Tiếp vụ "mang tiền dự trữ quốc gia đi trả nợ": Sai phạm đã có tiền lệ !

> Vụ "mang tiền dự trữ quốc gia đi trả nợ": Cục Dự trữ quốc gia vào cuộc
> Chuyện lạ ở Tổng Công ty Muối VN: Mang tiền dự trữ quốc gia đi... trả nợ

Nhiều lần rút tiền “quên” báo cáo

Sáng 21/8, trao đổi với phóng viên GĐ&XH, ông Nguyễn Đình Hoà, Phó Cục trưởng Cục Dự trữ quốc gia (DTQG) cho biết, Cục đã gửi báo cáo lên Bộ Tài chính về vụ việc Tổng công ty Muối Việt Nam (TCTM) mang gần 2 tỷ đồng tiền từ nguồn DTQG đi trả nợ.

Theo quy trình, sau đó Bộ Tài chính sẽ có văn bản gửi lãnh đạo Bộ NN&PTNT đề nghị giải quyết sự vụ. Theo ông Hoà, vì TCTM trực thuộc Bộ NN&PTNT nên việc xử lý sai phạm, xử lý cán bộ cũng sẽ do Bộ này thực hiện. Đặc biệt, Cục DTQG còn cho biết, sai phạm trong việc sử dụng nguồn tiền DTQG ở TCTM không phải xảy ra lần đầu.

Cụ thể, vào năm 2007 doanh nghiệp này đã hai lần tự ý rút tiền sử dụng vào việc khác. Lần đầu là 1,5 tỷ đồng, lần thứ hai là 800 triệu đồng. Lần rút 1,5 tỷ đồng xảy ra vào ngày 28/2 đến ngày 3/3/2007. Lúc đó, sau khi rút tiền mấy ngày, TCTM đã có văn bản báo cáo “xin ý kiến” Cục DTQG cho “phải phép”. Tuy nhiên, Cục DTQG đã không đồng ý với việc làm sai nguyên tắc tài chính đó, nên đã yêu cầu TCTM phải hoàn trả ngay số tiền trên vào tài khoản DTQG ở Kho bạc Nhà nước. Vậy nhưng, sau đó ở đây lại xảy ra tiếp vụ “tạm ứng” 800 triệu đồng từ nguồn DTQG để sử dụng cho mục đích khác.

Trả lời phóng viên về nguyên do lần rút tiền 800 triệu đồng này, lãnh đạo TCTM vẫn cho rằng đó là phần phí mà Tổng công ty được nhận từ việc bán muối DTQG. Bởi Nhà nước chưa kịp thanh, quyết toán, nên họ đành “mượn tạm” nguồn DTQG để chi (?) Họ cũng biện luận một cách hết sức dễ dãi rằng, khi Nhà nước thanh toán thì sẽ bù lại chứ có mất đi đâu mà sợ ?!

Như vậy, đến thời điểm bị phát hiện mới đây, khoản tiền rút ra sử dụng sai mục đích quy định DTQG đã lên tới gần 2,8 tỷ đồng (800 triệu đồng nói trên và 1,973 tỷ đồng mang đi trả nợ ngân hàng ĐTPT Ninh Thuận).

Dư luận cho rằng, phải chăng rút kinh nghiệm lần đầu “báo cáo” nhưng không được chấp nhận và phải hoàn trả lại tiền nên các lần sau, vụ việc rút tiền không được TCTM báo cáo lên Cục DTQG nữa? Không ngờ, sau gần 1 tháng Cục DTQG lại phát hiện ra nhờ vào đơn thư tố cáo.

Các thông tin nói trên cũng cho thấy, chuyện rút tiền từ nguồn DTQG sử dụng vào việc khác ngoài quy định ở TCTM đã thành tiền lệ.

Bảo lãnh vay vốn và nguy cơ... mất vốn!

Qua tìm hiểu, chúng tôi phát hiện thêm một số vụ việc đáng chú ý ở TCTM. Một trong số đó là những “lình xình” quanh chuyện doanh nghiệp này bảo lãnh cho hai công ty trực thuộc vay hàng chục tỷ đồng của ngân hàng để đầu tư, sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, đến nay việc làm ăn của các công ty con đó thua lỗ, khoản tiền nói trên khó thu hồi. Các ngân hàng cho vay cũng đã nhiều lần đòi nợ, nhưng rồi khoản nợ vẫn chẳng thanh toán được là mấy, lãi mẹ đẻ lãi con rất nặng nề. 

