Hà Nội
23°C / 22-25°C

Sống lành mạnh giảm 30% nguy cơ ung thư

Thứ bảy, 10:12 04/02/2012 | Y tế

Lối sống lành mạnh như bỏ rượu và thuốc lá, tập thể dục hằng ngày... có thể phòng 30% nguy cơ ung thư.

TS Lê Thị Thu Hiền.

Nhiều năm làm việc ở Cục Y tế dự phòng Bộ Y tế, TS Lê Thị Thu Hiền - quản lý chương trình Tăng cường bằng chứng cho truyền thông phòng chống ung thư ở VN (thuộc Tổ chức HealthBridge, Canada) - rất quan tâm đến dự phòng trong phòng chống ung thư.

Trao đổi với chúng tôi nhân Ngày thế giới phòng chống ung thư 4-2, TS Hiền nói:
 
- Đang có rất nhiều câu hỏi đặt ra về quá tải bệnh viện, câu trả lời thường là số giường bệnh không đủ và phải xây dựng thêm bệnh viện. Nhưng tôi cho rằng dự phòng để phòng tránh bệnh tật là một giải pháp quan trọng. Lối sống lành mạnh như bỏ rượu và thuốc lá, tập thể dục hằng ngày... có thể phòng 30% nguy cơ ung thư. Nếu chẳng may đã mắc ung thư thì được thăm khám và điều trị sớm sẽ giảm được 30% nguy cơ tử vong. Nếu phối hợp cả hai điều kiện này, sẽ giảm đáng kể số ca mắc và tử vong do ung thư.
 
Thể dục hằng ngày là một trong những yêu cầu khi thực hành lối sống lành mạnh. Nhưng quả thật VN ít có công viên hay khu vực công cộng đủ rộng dành cho người dân tập thể dục...
 
Ung thư chậm phát triển nhờ
cà chua

Các nhà khoa học tại Đại học Portsmouth (Anh) đã có một thử nghiệm cho thấy chất lycopene trong cà chua làm chậm sự phát triển tế bào ung thư.

Lycopene là chất chống oxy hóa tự nhiên có trong các loại rau củ màu đỏ. Trong cà chua, nồng độ lycopene và các chất chống oxy hóa khác càng nhiều nếu được đun nấu càng lâu. Họ đã tìm thấy chất lycopene làm cản trở các tế bào ung thư tiếp nhận chất dinh dưỡng từ mạch máu - quá trình giúp chúng có thể phát triển và lan rộng. Quan trọng hơn cơ chế này có hiệu quả trên tế bào ung thư tuyến tiền liệt vì lycopene có khuynh hướng tích tụ nhiều ở mô này.

Các nghiên cứu trước đây còn cho thấy nồng độ lycopene trong máu tăng đáng kể nếu mỗi ngày dùng khoảng 400gam cà chua nấu chín và dùng liên tục trong hai tuần.

BS Huỳnh Khiêm Huy
(Theo University of Portsmouth)
- Cá nhân tôi thấy người tham gia tập thể dục chủ yếu là người già, người không bận bịu. Còn dân công sở, thanh niên thì nhiều người đang dành thời gian vào các công việc khác như xem truyền hình, vào mạng Internet. Thời gian ủ bệnh của bệnh ung thư lâu, có thể 15-20 năm, nên chúng tôi mong muốn huy động thực hành lối sống lành mạnh từ khi còn trẻ. Còn ý kiến không có chỗ tập thể dục, khảo sát mới đây của HealthBridge trên 3.600 người dân ở Hà Nội, TP.HCM, Huế cho thấy hơn 34% người dân không tham gia bất kỳ hoạt động thể thao nào, trong đó 84% cho rằng không có thời gian, 9% ngại dậy sớm, ngại vận động, chỉ 2% có lý do thiếu phương tiện và nơi tập luyện.

Khuyến cáo vận động 30 phút/ngày, không yêu cầu phức tạp, chỉ cần những vận động như đi bộ ở cầu thang trong nhà, công chức giảm đi lại bằng thang máy mà di chuyển bằng thang bộ, hoặc tăng cường các giao tiếp trực tiếp thay cho gọi điện thoại, gửi email giữa các phòng ban... cũng đủ.

Vệ sinh an toàn thực phẩm là một trong những vấn đề bị kêu ca nhiều và là căn nguyên dẫn tới bệnh ung thư. Bà đánh giá vệ sinh an toàn thực phẩm có vai trò thế nào trong phòng chống ung thư?

