Tài khoản định danh điện tử là gì? Thông tin, ứng dụng ra sao mà ai cũng nên có?

Tài khoản định danh điện tử là gì?

Theo quy định tại  Khoản 7, Điều 2, Quyết định số 34/2021/QĐ-TTg,  tài khoản định danh điện tử là tập hợp gồm: Tên đăng nhập (mã số định danh cá nhân của công dân) và mật khẩu (được gửi qua tin nhắn SMS cho mỗi cá nhân) hoặc hình thức xác thực khác được tạo lập bởi hệ thống định danh và xác thực điện tử của Bộ Công an.

Theo đó, tài khoản định danh điện tử được quản lý và xác thực trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia (VNeID), do Bộ Công an phát triển.

Vai trò, lợi ích của tài khoản định danh điện tử?

Người dân sử dụng tài khoản định danh điện tử sẽ có những lợi ích như tiết kiệm được nhiều thời gian, chi phí vì không phải kê khai nhiều loại biểu mẫu, giảm nhiều khâu thủ tục khi thực hiện các giao dịch hành chính công.

Ngoài ra, công dân có thể thay thế CCCD và các loại giấy tờ mà họ đăng ký tích hợp, hiển thị trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia như: giấy phép lái xe, đăng ký xe, bảo hiểm y tế...

Công dân có thể sử dụng tài khoản định danh điện tử để thực hiện các giao dịch tài chính như thanh toán hóa đơn điện và nước, đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, chuyển tiền...

Tạo ra những công cụ thật sự thuận tiện, công dân có thể giao dịch ở mọi lúc mọi nơi, đặc biệt với những giao dịch thiết yếu; nhưng vẫn đảm bảo được sự quản lý chặt chẽ, an ninh, an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu, tránh giả mạo giúp các giao dịch được an toàn.

Để đăng ký tài khoản định danh điện tử cần đáp ứng điều kiện gì?

Theo Điều 6, Quyết định số 34/2021/QĐ-TTg quy định, điều kiện để công dân đăng ký tài khoản định danh điện tử:

Cá nhân đủ 14 tuổi trở lên: Đăng ký thông qua ứng dụng định danh điện tử.

Cá nhân chưa đủ 14 tuổi: Đăng ký theo tài khoản định danh của cha mẹ hoặc người giám hộ.

Người được giám hộ khác: Đăng ký theo tài khoản định danh điện tử của người giám hộ.

Khi đăng ký tài khoản, cá nhân cần khai báo đầy đủ các thông tin như sau:

Số định danh cá nhân, số hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế.

Họ và tên.

Ngày tháng năm sinh.

Giới tính.

Quốc tịch (Đối với người nước ngoài).

Số điện thoại, email.

Đối với người chưa đủ 14 tuổi, hoặc người mất năng lực hành vi dân sự thì bổ sung thêm thông tin về số định danh cá nhân, hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế.

Họ và tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch (người nước ngoài).

Các mức độ của tài khoản định danh điện tử

Hiện nay, theo quy định tại Điều 5, Quyết định số 34/2021/QĐ-TTg, tài khoản định danh điện tử bao gồm 2 mức độ:

Tài khoản định danh mức độ 1:

Là tài khoản được tạo trong trường hợp:

Thông tin của công dân kê khai đã được so sánh, đối chiếu trùng khớp với thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Thông tin của người nước ngoài được so sánh, đối chiếu trùng khớp với thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh (trừ ảnh chân dung và vân tay).

Tài khoản định danh mức độ 2:

Tài khoản được tạo lập trong trường hợp thông tin của cá nhân kê khai đã được xác minh bằng ảnh chân dung, hoặc vân tay trùng khớp với thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước công dân hoặc Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh.

Trình tự, thủ tục đăng ký tài khoản định danh điện tử

Theo đó, trình tự, thủ tục đăng ký tài khoản định danh điện tử đối với công dân Việt Nam quy định như sau:

1. Đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 1 qua ứng dụng VNeID đối với công dân đã có thẻ Căn cước công dân gắn chíp điện tử.

Bước 1: Công dân sử dụng thiết bị di động tải và cài đặt ứng dụng VNeID.

Bước 2: Công dân sử dụng ứng dụng VNeID để nhập thông tin về số định danh cá nhân và số điện thoại hoặc địa chỉ thư điện tử; cung cấp các thông tin theo hướng dẫn trên ứng dụng VNeID; thu nhận ảnh chân dung bằng thiết bị di động và gửi yêu cầu đề nghị cấp tài khoản định danh điện tử tới cơ quan quản lý định danh và xác thực điện tử qua ứng dụng VNeID.

Bước 3: Cơ quan quản lý định danh điện tử thông báo kết quả đăng ký tài khoản qua ứng dụng VNeID hoặc tin nhắn SMS hoặc địa chỉ thư điện tử.

2. Đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2

* Đối với công dân đã được cấp thẻ Căn cước công dân gắn chíp điện tử:

Bước 1: Công dân đến Công an xã, phường, thị trấn hoặc nơi làm thủ tục cấp thẻ Căn cước công dân để làm thủ tục cấp tài khoản định danh điện tử.

Công dân xuất trình thẻ Căn cước công dân gắn chíp điện tử, cung cấp thông tin về số điện thoại hoặc địa chỉ thư điện tử và đề nghị bổ sung thông tin được tích hợp vào tài khoản định danh điện tử.