Trả lời phóng viên GĐ&XH về việc này, ông Phạm Xuân Hoàn, Chủ tịch HĐQT và ông Phạm Năng Phong, Phó TGĐ TCTM cho biết: “Năm 2000 chúng tôi thành lập hai công ty trực thuộc. Vì những đơn vị này không có tư cách pháp nhân, nên Tổng công ty đã đứng ra bảo lãnh vay vốn ngân hàng. Chúng tôi đang bàn cách giải quyết, xem xét trách nhiệm của cá nhân để đưa ra Hội đồng kỷ luật. Đã kiểm điểm rất gay gắt vấn đề này. Thực ra những đơn vị này làm ăn thua lỗ là một phần, nhưng quan trọng là bị nợ. Hiện tại cả hai đang bị công nợ rất nhiều và chúng tôi đang yêu cầu đi thu nợ”.

Tuy nhiên, trên thực tế thì việc làm ăn kém hiệu quả dẫn tới thua lỗ, công nợ của các công ty con được TCTM đứng ra bảo lãnh vay tiền ngân hàng đã diễn ra nhiều năm; việc thu nợ bế tắc cũng đã lâu nhưng không được giải quyết trong khi nhân sự của các doanh nghiệp này lại biến động rất lớn, người về hưu, người chuyển công tác. Mặt khác, theo nguyên tắc, với tư cách người đứng ra bảo lãnh, TCTM có thể đối mặt với việc bị các ngân hàng kiện ra toà đòi tiền.

Tuy nhiên, trả lời câu hỏi của chúng tôi về việc “đã xử lý trách nhiệm ra sao?” thì lãnh đạo TCTM khẳng định: “Hiện chưa xử lý kỷ luật gì, chúng tôi đang xem xét việc thu nợ của các công ty đó. Không trả được, thì TCTM lại phải gánh mà khi không thể gánh nữa thì phải đưa vụ việc ra pháp luật”.

Xuất khẩu muối và nguy cơ... mất tiền

Năm 2005, TCTM đã ký với một doanh nghiệp có trụ sở tại Đài Loan hợp đồng xuất khẩu 6.200 tấn muối, trị giá 125.000USD (tương đương khoảng 1,7 tỷ đồng theo thời giá lúc bấy giờ).

Theo lãnh đạo TCTM thì hợp đồng đó được thực hiện một cách bình thường, nhưng khi doanh nghiệp ở Đài Loan xuất sang nước thứ 3 thì số muối này không được chấp nhận vì chất lượng. Không hiểu vì sao lại có chuyện này bởi tại Việt Nam, lượng muối xuất khẩu theo hợp đồng này đã được một cơ quan chuyên môn có tên tuổi là Vinacontrol giám định chất lượng và khẳng định là đảm bảo tiêu chuẩn.

Như vậy, 6.200 tấn muối đã được TCTM giao cho phía đối tác song đến nay, sau gần 3 năm khoản tiền bán muối đó vẫn đang nằm ở một phương trời nào, không ai biết đến. Trên thực tế, đang hiện hữu nguy cơ mất khoản tiền tỷ này. Bởi theo tìm hiểu của chúng tôi thì sau khi vụ việc làm ăn này đổ bể, TCTM đã kiện đòi tiền lên Trọng tài quốc tế Việt Nam. Và như ông Phạm Năng Phong, Phó TGĐ Tổng công ty cho biết: “Trọng tài Quốc tế VN đã phán xử chúng tôi thắng kiện và buộc doanh nghiệp Đài Loan phải trả tiền. Tuy nhiên, sau năm lần bảy lượt đòi, tiền này vẫn chẳng thu được. Đây là một rủi ro, tai nạn trong kinh doanh của chúng tôi”.

Nhưng có điều khó hiểu còn ở chỗ, khi phóng viên hỏi xin bản phán quyết của tổ chức Trọng tài Quốc tế VN về vụ việc khiếu nại với công ty Đài Loan này thì ông Phong lại cho rằng, phía cơ quan trọng tài đã yêu cầu giữ bí mật nên không thể cung cấp (?). Vả lại, có muốn cung cấp thì cán bộ giữ hồ sơ vụ việc này cũng đang đi vắng (!).

Mặc dù ông Phong khẳng định mình là người trực tiếp theo vụ kiện này, tự biện hộ cho TCTM mà không cần luật sư bào chữa, tuy nhiên bản thân ông cũng không hề giữ một văn bản nào liên quan đến vụ việc, kể cả phán quyết của cơ quan tài phán?!

Bảo lãnh vay vốn và nguy cơ mất vốn! Xuất khẩu muối và nguy cơ mất tiền! Nhiều lần rút tiền từ nguồn DTQG ra để sử dụng vào mục đích trái quy định! Những “lình xình” này, lẽ nào Bộ NN&PTNT - cơ quan chủ quản của TCTM - không biết?

Chí Long