Tiếp thị xã hội các PTTT: Dùng thuốc tránh thai thế nào là đúng?

Cho đến nay, 2 phương tiện tránh thai là bao cao su và viên uống tránh thai hiệu NightHappy đã dần trở nên quen thuộc với người dân. Ảnh: T.L

 

Những băn khoăn lo lắng hàng ngày này của người sử dụng cho thấy việc sử dụng viên thuốc tránh thai cũng cần phải có kiến thức.

 

“Em lại “dính chưởng” rồi!” – tin nhắn đến của bạn gái làm Hoàng hoa mắt. “Thế nào lại để “dính” được? Lần đó “chốt hạ” xong chẳng dùng “khẩn cấp” còn gì? Em kiểm tra kỹ chưa? Ai bảo thế?” – Hoàng hoảng hồn nhắn lại mong “hung tin” của bạn gái có sự nhầm lẫn. “Quick Stick (que thử thai) bảo đấy! Em “trễ” một tuần rồi” – Thương, bạn gái Hoàng trả lời giọng hờn dỗi...

 

“Thế là thế nào chị ơi? Tại thuốc không có tác dụng, hay que thử không chính xác? Bình thường chúng em “phòng thủ” kỹ lắm. Lần đó không kịp “mặc áo mưa” nên em “xuất quân” luôn, ai ngờ…” – chàng thanh niên mới ngoài 20 tuổi này đã vội vàng gọi ngay Tổng đài “Vì chất lượng cuộc sống” 19008088 của Tổng cục DS - KHHGĐ để tìm câu trả lời.

Theo các bác sĩ sản khoa, bên cạnh các trường hợp không biết hoặc vờ như quên tác dụng phụ của việc dùng viên khẩn cấp như một biện pháp tránh thai thường xuyên, thì có những bạn cũng gọi đến Tổng đài nhờ tư vấn những trường hợp không biết “tỏ cùng ai”. Đó là một bạn gái có chồng đi làm ăn xa, dăm bữa nửa tháng chồng mới về một lần. Chồng về đột xuất nên vợ chẳng biết thế nào để tính ngày an toàn. “Em quan hệ “ca đầu” xong liền uống một viên khẩn cấp. Nhưng nửa đêm chồng lại “đòi”, rồi sáng hôm sau lại “chiến đấu”, nghĩ thuốc tối qua còn tác dụng nên em không uống thêm nữa. Như vậy có an toàn không?”,  người vợ trẻ thắc mắc.

BS Nguyễn Bá Hòe – Giám đốc Trung tâm Chăm sóc SKSS Hải Phòng cho biết: Thuốc tránh thai khẩn cấp là biện pháp tránh thai có hiệu quả khá cao sau khi “quan hệ” không sử dụng một biện pháp phòng tránh nào. Thuốc được chỉ định dùng cho những phụ nữ có quan hệ tình dục đột xuất (chồng công tác xa, thỉnh thoảng mới gặp), không sử dụng biện pháp tránh thai nào hoặc cho các trường hợp “khẩn” như quên uống thuốc tránh thai hàng ngày, tính sai ngày an toàn, dụng cụ tử cung (vòng tránh thai) bị tuột, bao cao su bị rách, thủng... Viên tránh thai khẩn cấp còn đặc biệt cần cho những phụ nữ trẻ có quan hệ lần đầu không dùng biện pháp tránh thai, chưa muốn có thai hoặc bị cưỡng hiếp...

“Dùng thuốc tránh thai khẩn cấp cần phải dùng đúng cách (đủ liều và đúng thời gian quy định): 1 viên trong vòng 1 giờ sau khi giao hợp. Nếu tiếp tục giao hợp, uống viên thứ 2 sau khi uống viên đầu 8 giờ. Thông thường dùng 1-2 viên, nhưng không quá 4 viên/tháng. Trường hợp của bạn Hoàng, nếu như đã dùng thuốc đúng cách mà vẫn “dính chưởng” thì có thể do: Chất lượng thuốc tránh thai của bạn dùng không bảo đảm (thuốc giả, hết hạn dùng…) hoặc bạn gái bạn đã có thai trước đó. Để xác nhận bạn gái có mang thai hay không thì rất dễ, hãy đưa bạn ấy đi siêu âm chẩn đoán thai”, BS Hòe nói.

