Thời tiết thay đổi liên tục, có nên tự dùng khí dung tại nhà?

BS Nguyễn Văn Thường khám cho một trường hợp bị viêm phổi, tái diễn nhiều lần do thời tiết thay đổi. Ảnh: V.Thu

Tăng 30% số bệnh nhi vì trời nồm

Bế cậu con trai 4 tháng tuổi trên tay đang khóc ngằn ngặt, chị Nguyễn Thị Tâm (ở Thường Tín, Hà Nội) cho biết, sau Tết, con trai chị bị ho nhiều. Chị cho con vào viện và được chẩn đoán là viêm phổi, điều trị vài ngày có dấu hiệu đỡ, bác sĩ cho ra viện. Nhưng khi thời tiết trở nồm, mưa lùn phùn, bệnh viêm phổi tái phát, chị lại phải đưa con vào viện, đến hôm nay đã là ngày thứ ba.

BS Nguyễn Văn Thường - Trưởng khoa Nhi tổng hợp (Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn) cho biết, thời tiết nóng - lạnh thất thường, thêm một đợt trời nồm, độ ẩm luôn trên 94 - 95% như những ngày qua khiến lượng bệnh nhi vào khoa khám và nhập viện tăng đột biến, có ngày lên tới gần 60 cháu, tăng 50% so với bình thường. Trong đó, có nhiều ca bệnh phải tới viện nhiều lần. Khi gió mùa Đông Bắc về như hôm qua (10/3), độ ẩm giảm nhưng vẫn cao, lại có thêm gió, dự báo số bệnh nhi vẫn tiếp tục tăng.

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, ThS Nguyễn Thành Nam - phụ trách khoa Nhi (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết: Thông thường, trong những ngày trời nồm ẩm, thay đổi thời tiết liên tục, lượng bệnh nhi tới khám có tăng, nhưng số nhập viện không tăng đáng kể. Số bệnh nhi đến khám tăng khoảng 15 - 20%. “Hầu hết các dạng bệnh mãn tính, bệnh liên quan đến đường hô hấp đều dễ trở nặng trong điều kiện thời tiết này, nhất là hen, viêm mũi dị ứng, viêm phổi, viêm đường hô hấp trên...”, BS Thường cho biết. Nhiều trẻ bị viêm tiểu phế quản với những cơn ho dai dẳng, dễ phù nề đường thở gây khó thở, trong khi bệnh lại không đặc hiệu với kháng sinh nên việc điều trị phải rất kiên trì, tái khám thường xuyên khiến bố mẹ lo lắng, bất an.

Lý giải tình trạng bệnh tập trung vào nhóm bệnh hô hấp, BS Thường cho biết, thời tiết nồm ẩm là môi trường lý tưởng cho virus sinh sôi, phát triển và là nguyên nhân gây bệnh cho trẻ, khiến số trẻ nhập viện khám và điều trị tăng lên. Đặc biệt với những trẻ có cơ địa dị ứng, bị hen phế quản rất dễ lên cơn hen trong thời tiết này do tác động của không khí ẩm, lại thêm một số loài vật ký sinh nằm trong góc nhà, giá sách, đệm, thảm trải sàn... khiến tăng nguy cơ cơn hen bùng phát.

Đây cũng là nguyên nhân khiến các bác sĩ khi khám bệnh cho các bệnh nhi viêm mũi dị ứng kéo dài, viêm tiểu phế quản, hen… đều nhắc nhở các phụ huynh về nhà cần kiểm tra phòng ngủ, giường nệm, giá sách, thảm trải nhà… có nấm mốc hay không. Khi dọn dẹp sạch chỗ nấm mốc, thay ga đệm, giặt rèm cửa… thì cơn ho của trẻ có thể cũng dịu hơn.

Bên cạnh các bệnh về hô hấp, sốt, BS Thường cho biết thêm, các bệnh sởi, thủy đậu hay chân tay miệng cũng rất dễ bùng phát trong điều kiện thời tiết như hiện nay. Hiện trong khoa Nhi tổng hợp, những trẻ mắc thủy đậu, chân tay miệng độ 1 được bác sĩ hướng dẫn điều trị tại nhà. Một số trẻ khác mắc bệnh chân - tay - miệng độ 2 được bác sĩ giữ lại điều trị một vài ngày.

Làm gì khi trẻ gặp vấn đề về hô hấp?

Theo khuyến cáo của các bác sĩ, nếu độ ẩm không khí tăng cao, trời mưa lùn phùn, nhiệt độ thấp, hãy đóng kín cửa để hạn chế gió lùa vào nhà mang theo hơi nước, khiến không khí ẩm càng tăng cao. Không lau nhà bằng khăn ướt mà dùng các khăn cotton thấm hút nước tốt để lau khô sàn nhà. Thay chăn ga thường xuyên để phòng ẩm, nấm mốc. Tuyệt đối không được mặc quần áo ẩm cho trẻ mà phải sấy, là khô nhằm loại bỏ những dị nguyên có thể gây cơn hen.

Một vấn đề được nhiều bà mẹ quan tâm là trong điều kiện thời tiết thay đổi như hiện nay, nhiều trẻ được chỉ định dùng khí dung (xông mũi họng ở trẻ nhỏ qua mặt nạ) để hỗ trợ trong chữa trị một số bệnh lý ở đường hô hấp cấp như viêm thanh quản, viêm khí quản, viêm phế quản, viêm xoang hoặc mãn tính như hen suyễn. Tuy nhiên, có nên tự dùng khí dung cho trẻ ở nhà?

Theo BS Nguyễn Thị Thanh (Bệnh viện Nhi Đồng 2, TPHCM), tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc để xông khác nhau. Chẳng hạn như bị dị ứng đường hô hấp, hắt hơi, viêm mũi dị ứng, hen suyễn thì thường dùng thuốc xông dạng corticoid để dự phòng. Nhưng những trường hợp bị co thắt khí quản, phế quản trong viêm phế quản cấp, bệnh hen suyễn thì trẻ sẽ được xông ventoline trong cơn cấp. Ở trẻ nhỏ dưới 1 tuổi dễ bị viêm tiểu phế quản do tắc đàm nhớt thì xông khí dung bằng nước muối rất tốt để làm loãng đàm, trẻ dễ ho và tống được đờm nhớt ra ngoài.

Khi sử dụng máy phun khí dung, BS Thanh khuyến cáo, phải tuân thủ cách pha thuốc, vì nếu pha không đúng liều lượng hoặc quá loãng hay quá đặc, các hạt phun sương không đúng kích thước sẽ không tác dụng vào bên trong phế quản. Nên lưu ý, khi xông bằng máy phải đảm bảo vệ sinh, sử dụng dây và mặt nạ riêng và sau mỗi lần xông phải được rửa bằng dung dịch sát trùng nếu muốn sử dụng lại. Sau một thời gian sử dụng máy, phải được vệ sinh kỹ lưỡng, thay phần lọc không khí để tránh nhiễm vi trùng và nấm mốc.

BS Thanh khuyến cáo: “Tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc xông, nhất là các thuốc corticoid hay kháng sinh. Nếu dùng không đúng, không những không hết bệnh, mà còn làm cho bệnh trầm trọng hơn...”.

Thu Nguyên/Báo Gia đình & Xã hội