Tăng thuế, bia hết... hơi?

Bộ Tài chính đang gấp rút tiến hành việc soạn thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) sửa đổi. Theo dự thảo được đưa ra lấy ý kiến các chuyên gia và bộ ngành thì sẽ có nhiều nhóm hàng mới chịu thuế TTĐB và nhiều mặt hàng sẽ được điều chỉnh thuế suất theo mức tăng lên. Trong đó, hai nhóm hàng hóa có điều chỉnh gây chú ý nhất là bia và ô tô.

Hạn chế gia tăng ô tô cá nhân

Theo điều chỉnh của dự thảo sẽ bổ sung mặt hàng ô tô dưới 24 chỗ ngồi thiết kế vừa chở người, vừa chở hàng vào diện chịu thuế. Cụ thể, đối với xe dưới 10 chỗ ngồi, dung tích từ 2.000cc trở xuống mức thuế là 50%, dung tích trên 2.000cc - 3.000cc là 60%, dung tích trên 3.000cc là 70%.

Đối với loại xe từ 10 chỗ đến dưới 16 chỗ ngồi (từ 10 đến 15 chỗ) giữ nguyên mức thuế suất thuế TTĐB như hiện hành (30%). Đối với xe từ 16 chỗ đến dưới 24 chỗ ngồi giữ nguyên mức thuế suất như hiện hành (15%). Bên cạnh đó, đối với xe ô tô thiết kế vừa chở người vừa chở hàng (xe pick-up, xe van), đề nghị áp dụng thuế suất 15%.

Riêng đối với loại xe ô tô chạy bằng điện, năng lượng mặt trời, năng lượng sinh học thì hiện nay trên thế giới đã bắt đầu sản xuất loại xe ô tô thân thiện với môi trường, vì vậy, cần có chính sách khuyến khích sản xuất, nhập khẩu loại xe ô tô này nhằm đảm bảo an ninh nhiên liệu, hạn chế ô nhiễm môi trường.

Bộ Tài chính đã đề nghị bổ sung một dòng trong biểu thuế TTĐB quy định mức thuế suất đối với ô tô chạy bằng điện, năng lượng mặt trời, năng lượng sinh học với mức thuế suất bằng 60% mức thuế suất áp dụng đối với từng loại ô tô.

Đại diện Bộ Tài chính cũng cho rằng, việc điều chỉnh thuế mà cụ thể là đưa thêm một số loại xe ô tô vào chịu thuế TTĐB và thực hiện tính thuế theo cả số chỗ ngồi và dung tích xi lanh trước hết là nhằm sử dụng các loại xe tiết kiệm năng lượng, định hướng tiêu dùng, hạn chế sự gia tăng qua mức của ô tô cá nhân. Sau đó mới tính đến chuyện điều tiết vào ngân sách.

Thuế bia hơi tăng 25%

Mặt hàng thứ hai được quan tâm là bia. Theo dự thảo luật, mức thuế đề xuất trong dự thảo là đối với rượu từ 20% độ cồn trở xuống áp dụng thuế suất 20%, từ 20% độ cồn trở lên là 55%. Bia áp dụng thuế suất chung là 55%.

Điểm gây lo lắng nhất cho các doanh nghiệp chính là mức thuế suất được điều chỉnh đối với các loại bia mà nhất là bia hơi. Theo luật hiện hành thuế suất bia hơi đã được giảm từ 50% xuống 30% và theo lộ trình năm 2008 đưa lên 40%. Bia hộp, bia chai thuế suất 75% nhưng không tính thuế vỏ bao bì. Như vậy, theo sự điều chỉnh này, thuế bia hơi sẽ tăng 25% so với hiện hành và tăng tới 15% so với lộ trình dự kiến.

Trước dự thảo này, nhiều doanh nghiệp sản xuất bia và cả người tiêu dùng đều bày tỏ lo ngại vì đây là mặt hàng tiêu thụ rộng rãi đối với người lao động. Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát cũng cho rằng, tăng thuế sẽ khiến hầu hết các doanh nghiệp sản xuất bia hơi sẽ gặp khó khăn, có nguy cơ ngừng sản xuất và phá sản, kéo theo hàng vạn lao động tại cơ sở sản xuất và dịch vụ tiêu thụ bia mất việc làm. Bia hơi chỉ đặc thù có ở Việt Nam, phục vụ người dân có thu nhập trung bình và thấp. Vì thế, nếu tăng thuế, sẽ ảnh hưởng không ít đến sinh hoạt của một bộ phận dân cư.

Hiện nay, bia hơi chỉ chiếm 20% sản lượng so với bia chai và bia lon, các cơ sở sản xuất chủ yếu đặt ở địa phương và phục vụ nhu cầu tại chỗ. Uống bia hơi đã thành một thói quen và thú vui của một bộ phận dân cư mà đa số là người có thu nhập từ trung bình trở xuống. Vì vậy, việc tăng thuế bia hơi có thể sẽ khiến nhiều người phải từ bỏ thói quen này do giá bia tăng và tất nhiên nhiều cơ sở sản xuất sẽ bị ảnh hưởng do mức tiêu thụ giảm.

Nếu phải thống nhất một mức thuế cho các loại bia theo yêu cầu hội nhập WTO thì có thể sử dụng một tên gọi khác cho bia hơi và coi bia hơi là đồ uống giải khát, để không bị đánh thuế tiêu thụ đặc biệt, tránh được nguy cơ ngừng sản xuất, người tiêu dùng thu nhập trung bình thấp vẫn có điều kiện dùng sản phẩm, đảm bảo được cả mục tiêu về kinh tế lẫn xã hội.

Lam Giang