Tìm cách cứu bờ biển Cửa Đại

Báo động khẩn

Chính quyền thành phố Hội An vừa tổ chức một cuộc hội thảo chống sạt lở bờ biển phục vụ du lịch và phát triển bền vững khu vực Cửa Đại. Các nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế đã có mặt tại hội thảo cùng nhau đưa ra các giải pháp trước mắt và lâu dài nhằm cứu bờ biển đẹp này.

Về hiện trạng sạt lở khu vực Cửa Đại, ông Nguyễn Phú, Giám  đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam cho biết: Cửa Đại là nơi các dòng sông Thu Bồn, Trường Giang đổ ra biển. Đây cũng là ngả ra biển của hàng chục ngàn ngư dân các huyện Duy Xuyên, Thăng Bình, Hội An… với hàng ngàn tàu thuyền khai thác hải sản. Cửa Đại rộng hơn 1.000m nhưng hiện đã bị bồi lấp 600m. Cửa biển hướng bắc ra Cù Lao Chàm cũng bị bồi lấp dài hơn 2.000m. Trong khi đó, bờ biển Cửa Đại dài hơn 3km đang bị sạt lở nặng nề, khiến các dự án khách sạn, khu nghỉ dưỡng đang xây dựng và hoạt động tại đây bị uy hiếp, một số dự án xây dựng dang dở phải bỏ hoang.

Trong những năm gần đây, do ảnh hưởng của thời tiết khắc nghiệt và biến đổi khí hậu mạnh nên vùng biển Hội An bị biến động sạt lở nhanh chóng; đặc biệt là khu vực phường Cửa Đại, nơi tập trung các khu nghỉ dưỡng lớn của TP Hội An. Con đường ven biển Âu Cơ trước đây bãi biển cách đường hơn 200m thì nay tình trạng sạt lở đã tiến sát chỉ còn cách đường vài mét và có khả năng cuốn trôi nhiều bãi biển, khu tắm biển đẹp dọc con đường này.

“Trong khi chờ đợi các giải pháp của các cơ quan chức năng ở tỉnh và Trung ương thì các khu nghỉ dưỡng tại đây đang phải tự bảo vệ tài sản của mình nếu không muốn bị nước biển cuốn trôi. Tuy nhiên, điều đáng nói là mỗi khu nghỉ dưỡng tại đây có một cách làm riêng để chống lại sự xâm thực của biển nên hiệu quả hầu hết không cao. Vì thế, tỉnh Quảng Nam và TP Hội An đang rất cần những ý kiến đề xuất các giải pháp để giúp địa phương đối phó có hiệu quả với sạt lở, xâm thực của biển hiện nay tại đây”, ông Phú cho biết.

Đề xuất cấm hút cát hạ lưu sông Thu Bồn

Theo PGS.TS Vũ Thanh Ca (Viện trưởng Viện Nghiên cứu biển và hải đảo - Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam) thì xói lở và bồi tụ là một trong những thiên tai nặng nề nhất ở dải ven biển, gần đây đang có xu thế tăng lên trên toàn bộ dải ven biển Việt Nam, đặc biệt là tại khu vực bờ biển của TP Hội An.

“Trước đây bờ biển Hội An đã ổn định, thậm chí lấn ra biển trong một thời gian rất dài. Tuy nhiên, trong khoảng 10 năm trở lại đây, các đập thủy điện và thủy lợi xây dựng trên thượng nguồn các con sông đổ ra khu vực bờ biển Hội An, đặc biệt là sông Thu Bồn, đã chặn một lượng rất lớn bùn cát do các con sông tải ra biển. Do thiếu hụt cát cung cấp cho khu vực bờ biển, hiện tượng xói lở bờ biển đã và đang xảy ra dữ dội tại khu vực bờ biển TP Hội An. Vấn đề thiếu hụt bùn cát tại bãi biển Hội An không thể giải quyết được do các đập thủy điện tại thượng nguồn sông Thu Bồn không có thiết bị xả cát. Vì vậy, để hạn chế xói lở tại bờ biển Hội An cần tiến tới ổn định bãi biển”, PGS.TS Vũ Thanh Ca nhấn mạnh.

PGS.TS Vũ Thanh Ca cảnh báo địa phương cần nghiêm cấm mọi hình thức hút cát tại hạ lưu sông Thu Bồn và toàn bộ dải ven biển tỉnh Quảng Nam phục vụ bất cứ mục tiêu gì. Đồng thời xây dựng và thực hiện các dự án nghiên cứu, xác định rõ quá trình vận chuyển bùn và nguyên nhân xói lở bờ biển Hội An; sử dụng kè lát mái với độ dốc 1:3 hoặc 1:4 có mấu phá sóng để bảo vệ khu vực tắm Cửa Đại; nghiên cứu sử dụng công trình bảo vệ của Nhật Bản.

TS. Lê Đình Mầu (Viện Hải dương Học Nha Trang - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đưa ra giải pháp là trồng rừng phòng hộ dải ven bờ phía bắc Cửa Đại (thuộc phường Cửa Đại, TP Hội An) nhằm chắn cát bay, chống xói lở, tạo cảnh quan. Còn bờ phía nam (xã Duy Hải, huyện Duy Xuyên) cũng nên trồng rừng phòng hộ. Ngoài ra, thiết kế, xây dựng hệ thống kè phá sóng xa bờ tại bờ bắc Cửa Đại với mục tiêu bảo vệ bờ và tạo bãi tắm (dạng tombolo); xây dựng hệ thống kè kiên cố (tường biển) dọc bờ nam Cửa Đại nhằm bảo vệ và hình thành đường giao thông hoặc xây dựng hệ thống kè chắn sóng xa bờ tương tự ở bờ bắc Cửa Đại.

Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Nam cũng như TP Hội An cần có các công trình nghiên cứu về nguyên nhân gây sạt lở mới có giải pháp phòng chống hiệu quả và bền vững. Đặc biệt là giải pháp nghiên cứu tổng thể xây dựng kè chống sạt lở bờ biển khu vực Hội An; nghiên cứu kỹ các điều kiện về địa hình, địa chất, thủy văn cũng như chế độ gió, dòng chảy của bờ biển Hội An và các vùng phụ cận để xác lập các cơ sở khoa học về nguyên nhân, các nhân tố gây nên biến động đường bờ tại vùng biển Hội An và vùng phụ cận như hiện nay.

Đức Hoàng