Thường vụ Quốc hội bàn sửa Luật Quản lý thuế: Đề nghị tăng gấp đôi mức phạt nợ thuế

Nhiều ý kiến đại biểu cho rằng phải tăng mức phạt với hành vi chậm nộp thuế, nợ thuế của cả doanh nghiệp và cá nhân...

 

Tăng mức phạt sẽ có tính răn đe với các doanh nghiệp chậm thuế. Ảnh: Chí Cường

 

Theo Ban dự thảo sửa đổi Luật Quản lý thuế thì tiếp tục giữ mức phạt đối với hành vi chậm nộp thuế của cá nhân, doanh nghiệp ở mức 0,05% một ngày (tương đương lãi suất 18,25% một năm), tính trên số thuế chậm nộp.

Không tán thành quan điểm này, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội cho rằng mức phạt này thấp hơn lãi suất ngân hàng ở một số giai đoạn, đặc biệt là thời gian gần đây, dẫn tới tình trạng doanh nghiệp cố tình chây ì, chấp nhận nộp phạt để chiếm dụng tiền thuế làm vốn kinh doanh. Và thực tế, đã có nhiều doanh nghiệp chấp nhận nợ thuế từ hàng tỷ đồng đến hàng nghìn tỷ đồng, bởi xét đến cùng, dù phải phạt chậm thuế thì họ vẫn có lợi hơn là phải đi vay ngân hàng.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính- Ngân sách, ông Phùng Quốc Hiền phát biểu chỉ rõ, mức phạt tương đương lãi suất 18,25% một năm nói trên được thiết kế trong giai đoạn lãi vay tại Việt Nam chỉ khoảng 8,5% - 11% một năm, lạm phát cũng ổn định ở mức 4 – 5% một năm. Như thế, áp dụng mức phạt gấp đôi lãi suất ngân hàng sẽ có tính răn đe cao hơn, doanh nghiệp ít dám nợ hay chậm thuế hơn.

Ủy ban Tài chính – Ngân sách cũng phân tích cụ thể, do lạm phát tăng, ngân hàng siết tín dụng, có thời điểm doanh nghiệp phải vay ngân hàng lãi suất lên đến 24% một năm, thậm chí chấp nhận trả lãi cao cũng không thể vay vốn. Do đó, để giảm áp lực tài chính, nhiều doanh nghiệp đã chấp nhận nộp phạt chiếm dụng tiền thuế, giảm áp lực tài chính. Cho nên, Ủy ban Tài chính Ngân sách đề nghị nâng mức phạt chậm nộp lên 0,1% một ngày, tương đương 36,5% một năm.

Trước những ý kiến này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ cho rằng, tuy mức phạt theo đề xuất chỉ tương đương lãi suất 18,25% nhưng lại không được tính vào chi phí trước thuế của doanh nghiệp. Do vậy, nếu tính đầy đủ, mức phạt này phải tương đương lãi suất 23,5% một năm. Con số này theo Bộ trưởng Vương Đình Huệ là cao hơn nhiều so với lạm phát mục tiêu một con số của giai đoạn tới cũng như lãi suất ngân hàng. Bộ trưởng cũng bày tỏ quan điểm rằng nếu tăng mức phạt, doanh nghiệp sẽ tính cách lách luật, thậm chí móc ngoặc tiêu cực với cán bộ thuế thì việc kiểm tra, giám sát còn khó khăn hơn.

Có quan điểm trung hòa hơn, ông Nguyễn Văn Giàu – Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng đưa ra mức phạt 0,05% một ngày như phương án của Bộ Tài chính hay nâng lên 0,1% như ý kiến của Ủy ban Tài chính – Ngân sách đều cần được tính toán kỹ. Tuy nhiên, thực tế quản lý cũng như kinh nghiệm quốc tế cho thấy mức phạt chậm nộp nhất thiết phải cao hơn lãi suất cho vay của ngân hàng thì mới đủ sức răn đe và động viên người nộp thuế.

Sau các ý kiến thảo luận của đại biểu, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển cho rằng cơ quan soạn thảo có thể xem xét, tính toán lại mức phạt trước khi trình ra Quốc hội cho ý kiến. Tuy nhiên, cá nhân ông cho rằng mức phạt 0,05% một ngày đã lạc hậu.

Bên cạnh tranh luận về mức phạt, cũng có ý kiến cho rằng có thể tính mức phạt theo hệ số kiểu phạt bằng 1,1 đến 1,2 lần lãi suất ngân hàng.

Luật sửa đổi bổ sung Luật Quản lý thuế (dự kiến áp dụng từ năm 2014) sẽ được trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 5 tới và dự kiến thông qua ở kỳ họp cuối năm nay. Bởi vậy, Thường vụ Quốc hội thống nhất ý kiến rằng Ban dự thảo cần cân nhắc kỹ mức phạt thật phù hợp trước khi trình quốc hội.

 

Lâm Phong