Tại các bệnh viện phụ sản: Căng mình vì quá tải

“Mẹ tròn con vuông”, “mẹ khỏe, con khóc” là mong mỏi chung của sản phụ, người nhà và đội ngũ y bác sĩ sản khoa.ảnh: V. Thu.

Đòi lên bằng được tuyến trên

13h30, ngày 12/10, chúng tôi có mặt tại Khoa Đẻ, Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Người lên xuống cầu thang tấp nập. Loanh quanh hai dãy bàn chờ đẻ gần chật kín người.

Trò chuyện với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Hiền (quê ở Từ Sơn, Bắc Ninh)- người đang đi chăm con gái chờ sinh trong phòng mổ, không giấu được lo lắng, bồn chồn. Hỏi chuyện vì sao không để con gái sinh ở quê cho tiện, bà Hiền cho hay: Con gái lấy chồng 5 năm mới có tin vui, nên gia đình gìn giữ lắm! Chồng đi xuất khẩu lao động ở Hàn Quốc, vừa rồi nghe thông tin ở Bắc Ninh có tai biến sản khoa, không cần biết bệnh viện công hay tư, con rể điện thoại về “bắt” gia đình đưa vợ lên tuyến trên sinh bằng được. “Nếu sinh ở quê cũng chỉ tốn vài trăm nghìn thôi. Nhưng vì lo lắng tính mạng, sức khỏe của mẹ và em bé, nên có tốn thì cũng cứ đưa lên đây cho “lành” (!?).  Thế nên từ tuần 37, bỏ cả việc nhà, đồng áng, mẹ con khăn gói bế nhau lên Thủ đô ăn chực nằm chờ, sẵn sàng vào viện đẻ”, bà Hiền nói.

Theo các bác sĩ, tâm lý muốn lên tuyến trên cho “an toàn” là một trong những nguyên nhân khiến khoa sản, cũng như các bệnh viện sản khoa các thành phố lớn quá tải. PGS.TS Vũ Bá Quyết, Phó Giám đốc BV Phụ sản Trung ương cho hay: Với tâm lý chuộng sinh con năm Thìn, số ca khám bệnh, sinh tại bệnh viện năm nay tăng khoảng 30%. Ngay tại phòng khám, ngày thường các năm trước chỉ 60-70 ca, bây giờ là 140-150 ca/ngày. Mỗi ngày bệnh viện có hơn 100 ca đẻ. Dự kiến con số này sẽ tăng lên trong những tháng cuối năm 2012.

Với áp lực là bệnh viện tuyến cao nhất của cả nước, BS Quyết cho hay: “50% số ca vào khám bệnh, điều trị và đẻ tại bệnh viện là vượt tuyến, đặc biệt là các ca bệnh nặng. Công suất giường bệnh tăng 100%, hầu như đều phải nằm đôi, nằm ba”.

TS.BS CKII Trần Ngọc Hà, Phó Trưởng khoa Phụ sản, BV Phụ sản- Nhi Đà Nẵng cho biết: Trung bình mỗi ngày khoa có 50 ca sinh. Những ngày cao điểm có thể tăng hơn rất nhiều. Lý giải cho hiện tượng tăng số bệnh nhân này, BS Ngọc Hà cho hay: Bệnh viện không chỉ tiếp nhận bệnh nhân tại Đà Nẵng mà còn tiếp nhận từ Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Gia Lai... Nhiều bệnh nhân từ các huyện miền núi, miền biển xa xôi của Quảng Ngãi, Quảng Nam lặn lội ra đây để đẻ cho “chắc ăn” vì vừa rồi Quảng Ngãi để xảy ra một số vụ tai biến sản khoa đáng tiếc.

Tại BV Trung ương Huế, Th.S Bạch Cẩm An, Trưởng khoa Phụ sản, cho biết: Mỗi ngày, khoa có khoảng 50 ca sinh. Số sinh dự kiến năm nay sẽ tăng 30% so với các năm trước.

Ngược đời: Người nhà “chỉ định” mổ thay bác sĩ

Song song với số sinh tăng, năm nay, số lượng ca sinh bằng phương pháp mổ tăng hơn so với các năm trước. Ngoài các ca chỉ định mổ chuyên môn, thì theo các bác sĩ, một phần là do thai phụ và người nhà thay bác sĩ “chỉ định mổ”.

