này có giá rẻ, lại thiết kế nhanh nên khách đặt nhiều, chủ yếu là các cửa hàng buôn bán nhỏ. Những cơ sở kinh doanh lớn thường đặt đèn led vì màu sắc bắt mắt, có thể thiết kế nhiều mẫu mã đẹp. Chủ cửa hàng cho biết: “Chúng tôi chỉ bảo hành đối với đèn led, còn đèn neon sign thì không. Nếu khách hàng thường xuyên kiểm tra thì sẽ dùng được lâu, còn không kiểm tra thường xuyên thì thời gian sử dụng tùy thuộc vào từng loại”.

Anh Lương Hữu Thành, một người hành nghề trong lĩnh vực in ấn, xây dựng ở đường Nguyễn Hoàng, quận Nam Từ Liêm cho biết, trước đây, đối với các bảng hiệu, pa nô thì dân trong nghề hay sử dụng phương pháp in mica. Còn về sau này, để giảm chi phí và thời gian in ấn, đa phần đều chuyển sang in trên chất liệu bạt nhựa hiflex. Nhược điểm lớn nhất của chất liệu này là rất dễ cháy nếu gặp tia lửa phát ra. Mức giá biển quảng cáo trên chất liệu hiflex cũng đa dạng, giao động từ 175.000 – 4.500.000/m2 tùy thuộc vào chất lượng và chí phí đèn, khung. Theo tiết lộ của anh Thành, giá tiền còn phụ thuộc vào số lượng thực tế, khu vực thi công, bản vẽ thiết kế, độ khó của công trình. Tuy nhiên, phần nhiều khách hàng đều yêu cầu loại đèn led rẻ tiền để tiết kiệm chi phí.

Còn nữa, hầu hết các loại biển quảng cáo điện tử trên địa bàn Thủ đô đều do các cơ sở tư nhân nhỏ lẻ sản xuất, chất lượng các linh kiện không được kiểm định nên nguy cơ tiềm ẩn xảy ra cháy nổ từ biển quảng cáo điện tử rất lớn. Không những thế chúng còn được bao bọc bởi rừng dây điện loằng ngoằng khắp nơi nên khả năng chập cháy càng cao. Trong khi đó, với thực trạng biển quảng cáo lô nhô, lổn nhổn hiện nay, có thể thấy rằng việc quản lý chất lượng của các loại biển quảng cáo điện tử chưa được các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương quan tâm, những hậu quả đáng tiếc, những mối lo vẫn treo lơ lửng trên đầu người dân Hà Nội.

Hà Phương