 

Mai Lan, 24 tuổi, nhân viên một văn phòng, băn khoăn: “Chúng em thường xuyên “gặp gỡ” nên em dùng thuốc tránh thai hàng ngày loại 21 viên/vỉ. Em uống được 2 tuần, nhưng do không để ý nên uống nhầm viên của ngày này sang ngày khác. Uống nhầm như em có ảnh hưởng gì đến việc tránh thai an toàn không?”.

BS Nguyễn Bá Hòe cho biết: Với thuốc tránh thai hàng ngày, có 3 loại: Loại 1 pha - tất cả 21 viên đều có hàm lượng oestrogen và progestin bằng nhau, có màu giống nhau. Loại 2 pha - có hàm lượng progestin thay đổi trong vỉ thuốc. Ví dụ trong vỉ 21 viên, viên cho 10 ngày đầu và 11 ngày tiếp theo chứa những hàm lượng progestin khác nhau, do đó loại này có 2 màu khác nhau, chúng ít được thấy trên thị trường Việt Nam. Loại 3 pha có hàm lượng oestrogen và progestin cùng thay đổi, do đó thuốc có 3 màu. Hiện nay, trên thị trường Việt Nam phổ biến loại thuốc tránh thai hàng ngày vỉ 21 viên loại 1 pha, các viên đều có thành phần và hàm lượng thuốc như nhau, nên nếu uống nhầm từ ngày này sang ngày khác cũng không sao, quan trọng là không được quên uống.

Nhiều cặp vợ chồng lấy nhau nhưng do hoàn cảnh gia đình chưa thể có con ngay mà “kế hoạch” từ 2 - 3 năm, trong khi chồng không chịu dùng bao cao su nên vợ phải uống thuốc tránh thai. Và họ băn khoăn về “thời gian chỉ định” uống thuốc. Bác sĩ Bá Hòe cho hay: Khi mình đưa một lượng nội tiết ngoại lai vào trong cơ thể sẽ gây ra ức chế rụng trứng nên là biện pháp này ngừa thai tốt. Nhưng bên cạnh đó, một số người cũng có vài tác dụng phụ như: Tăng cân, nám da, đau đầu, căng ngực... Do đó, để cơ thể được “nghỉ ngơi”, một năm nên dùng 10 -11 tháng, tháng còn lại nên dùng biện pháp khác.

Một bạn gái khác cũng hỏi: “Em đang dùng thuốc tránh thai, loại 21 viên. Tuy đã có thói quen uống thuốc, nhưng do nhiều nguyên nhân, thỉnh thoảng em lại uống thuốc không đúng giờ (lệch khoảng 2 tiếng). Điều này có ảnh hưởng nhiều đến khả năng phòng tránh thai của thuốc không?”. BS Nguyễn Thị Bạch Nga - Phó Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương TP HCM cho biết: Uống thuốc ở một thời điểm nhất định là một thói quen tốt giúp bạn không quên thuốc, thỉnh thoảng uống thuốc lệch giờ hoặc quên uống thuốc bạn hãy uống bù ngay khi nhớ ra và uống ngay viên tiếp theo đúng lịch. Nếu quên không quá 12 giờ, hiệu quả ngừa thai vẫn còn rất cao.

 

Thuốc tránh thai NightHappy: An toàn, dễ sử dụng   Ngay từ năm 2012, cùng với các Chi cục DS-KHHGĐ 63 tỉnh, thành, Chi cục DS-KHHGĐ TP HCM đã phối hợp với Trung tâm DS-KHHGĐ quận, huyện, thị xã thiết lập hệ thống phân phối cộng đồng các phương tiện tránh thai nhãn hiệu NightHappy bằng cách tiếp thị xã hội thông qua các cán bộ dân số. Đây là một trong những giải pháp góp phần vào việc ổn định mức sinh, nâng cao chất lượng dân số của thành phố đông dân nhất nước.