Tại khoa Sản BV Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, 25-30% số sinh mổ là do người nhà yêu cầu. Có nhiều thai phụ qua khám hoàn toàn bình thường, nhưng ngay từ lúc mang bầu đã nhất nhất đòi sinh mổ bằng được. “Thậm chí, có người ngay khi nhập viện đã khẩn thiết viết tay “Đơn xin được mổ đẻ”. Với những trường hợp này, chúng tôi đều phải giải thích cho thai phụ và người nhà, BS Ngọc Hà cho biết. Tại khoa Đẻ, BV Phụ sản Trung ương, hay khoa Phụ sản - BV Trung ương Huế, số ca đẻ mổ cũng chiếm 40%.

Theo tư vấn của BS Lê Thiện Thái – Trưởng khoa Đẻ, BV Phụ sản Trung ương: Chỉ định mổ là những sản phụ không thể đẻ được đường dưới do khung chậu người mẹ, thai to, ngôi bất thường, mổ đẻ cũ, rau tiền đạo, nhau bong non, các bệnh nặng của mẹ... “Đôi khi nguy cơ đẻ mổ tai biến có thể cao hơn đẻ thường. Đẻ mổ còn tiêu tốn một lượng kinh phí vật chất của nhà nước và bệnh nhân, hậu sản kém hơn, những lần có thai sau sẽ khó khăn, vất vả hơn. Chúng tôi đã giải thích cặn kẽ cho người nhà, nhưng họ vẫn nhất nhất đòi can thiệp vào quyết định đẻ mổ”, BS Thái chia sẻ.

Bác sĩ vận hành thêm 100% công suất

“Bệnh nhân đông, nhưng giường bệnh, bàn đẻ, số bác sĩ, y tá, nữ hộ sinh vẫn giữ nguyên, chưa kể số lượng nghỉ thai sản hay đi học thêm... Chúng tôi lại là bệnh viện ngành cao nhất, không thể chuyển bệnh nhân đi đâu được nữa, do đó, không có cách nào khác là phải nỗ lực hết công suất” – BS Quyết nói. BS An chia sẻ: BV Trung ương Huế đã tăng thêm cho Khoa Phụ sản 10 giường bệnh. Dù đỡ được một phần nhưng quả thực con số này là “muối bỏ bể”. Chúng tôi động viên nhân viên khám bệnh phải làm thế nào để giải phóng giường bệnh sớm, theo dõi kỹ bệnh nhân để họ có thể ra viện sớm, tạo điều kiện luân chuyển giường bệnh. Cứ sáng thứ Hai, các khoa phòng đều chật cứng người do lượng người chờ thứ Bảy, Chủ nhật dồn ứ lại. 

Theo BS Ngọc Hà, nếu trước đây, một ca trực của khoa có 6 nữ hộ sinh thì năm nay phải tăng lên 8 người, y tá trực 3 ca 4 kíp, khoảng 12 tiếng, thay nhau làm ngày đêm. Bác sĩ thì trực 24/24. Đội ngũ bác sĩ cũng tăng từ 5 lên 7 người.

Tại BV Phụ sản Trung ương và BV Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, lãnh đạo bệnh viện cũng tăng cường bác sĩ cột 1, cột 2 cho mỗi ca trực. Đó là những người có trình độ chuyên môn cao, có tay nghề vững, được làm “cơ trưởng” trong ca trực, điều hành toàn bộ ca trực. Ngoài giờ hành chính, đây là người thay mặt ban chủ nhiệm khoa. Riêng tại BV Phụ sản Trung ương, trước áp lực số sinh đông, bệnh viện đã tăng cường thêm 2 bác sĩ cột 2. Tại phòng khám, cũng tăng cường thêm bác sĩ cột 1 trực thường xuyên để giải quyết các vấn đề. Tại khoa Đẻ  luôn có 10 bác sĩ. Trực thường xuyên tại khoa có khoảng 30 nhân viên. Từ đầu năm đến nay có 17.000-18.000 ca đẻ tại khoa, bằng tổng số sinh của năm ngoái.

 Thu Nguyên