Thuốc kháng sinh ảnh hưởng thế nào đến khả năng sinh sản?

Khả năng sinh sản có thể chịu tác động nhất định từ việc sử dụng kháng sinh nhưng mức độ ảnh hưởng phụ thuộc rất lớn vào loại thuốc và tình trạng sức khỏe cụ thể. Liệu các loại thuốc kháng sinh có làm giảm cơ hội thụ thai hay gây hại cho thai nhi?

Hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các cặp đôi an tâm hơn trong hành trình đón thành viên mới.

1. Thuốc kháng sinh tác động đến khả năng sinh sản như thế nào?

Theo ThS.BS Lê Quang Dương - Giám đốc Trung tâm Phát triển Sức khỏe Bền vững - VietHealth, kháng sinh không phải là tác nhân gây hại trực tiếp của quá trình thụ thai , nhưng chúng có thể gây ra những biến đổi gián tiếp trong cơ thể:

Làm rối loạn hệ vi sinh vật

Kháng sinh không chỉ tiêu diệt vi khuẩn có hại mà còn ảnh hưởng đến lợi khuẩn trong đường ruột và âm đạo. Sự mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo có thể làm thay đổi môi trường lý tưởng cho tinh trùng gặp trứng, từ đó ảnh hưởng đến cơ hội thụ thai tự nhiên.

Ảnh hưởng đến chuyển hóa hormone

Việc thay đổi hệ vi sinh đường ruột do kháng sinh có thể tác động đến cách cơ thể xử lý estrogen - hormone then chốt điều khiển chu kỳ rụng trứng ở phụ nữ. Ngoài ra, một số thuốc có thể can thiệp vào các con đường gây viêm, vốn đóng vai trò quan trọng trong quá trình phôi làm tổ tại tử cung .

2. Đừng quên khả năng sinh sản ở nam giới

Nhiều người lầm tưởng kháng sinh chỉ ảnh hưởng đến phụ nữ nhưng thực tế nam giới cũng cần lưu ý. Các nghiên cứu cho thấy kháng sinh có thể làm giảm tạm thời chất lượng và số lượng tinh trùng .

Tuy nhiên, tinh trùng của nam giới có khả năng tái tạo liên tục sau mỗi 2,5 đến 3 tháng. Do đó, những tác động tiêu cực từ kháng sinh thường chỉ mang tính tạm thời và sẽ phục hồi sau khi ngừng thuốc một thời gian.

3. Khi kháng sinh là liệu pháp quan trọng hỗ trợ khả năng sinh sản

Dù có những lo ngại nhất định, nhưng trong nhiều trường hợp, kháng sinh lại có thể để giải quyết các rào cản gây vô sinh. Việc sử dụng thuốc đúng cách giúp điều trị dứt điểm các bệnh lý nguy hiểm như:

• Viêm vùng chậu: Ngăn ngừa tình trạng viêm nhiễm lan rộng.
• Viêm nội mạc tử cung mạn tính: Cải thiện môi trường tử cung để phôi dễ làm tổ.
• Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục: Loại bỏ vi khuẩn gây hại.

Nếu không được điều trị bằng kháng sinh, những nhiễm trùng này có thể để lại sẹo ở ống dẫn trứng, gây viêm tử cung dẫn đến vô sinh vĩnh viễn hoặc tăng nguy cơ thai ngoài tử cung . Trong tình huống này, sử dụng kháng sinh theo chỉ định bác sĩ là bước bắt buộc để bảo vệ khả năng sinh sản.

4. Lời khuyên về khả năng sinh sản cho các cặp đôi đang mong con

ThS.BS Lê Quang Dương khuyên, để tối ưu hóa khả năng sinh sản, các cặp vợ chồng nên nhớ kỹ những nguyên tắc sau:

Không tự ý dùng thuốc: Tuyệt đối không tự mua kháng sinh để điều trị các bệnh do virus như cảm cúm, vì kháng sinh không có tác dụng với virus và chỉ làm cơ thể thêm mệt mỏi.

Thông báo cho bác sĩ: Chia sẻ với bác sĩ về kế hoạch sinh con để được kê đơn các loại thuốc thuộc nhóm an toàn nhất.

Điều trị triệt để nhiễm trùng: Đừng vì sợ thuốc mà bỏ qua việc điều trị vi khuẩn. Một ổ nhiễm trùng không được kiểm soát gây rủi ro cho thai kỳ lớn hơn nhiều so với việc dùng đúng loại kháng sinh.

Bổ sung probiotics: Sau một đợt dùng kháng sinh, hãy bổ sung lợi khuẩn (qua sữa chua hoặc thực phẩm chức năng) để nhanh chóng cân bằng lại hệ vi sinh vật âm đạo và đường ruột.