- Phòng chống ung thư cần bốn yêu cầu: người đang hút thuốc lá và hút thuốc lá thụ động (sống trong gia đình có người hút thuốc) cần bỏ thuốc lá, người dùng nhiều rượu bia thì giảm rượu bia, vận động thể lực và vệ sinh ăn uống. Về vệ sinh thực phẩm, muốn phòng chống ung thư cần tăng cường ăn các thực phẩm có lợi cho tiêu hóa, tăng cường rau quả tươi, hạn chế món ăn chiên rán và ủ chua (như dưa chua), thực phẩm chế biến sẵn. Trong giai đoạn sơ chế thực phẩm, thật sự chưa có bằng chứng cụ thể, nhưng ở vai trò người nội trợ tôi cho rằng nên rửa rau quả, thực phẩm nhiều lần, rửa dưới vòi nước chảy.

Mỗi năm VN có 150.000 bệnh nhân ung thư mới và nhiều loại ung thư ở VN được xếp vào nhóm có tỉ lệ mắc cao khi so sánh với tỉ lệ chung của thế giới. Theo bà, VN còn thiếu gì trong cuộc chiến chống ung thư?

- Tôi cho rằng VN còn thiếu một số chính sách, ví dụ Luật phòng chống tác hại thuốc lá dự kiến năm 2012 Quốc hội mới thông qua. Luật phòng chống tác hại rượu bia hiện mới được khởi thảo. Vấn đề liên quan đến dinh dưỡng, trước đây chúng ta quan tâm nhiều đến suy dinh dưỡng, nhưng nay kinh tế phát triển hơn thì béo phì đang làm tăng nguy cơ dẫn đến ung thư. Về thể dục thể chất, nhiều năm theo dõi y tế trường học, tôi thấy để làm nhẹ chương trình nhiều trường học nếu cắt giảm tiết học thì “ưu tiên” cắt tiết thể dục.

Trước đây khi còn đi học, tôi cũng sợ tiết thể dục vì yêu cầu thành tích và điểm số, trong khi lẽ ra đây là môn học gây hứng thú cho học sinh, nên tổ chức như thời gian để học sinh vui chơi.

Có bốn việc cần làm để thực hành lối sống lành mạnh, phòng chống ung thư. Nhưng cả về chính sách lẫn thực hành đều còn khiếm khuyết. Theo bà, nên ưu tiên vấn đề gì để phòng chống ung thư hiệu quả trong điều kiện VN?

- Khi vận động thực hành lối sống lành mạnh, chúng tôi luôn muốn tiếp cận một quan điểm truyền thông mới là không khuyên người ta thay đổi thói quen - mà hướng làm điều tốt hơn, không phê phán mà đưa ra nhiều cách lựa chọn. Có 47,4% nam giới trưởng thành ở VN hút thuốc lá, tỉ lệ hút thuốc thụ động rất lớn, trong khi thuốc lá liên quan 90% số ca ung thư phổi và nhiều loại ung thư khác.

Cũng trong khảo sát 3.600 người dân ở Hà Nội, Huế, TP.HCM vừa qua, chúng tôi thấy tỉ lệ thường xuyên uống rượu bia rất lớn, rượu bia lại là yếu tố nguy cơ của các loại ung thư khoang miệng, hầu họng, thực quản, gan, đại trực tràng, ung thư vú. Béo phì cũng liên quan nhiều đến ung thư vú.

Người dân biết ung thư là loại bệnh nặng, nhưng chưa chú ý nhiều đến phòng ngừa. Họ nghĩ ung thư là số phận và chấp nhận, họ không nghĩ họ có thể thay đổi được.
 

Bệnh nhân ung thư dự báo tăng

Ước tính mỗi năm VN có 75.000 người tử vong do bệnh ung thư. Số lượng người mắc và tử vong do ung thư ở VN có xu hướng gia tăng, dự báo đến năm 2020 mỗi năm VN có 200.000 người mắc ung thư mới và 100.000 người tử vong do các loại ung thư. 80% bệnh nhân ung thư ở VN đến khám ở giai đoạn muộn, tiên lượng điều trị thấp và chi phí tốn kém.

(Nguồn: Dự án mục tiêu y tế quốc gia về phòng chống ung thư 2011)

Theo Lan Anh
Tuổi trẻ
thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Người phụ nữ 70 tuổi nhập viện sau khi ăn nhầm gói chống ẩm trong túi bánh

Người phụ nữ 70 tuổi nhập viện sau khi ăn nhầm gói chống ẩm trong túi bánh

Y tế - 1 ngày trước

GĐXH - Người bệnh nữ 70 tuổi vô tình ăn phải gói chống ẩm trong túi bánh, dẫn đến rối loạn tiêu hóa chỉ sau vài giờ.

Vận động viên đổ gục, ngừng tim ngay trên đường chạy khi cách vạch đích 10m

Vận động viên đổ gục, ngừng tim ngay trên đường chạy khi cách vạch đích 10m

Y tế - 3 ngày trước

GĐXH - Bệnh viện Bạch Mai vừa cấp cứu kịp thời một vận động viên ngừng tim ngay trên đường chạy. Bác sĩ khuyến cáo, người tham gia chạy cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo khi xuất hiện những biểu hiện này, cần dừng vận động ngay và tìm kiếm hỗ trợ y tế.

