Thanh Hóa: Giảm tình trạng nhiễm HIV từ mẹ sang con

Giảm được tình trạng trẻ em bị nhiễm HIV từ mẹ truyền sang

Chị Đặng Thị D (phường Đông Hương, TP Thanh Hóa) phát hiện mình bị nhiễm HIV do lây nhiễm từ chồng vào năm 2016 trong một lần đi khám thai. Chị D được các y bác sỹ tư vấn, hướng dẫn, điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con bằng thuốc ARV.

Suốt 9 tháng thai kỳ, chị D đã kiên trì tham gia điều trị đều đặn theo sự tư vấn, hướng dẫn của bác sỹ và được tham gia Chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Chị D chia sẻ: “Cả hai vợ chồng bị nhiễm HIV/AIDS khiến cho cuộc sống gia đình tôi gặp rất nhiều khó khăn. Nhưng nhờ sự giúp đỡ tận tình của các y, bác sỹ Chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, con gái tôi sinh ra kết quả âm tính với HIV, hiện cháu phát triển tốt và hoàn toàn khỏe mạnh. Đây sẽ là niềm vui, là động lực để cả gia đình tôi cố gắng để cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn."

Theo thông tin từ Sở Y tế tỉnh Thanh Hóa, thực hiện từ năm 2009, Chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con tại tỉnh đã được triển khai sâu rộng từ tỉnh đến cơ sở với nhiều hình thức phong phú và đa dạng. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 22 phòng khám ngoại trú đặt tại các bệnh viện đa khoa huyện và 19 xã có triển khai khám, cấp thuốc điều trị thuốc kháng virus ARV. Tại các điểm cung cấp dịch vụ này, phụ nữ mang thai khi đến khám thai sẽ được tư vấn, xét nghiệm HIV. Nếu phát hiện nhiễm HIV, phụ nữ mang thai (PNMT) được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con bằng ARV từ tuần thai thứ 14.

Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV đang quản lý tại các cơ sở có triển khai chương trình toàn diện, được hỗ trợ sữa ăn thay thế sữa mẹ, được điều trị dự phòng bằng ARV trong 4 tuần sau sinh. Trẻ còn được điều trị dự phòng các nhiễm trùng cơ hội và chẩn đoán sớm tình trạng nhiễm HIV bằng phương pháp xét nghiệm tìm kháng nguyên (PCR). Tất cả các dịch vụ này được cung cấp miễn phí.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền cũng được triển khai bằng nhiều hình thức như truyền thông trực tiếp tại các buổi tập huấn, thảo luận, tư vấn nhóm, tư vấn cá nhân, truyền thông lưu động. Đến nay đã có hơn 10.000 PNMT được tư vấn và xét nghiệm HIV quay lại lấy kết quả tại các cơ sở tư vấn và điều trị. Điều đáng nói là sau khi tham gia chương trình, tỷ lệ trẻ em sinh ra từ bà mẹ có HIV/AIDS bị nhiễm HIV thấp hơn nhiều so với số bà mẹ không được điều trị. Đặc biệt, các trẻ sinh ra từ bà mẹ nhiễm HIV được điều trị thông qua chương trình đều cho kết quả âm tính với HIV.

Tăng cường cung cấp các dịch vụ dự phòng lây truyền

Để giảm sự kỳ thị và phân biệt đối xử với PNMT nhiễm HIV và trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV, ngành Y tế của tỉnh cũng tăng cường cung cấp các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con… giảm bớt nỗi đau và gánh nặng cho những phụ nữ đang sống chung và chịu ảnh hưởng bởi AIDS.

Ông Lê Trường Sơn - Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Thanh Hóa khẳng định: "Việc xét nghiệm sớm HIV đối với PNMT rất quan trọng, nếu được phát hiện sớm và có phác đồ điều trị sẽ làm giảm đáng kể tỷ lệ trẻ em bị nhiễm HIV do mẹ truyền sang. Tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con nếu không có bất kỳ sự can thiệp nào để dự phòng là khoảng 36%, còn nếu người mẹ mang thai nhiễm HIV được điều trị dự phòng bằng thuốc chống HIV ngay từ tuần thứ 28 thì khả năng lây nhiễm từ mẹ sang con giảm xuống chỉ còn từ 2-5%”.

Thời gian tới, Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS Thanh Hóa tiếp tục tăng cường thông tin, giáo dục, truyền thông về lợi ích của điều trị bằng thuốc ARV sớm ngay trong những tháng đầu của thai kỳ, giảm lây truyền HIV từ mẹ sang con. Giới thiệu địa chỉ các cơ sở cung cấp can thiệp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con sẵn có tại địa phương; mở rộng tư vấn xét nghiệm HIV cho PNMT tại tuyến xã, giúp các bà mẹ mang thai nhiễm HIV được phát hiện sớm để có biện pháp dự phòng kịp thời. Song song với đó là cung cấp dịch vụ can thiệp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, như đẩy mạnh công tác tư vấn xét nghiệm HIV cho PNMT, tư vấn và xét nghiệm HIV ngay từ lần đầu khi PNMT đến khám thai tại các cơ sở y tế. Mở rộng tư vấn xét nghiệm HIV cho PNMT tại tuyến xã, sử dụng phương pháp lấy mẫu máu thuận tiện như lấy máu đầu ngón tay. Tăng cường hình thức xét nghiệm lưu động tại nơi có tình hình dịch cao, bảo đảm đủ test để xét nghiệm HIV cho PNMT, đặc biệt đối tượng có nguy cơ cao; tăng cường cơ chế phối hợp để chuyển gửi hiệu quả giữa cơ sở phát hiện PNMT nhiễm HIV với cơ sở chăm sóc và điều trị HIV/AIDS, bảo đảm PNMT nhiễm HIV được đồng thời chăm sóc thai nghén và điều trị bằng thuốc ARV...

Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS của tỉnh sẽ tiếp tục tăng cường hình thức xét nghiệm lưu động tại nơi có tình hình dịch cao, bảo đảm đủ test để xét nghiệm HIV cho PNMT, nhất là đối tượng có nguy cơ cao...

H. Bắc – M. Trang