Bước 2: Cán bộ tiếp nhận nhập thông tin công dân cung cấp vào hệ thống định danh và xác thực điện tử; chụp ảnh chân dung, thu nhận vân tay của công dân đến làm thủ tục để xác thực với Cơ sở dữ liệu căn cước công dân và khẳng định sự đồng ý đăng ký tạo lập tài khoản định danh điện tử.

Bước 3: Cơ quan quản lý định danh điện tử thông báo kết quả đăng ký tài khoản qua ứng dụng VNeID hoặc tin nhắn SMS hoặc địa chỉ thư điện tử.

Cơ quan Công an tiến hành cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cùng với cấp thẻ Căn cước công dân với trường hợp công dân chưa được cấp Căn cước công dân gắn chíp điện tử.

Tài khoản định danh điện tử thay thế cho giấy tờ gì?

Tài khoản định danh điện tử có hai mức trong ứng dụng VNeID: Mức 1 gồm thông tin cá nhân và ảnh chân dung; Mức 2 có thêm thông tin về vân tay.

– Tài khoản định danh mức độ 1: Sử dụng một số tính năng như phòng chống dịch (khai báo y tế, thông tin tiêm chủng), giải quyết dịch vụ công trực tuyến (thông báo lưu trú, đăng ký thường trú, tạm trú, khai báo tạm vắng).

– Tài khoản định danh mức mức độ 2: Sử dụng tất cả tiện ích được cung cấp như tích hợp các loại giấy tờ (giấy phép lái xe, đăng ký xe, bảo hiểm y tế), thanh toán nhiều loại hóa đơn điện tử (điện, nước, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, chuyển tiền).

Đăng ký tài khoản định danh điện tử trực tiếp tại cơ quan công an có được không?

Người dân đến cơ quan Công an quận/huyện/tỉnh/thành phố làm thủ tục cấp, đổi, cấp lại căn cước công dân (CCCD) gắn chip thì có thể thực hiện đăng ký cấp tài khoản định danh điện tử và cung cấp các thông tin theo 3 bước.

Bước 1: Người dân thông báo với cán bộ về việc làm hồ sơ cấp tài khoản định danh điện tử. Thông tin đăng ký bao gồm: Số điện thoại, địa chỉ hòm thư điện tử (email).

Trường hợp người dân có nhu cầu đăng ký tích hợp các thông tin hiển thị trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia các loại giấy tờ như giấy phép lái xe, giấy đăng ký xe, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế… thì mang thêm các loại giấy tờ gốc để đối chiếu.

Bước 2: Người dân thực hiện làm hồ sơ cấp, đổi, cấp lại CCCD gắn chip điện tử bao gồm thông tin nhân thân/thân nhân cùng thông tin sinh trắc.

Bước 3: Cán bộ tiếp tục xử lý hồ sơ cấp, đổi, cấp lại CCCD gắn chip theo đúng quy trình cấp CCCD.

Thời hạn giải quyết cấp tài khoản định danh điện tử là bao lâu?

Theo quy định tại Điều 17 Nghị định 59/2022, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định tại Nghị định này, cơ quan công an có trách nhiệm giải quyết cấp tài khoản định danh điện tử trong thời hạn như sau:

– Đối với trường hợp công dân Việt Nam đã có thẻ căn cước công dân gắn chíp: Không quá 1 ngày làm việc với trường hợp cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 1; không quá 3 ngày làm việc với trường hợp cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 2.

Đối với trường hợp công dân Việt Nam chưa có thẻ căn cước công dân gắn chíp: Không quá 7 ngày làm việc.

– Đối với người nước ngoài: Không quá 1 ngày làm việc với trường hợp cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 1; không quá 3 ngày làm việc với trường hợp cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 2 đã có thông tin về ảnh chân dung, vân tay trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh;

Không quá 7 ngày làm việc với trường hợp cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 2 nhưng chưa có thông tin về ảnh chân dung, vân tay trong cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh.

Người dân chưa đăng ký tài khoản định danh điện tử có bị phạt không?

Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an), việc đăng ký tài khoản định danh điện tử hiện nay chưa bắt buộc nhưng khuyến khích người dân nên làm vì các tiện ích của nó. Vì vậy, người dân chưa làm tài khoản định điện tử thì sẽ không bị phạt.

Theo Quyết định 34/2021/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công dân từ đủ 14 tuổi trở lên đăng ký tài khoản định danh điện tử thông qua ứng dụng định danh điện tử. Đối với cá nhân chưa đủ 14 tuổi thì đăng ký theo tài khoản định danh điện tử của cha, mẹ hoặc người giám hộ.

Có nên đăng ký tài khoản định danh điện tử không?

Dù không bắt buộc công dân phải đăng ký tài khoản định danh điện tử nhưng công dân nên thực hiện việc này để có thể nhận được những quyền lợi tốt nhất. Cụ thể:

- Miễn phí đăng ký và sử dụng tài khoản định danh điện tử với công dân.

- Tra cứu một số thông tin cá nhân của công dân.

- Có thể dùng thay thế nhiều loại giấy tờ như: Căn cước công dân, thẻ bảo hiểm y tế, giấy phép lái xe…