Sông Lô đoạn Phú Thọ, Vĩnh Phúc: Sa tặc băm nát vùng quê

Nhiều khu đất bãi như thế này đã được người dân bán cho “cát tặc”. Ảnh: Hà Châu.

Những hợp đồng ma quỷ

Dòng Lô chảy qua địa phận tỉnh Tuyên Quang vào địa phận xã Tử Đà, Phù Ninh, Phú Thọ trở nên quặn đỏ, đục ngầu. Dòng nước bị xé toạc bởi các tàu khai thác cát. Đứng ở bờ sông xã Tử Đà quan sát, chúng tôi ghi nhận có hàng chục chiếc tàu đang móc cát ngay giữa lòng sông. Bên cạnh là những chiếc xà lan cỡ lớn thu mua cát vừa khai thác. Theo quan sát của phóng viên, do nạo vét trong một thời gian dài, nguồn cát ở giữa lòng sông đoạn chảy qua xã Tử Đà đã dần cạn kiệt, vì vậy các tàu khai thác cát trái phép dồn vào gần bờ để múc cát.

Khu đất bãi bồi (đất 5%) thuộc khu 3, khu 4 xã Tử Đà những ngày này đang bị đội quân “cát tặc” tấn công mạnh mẽ. Cả đoạn sông dài hơn 200m này bị các đối tượng dùng máy xúc múc thành những vực sâu 4-5 m dựng đứng bên bờ sông. Được biết, khu vực bãi này UBND xã Tử Đà đã giao cho người dân quản lý, sử dụng vào mục đích trồng cây hoa màu, người dân hiện đang trồng ngô. Tuy nhiên, trong khu vực này xuất hiện các cọc tre, cọc gỗ, nhô lên khỏi mặt đất khoảng 30 cm. Một người dân ở đây cho biết, những chiếc cọc này là mốc giới mà người dân đã thỏa thuận ngầm bán đất cho chủ các tàu cát khai thác cát lậu. Điều tra của phóng viên cho thấy việc mua bán này có lúc dao động từ 15- 20 triệu đồng/sào, có lúc lên tới 50-60 triệu đồng/sào.

Chính vì có việc mua bán này nên các tàu cát mới ngang nhiên khai thác cát ngay trong bờ, ngoạm những “bờ xôi, ruộng mật” của người dân mà không bị xua đuổi. Được biết, chính quyền địa phương cũng nhiều lần ra quân xua đuổi nhưng khi cán bộ rút đi thì việc khai thác trái phép lại tiếp diễn. Vụ việc cũng đã được báo cho Phòng CSGT đường thủy, Công an Phú Thọ nhưng chính quyền địa phương cũng chỉ nhận được câu trả lời là phải chờ xin ý kiến thành lập đoàn kiểm tra.

Theo xác nhận của UBND xã Tử Đà thì đến nay đã có gần 5.000m2 đất bờ sông xã giao cho người dân trồng hoa màu đã bị ngầm bán cho các chủ khai thác cát. Cái lo nữa ở xã Tử Đà là nguy cơ kè nước tiền tỉ (kè ở khu 3, xã Tử Đà có chức năng nắn dòng chảy) mới được đầu tư sẽ bị dòng chảy thổi bay vì hoạt động xói mòn do khai thác cát quá mức.

Bờ kè số 01, khu 3 xã Tử Đà, Phù Ninh có nguy cơ bị cuốn trôi do hoạt động khai thác cát trái phép.

Giành giật đẫm máu

Có lẽ do lợi nhuận khổng lồ mà hoạt động khai thác cát mang lại (hơn 100.000 đồng/1m3) nên việc tranh giành lãnh địa làm ăn giữa các chủ thuyền khai thác cát nóng bỏng, tàn khốc hơn bao giờ hết. Theo ghi nhận của phóng viên thì đoạn sông khu vực giáp ranh giữa xã Trị Quận, Phú Mỹ, huyện Phù Ninh (Phú Thọ) với xã Bạch Lưu huyện Sông Lô (Vĩnh Phúc) luôn là khu vực nóng bỏng nhất. Các chủ tàu ngoài việc lo đối phó với sự kiểm tra của cơ quan chức năng còn sẵn sàng “nói chuyện” bằng đao súng khi có tranh chấp xảy ra. Các doanh nghiệp khai thác cát đã thuê các đối tượng hình sự ở nhiều địa phương khác đến bảo kê cho khai thác và sẵn sàng “xuống tay” khi có việc.

Thống kê của cơ quan chức năng cũng cho thấy, chỉ trong mấy tháng qua khu vực này đã liên tiếp xảy ra 7 vụ trộm cắp tài sản, cưỡng đoạt tài sản, đốt tàu khai thác cát.

Không những chém giết lẫn nhau, các đối tượng khai thác cát trái phép còn hung hãn chém người dân bị trọng thương khi họ ngăn đuổi chúng. Anh Lê Xuân Thủy (khu 12, xã Đại Nghĩa, Đoan Hùng, Phú Thọ) vẫn hãi hùng khi nhớ lại vụ anh cùng vợ và con trai đi đuổi tàu cát. Khi đó, phát hiện tàu cát đang múc cát ở ruộng ngô nhà mình, anh Thủy cùng vợ và con ra đuổi. Ra tới nơi, chiếc tàu cát đã húc thẳng vào bụng cháu Lê Anh Tiến (con trai anh Thủy) làm cháu bị gãy xương đùi, mất 30% sức khỏe. Bản thân anh Thủy và vợ cũng bị các đối tượng hung hãn đuổi đánh khiến bị thương tật 4 - 6%.