Nữ sinh bị dây điện giăng ngang đường cứa vào cổ

Nữ sinh bị dây điện giăng ngang đường cứa vào cổ

Y tế - 1 tuần trước

Trong lúc đi học về, 1 nữ sinh ở Quảng Trị vướng dây điện giăng ngang đường nên ngã xuống, bị chấn thương vùng cổ, đầu.

Tri ân gia đình thiếu nữ Anh hiến tạng, trao cơ hội sống cho 3 người Việt

Tri ân gia đình thiếu nữ Anh hiến tạng, trao cơ hội sống cho 3 người Việt

Y tế - 1 tuần trước

GĐXH - Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trang trọng tổ chức Lễ tri ân gia đình O.S.W (19 tuổi, quốc tịch Anh) - người đã hiến tạng, mang lại sự sống cho 3 bệnh nhân Việt Nam đang cần được ghép tạng.

Cô gái 19 tuổi người Anh qua đời, trao cơ hội sống cho 3 bệnh nhân Việt Nam: Nỗi đau thành 'phép màu' sự sống

Cô gái 19 tuổi người Anh qua đời, trao cơ hội sống cho 3 bệnh nhân Việt Nam: Nỗi đau thành 'phép màu' sự sống

Y tế - 1 tuần trước

GĐXH - Gia đình cô gái 19 tuổi quốc tịch Anh đã đưa ra quyết định hiến tạng sau khi cô chết não trong chuyến du lịch tại Việt Nam, giúp 3 bệnh nhân hồi sinh sự sống.

Đông đảo người dân được khám, tư vấn sức khỏe miễn phí tại Lễ mít tinh phát động Ngày Sức khỏe toàn dân

Đông đảo người dân được khám, tư vấn sức khỏe miễn phí tại Lễ mít tinh phát động Ngày Sức khỏe toàn dân

Y tế - 1 tuần trước

Sáng 5/4, tại không gian phố đi bộ Trần Nhân Tông, Công viên Thống Nhất (Hà Nội), đã diễn ra Lễ mít tinh phát động Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4) với chủ đề "Chủ động phòng bệnh – Vì một Việt Nam khỏe mạnh". Trong khuôn khổ buổi lễ, đông đảo người dân đã được khám, tư vấn sức khỏe miễn phí.

Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4: Người dân hào hứng khám, trải nghiệm tại các gian hàng y tế

Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4: Người dân hào hứng khám, trải nghiệm tại các gian hàng y tế

Y tế - 1 tuần trước

Khu vực khám, tư vấn sức khỏe miễn phí tại Lễ Mít tinh phát động Ngày sức khỏe toàn dân 7/4 thu hút nhiều người dân đến trải nghiệm. Năm nay, nhiều bệnh viện đã mang các thiết bị y tế hiện đại đến thăm khám chuyên sâu cho người dân.

Từ ca ghép tạng domino đến hợp tác hỗ trợ chuyên môn y tế: Khi các bệnh viện cùng vì người bệnh

Từ ca ghép tạng domino đến hợp tác hỗ trợ chuyên môn y tế: Khi các bệnh viện cùng vì người bệnh

Y tế - 1 tuần trước

GĐXH - Không chỉ dừng lại ở một thỏa thuận hợp tác chuyên môn, sự kiện ký kết hợp tác hỗ trợ chuyên môn y tế giữa Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội còn là minh chứng rõ nét cho xu hướng liên kết y tế hiện đại. Trước đó, thành công của ca ghép tạng domino đã cho thấy khi các cơ sở y tế phối hợp chặt chẽ, người bệnh chính là đối tượng hưởng lợi lớn nhất.

Người phụ nữ 52 tuổi ở Bắc Ninh sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng chỉ từ một tổn thương nhỏ sau tiêm

Người phụ nữ 52 tuổi ở Bắc Ninh sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng chỉ từ một tổn thương nhỏ sau tiêm

Y tế - 2 tuần trước

GĐXH - Từ một tổn thương sưng tấy nhỏ ở mu bàn tay sau khi tiêm thuốc điều trị xương khớp, nữ bệnh nhân 52 tuổi ở Bắc Ninh phải nhập viện cấp cứu khi rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng nguy kịch.

Hi hữu: Người phụ nữ 61 tuổi ở Lâm Đồng bị ong kẹt trong mắt hơn 24 giờ

Hi hữu: Người phụ nữ 61 tuổi ở Lâm Đồng bị ong kẹt trong mắt hơn 24 giờ

Y tế - 2 tuần trước

GĐXH - Bệnh viện đã tiếp nhận và xử trí kịp thời một trường hợp côn trùng kẹt lại trong mắt bệnh nhân suốt hơn một ngày gây phù nề và ảnh hưởng đến thị lực.

Top