Thâm nhập vùng đất tử thần (1): Vào miền bom đạn như... khoai

Phó Chủ tịch UBND xã Hải Thái Nguyễn Dư Anh khi nhắc đến khối lượng bom mìn còn sót lại địa phương sau ngày giải phóng chỉ biết lắc đầu: “Nhiều vô kể. Dân tôi đã phải chịu hậu quả nặng nề. Chính cái bãi mìn Cồn Tiên mà giặc để lại, biết bao nhiêu người mất mạng, cụt chân, cụt tay, mù mắt… Những đau thương đó đeo đẳng suốt cả cuộc đời họ”.

Chẳng phải nói đâu xa, ông Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, mới hôm 31/1 vừa rồi, tại thôn 5, dự án rà phá bom mìn nhân đạo MAG Quảng Trị đã phát hiện và tiến hành vận chuyển, xử lý một quả đạn pháo có trọng lượng 862kg, dài hơn 1,6m và có đường kính khoảng 40cm được người dân xã Hải Thái phát hiện trong lúc san ủi đất để trồng rừng.

 

Hàng rào McNamara nay là rừng cao su.

Ông Nguyễn Dư Anh cho biết: “Ban điều hành dự án rà phá bom mìn nhân đạo MAG Quảng Trị xác định, đây là quả đạn pháo lớn nhất của Mỹ, được bắn từ Hạm đội 7 ngoài biển Đông… Còn bao nhiêu bom đạn ở dưới lòng đất nữa. Còn bao nhiêu máu phải đổ, nước mắt phải rơi với những người dân vô tội”.

Hải Thái - nơi được cho là có số bom mìn còn sót lại nhiều nhất ở Việt Nam vốn là một xã mới lập theo diện di dân làm kinh tế mới. Đến đây, người ta sẽ hiểu được vì sao nơi đây được mệnh danh là “vùng đất tử thần”. Bom mìn nhiều đến nỗi có mặt mọi nơi trong cuộc sống của người dân, ở dưới nền nhà, trước sân trường, ngoài sân vận động, hay sau một trận lũ bom mìn trồi ra mặt đường. Thậm chí người ta kể rằng không ít lần, người dân Hải Thái đang thổi cơm, bất ngờ trong bếp phát ra một tiếng nổ rung chuyển trời đất. Tìm hiểu mới hay ngay dưới bếp có một quả đạn, khi đun củi cháy quá nóng làm đạn phát nổ... “Xã chỉ mới thành lập từ sau ngày giải phóng (30/4/1975), tuổi đời còn trẻ, kinh tế còn khó khăn nhưng đau thương vì bom mìn đã nhiều. Hầu như gia đình nào cũng có người là nạn nhân của bom mìn sau chiến tranh”, ông Anh tâm sự.

Nỗi lo về mạng sống nơm nớp dưới mỗi bước chân người dân. Tai họa có thể xảy đến bất kỳ lúc nào sau từng nhát cuốc đào nương làm rẫy. Anh Thái Minh Tuấn, Đội trưởng đội 22 thuộc Trung tâm rà phá Bom mìn 20 (Bộ Quốc phòng) khẳng định: “Đi nhiều nơi rà phá bom mìn nhưng chẳng nơi nào nhiều như ở Hải Thái. Hiện tại, máy móc của chúng ta có thể dò tìm được độ sâu cách mặt đất 5m. Nhưng ai biết đâu, sâu hơn nữa dưới lòng đất vẫn còn những quả bom phá chực chờ để nổ”. 

(Còn tiếp)