Tác giả và quyền tác giả đối với một tác phẩm nghệ thuật có gì khác nhau?

Xin luật sư cho biết, cách khai thác giá trị bản quyền của bức tranh ấy như thế nào?

Nguyễn Hoài Anh

(TP Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu)

Trả lời:

Khoản 2, Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi bổ sung năm 2009 quy định: “Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu”. Theo Khoản 1 (Điều 738, Bộ luật dân sự 2005) quy định về nội dung quyền tác giả: “Quyền tác giả bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản đối với tác phẩm”.

Do bạn không nêu rõ bạn có phải là tác giả đồng thời là chủ sở hữu quyền tác giả đối với bức tranh hay không, nên tùy trường hợp mà cách khai thác quyền tác giả đối với bức tranh đó sẽ khác nhau theo quy định pháp luật, nên tôi chia làm các trường hợp như sau:

Trường hợp thứ nhất, nếu bạn là tác giả đồng thời là chủ sở hữu quyền tác giả đối với bức tranh thì bạn có quyền nhân thân và quyền tài sản đối với bức tranh đó. Cụ thể: Đối với quyền nhân thân, bạn có quyền: Đặt tên cho bức tranh; đứng tên tác giả đối với bức tranh đó; công bố bức tranh (hoặc cho phép người khác công bố); không cho người khác sửa chữa hoặc xuyên tạc bức tranh gây ảnh hưởng đến uy tín và danh dự của bạn; Đối với quyền tài sản, bạn có thể khai thác quyền này qua việc: Sao chép bức tranh; phân phối bức tranh; truyền đạt bức tranh tới công chúng. Những quyền này do bạn là tác giả đồng thời là chủ sở hữu quyền tác giả độc quyền thực hiện. Bạn cũng có thể chuyển giao (chuyển nhượng) quyền tài sản cho người khác để có các lợi ích vật chất từ quyền này.

Trường hợp thứ hai, nếu bạn là tác giả nhưng không là chủ sở hữu quyền tác giả thì bạn chỉ có quyền nhân thân. Khi đó, chủ sở hữu quyền tác giả đối với bức tranh sẽ có quyền tài sản và khai thác quyền này bằng việc sử dụng bức tranh có các mục đích như sao chép bức tranh, phân phối… còn bạn là tác giả sẽ được hưởng nhuận bút theo quy định về chế độ nhuận bút trong lĩnh vực báo chí, xuất bản.

Trường hợp thứ ba, nếu bạn là chủ sở hữu quyền tác giả nhưng không phải là tác giả, thì bạn khai thác quyền tác giả đối với bức tranh thông qua việc thực hiện quyền tài sản (sao chép bức tranh; phân phối bức tranh; truyền đạt bức tranh tới công chúng). Tuy nhiên, khi bạn sử dụng bức tranh thông qua quyền tài sản thì bạn phải trả một khoản nhuận bút cho tác giả của bức tranh đó.

Luật sư Nguyễn Phú Thắng

(Công ty Luật INTERCODE)