Tin mới nhất về vụ 20.000 viên thuốc ung thư bị tiêu huỷ

Cuộc họp kiểm điểm Giám đốc BV Truyền máu và Huyết học TP HCM và trách nhiệm của Sở Y tế theo kết luận Thanh tra TP HCM, thành phần tham dự gồm: Lãnh đạo Sở, các phòng chức năng, Ban Giám đốc, Trưởng phòng KHTH, các phòng liên quan, của BV Truyền máu và Huyết học TP HCM...

Theo đó, Bệnh viện Truyền máu và Huyết học là bệnh viện đầu tiên trong cả nước đề xuất thực hiện chương trình thuốc viện trợ nhân đạo dành cho những người mắc bệnh bạch cầu mãn tính dòng tuỷ, kháng Glivec của chương trình hỗ trợ thuốc Glivec.

Chương trình này là chương trình viện trợ có điều kiện, bệnh nhân không đươc sử dụng thuốc Tasigna miễn phí hoàn toàn và bệnh viện không có quyền chủ động sử dụng khi chưa có sự đồng ý và chấp thuận của công ty.

Gần 20.000 viên thuốc Tasigna đã bị tiêu huỷ do hết hạn sử dụng.

Cụ thể, để tham gia chương trình, bệnh nhân được nhà tài trợ là Công ty Novartis Parma Services AG tài trợ 11,5 tháng thuốc miễn phí, còn bệnh nhân phải mua 0,5 tháng thuốc. Bệnh nhân phải đồng chi trả 4% (khoảng 42 triệu đồng/năm mới được tham gia chương trình).

Thoả thuận chương trình giữa bệnh viện và công ty cho thấy, công ty Novartis kiểm soát việc lựa chọn bệnh nhân theo các tiêu chí của chương trình và quyết định việc cho phép sử dụng thuốc Tasigna đối với những bệnh nhân tham gia. Bệnh viện không được tự ý thay đổi hay làm khác quy định.

Khi biết số thuốc Tasigna còn 6 tháng nữa là hết hạn, bệnh viện đã chủ đồng đề nghị Công ty Novartis cho phép mở rộng chương trình đến các bệnh viện trong toàn quốc đang cùng điều trị bệnh lý này bằng thuốc Glivec hoặc thông báo cho các nơi khác chuyển bệnh đến nhưng Công ty không đồng ý và Công ty chấp nhận huỷ thuốc nếu không dùng hết.

Giá trị lô thuốc Tasigna tại thời điểm tiêu huỷ năm 2015 là hơn 3,8 tỷ đồng, chứ không phải tính theo giá thời điểm thanh tra (năm 2017) là gần 14 tỷ đồng. “Bệnh viện đã có thiếu sót không xem lại kỹ dự thảo kết luận Thanh tra, phải nghiêm túc rút kinh nghiệm” – Giám đốc Sở Y tế TP HCM nêu rõ.

Ngoài ra, Sở Y tế cũng nêu rõ: Quá trình từ lúc tiếp nhận thư đồng ý hiến tặng thuốc đến khi hoàn tất các thủ tục đưa về sử dụng của BV bị kéo dài, trong khi thuốc Tasigna 200mg có hạn sử dụng ngắn (23 tháng) đã được sản xuất trước đó. Tại thời điểm Cục Quản lý Dược cấp Giấy phép nhập khẩu thuốc (tháng 7/2014), thuốc chỉ còn 10 tháng hạn dùng nhưng công ty Novartis vẫn gửi hàng về Việt Nam. Trách nhiệm này thuộc về Công ty Novartis và Bệnh viện.

Theo giải trình của Bệnh viện thì ngay từ khi nhận được thuốc, BV đã nhận thức được việc chắc chắn không sử dụng kịp số thuốc vừa nhập trước thời gian hết hạn. Để hạn chế tối đa số thuốc chưa sử dụng bị hết hạn BV đã đưa ra nhiều gải pháp giải quyết như: Tổ chức họp khẩn với tất cả người bệnh (60 bệnh nhân tham dự) để giải thích cho người bệnh lợi ích của việc sử dụng thuốc Tasigna. Nhờ đó số lượng người tham gia chương trình là 26 người chỉ bằng ½ so với con số dự trù.

Bên cạnh đó, Bệnh viện đã chủ động đề nghị Công ty cho phép mở rộng chương trình đến BV khác trong toàn quốc, hoặc thông báo nơi khác chuyển bệnh đến, nhưng Công ty Novartis không đồng ý chuyển số thuốc này đến đơn vị khác theo Luật của công ty mẹ, và công ty chấp nhận phương án huỷ thuốc nếu hết hạn dùng, mọi thiệt hại thuộc về công ty và ngay lập tức chuẩn bị lô thuốc mới theo yêu cầu của bệnh viện để đảm bảo các bệnh nhân đã dùng thuốc không bị thiếu thuốc.

“Mặc dù tháng 5/2015 thuốc mới hết hạn, nhưng tháng 4/2015 BV đã nhận được lô thuốc mới nên tất cả bệnh nhân đang tham gia chương trình đều được cấp phát thuốc đầy đủ” – giải trình của Sở Y tế TP HCM nêu rõ.

Theo tóm tắt diễn biến, tổng thời gian từ lúc BV bắt đầu tiếp nhận thư đồng ý hiến tặng thuốc của Novartis đến khi hoàn tất thủ tục chương trình là 13 tháng 8 ngày.

Trong đó, thủ tục qua lại giữa BV và Novartis ở giai đoạn đầu mất trên 4 tháng 11 ngày; giai đoạn BV bổ sung giấy tờ theo yêu cầu của Cục Quản lý Dược mất 25 ngày, bổ sung giấy tờ cho Sở Y tế mất 1 tháng 7 ngày.

Thời gian Sở Y tế xử lý hồ sơ mất 21 ngày, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị TP HCM xử lý hồ sơ mất 3 tháng; UBND TP HCM xử lý hết 10 ngày làm việc. Thời gian còn lại là thời gian BV và Novatis làm thủ tục tiếp nhận và nhận hàng về kho.

Về phía Sở Y tế, ông Nguyễn Tấn Bỉnh - Giám đốc Sở nói, do đây là lần đầu tiên Sở giải quyết hồ sơ tiếp nhận thuốc viện trợ có điều kiện, nên các chuyên viên của các phòng chức năng thuộc Sở còn lúng túng trong việc trao đổi ý kiến qua lại giữa các phòng, và tham mưu cho lãnh đạo Sở, dẫn dến việc chậm xử lý hồ sơ nhận thuốc viện trợ 3 ngày.

“Sở Y tế phải rút kinh nghiệm, tuy nhiên lãnh đạo Sở đồng thuận với chương trình vì tính nhân đạo và một số bệnh nhân có điều kiện có thể đồng chi trả” – ông Bỉnh nói rõ.

Sở cũng đã yêu cầu GĐ BV nghiêm túc rút kinh nghiệm sâu sắc, việc lập kế hoạch dự trù số lượng thuốc đề nghị hiến tặng, không sát với thực tế sử dụng. Do vậy, dù số lượng thuốc dùng cho 6 tháng, nhưng ngay 10 tháng trôi qua, BV vẫn không sử dụng được ½ số thuốc đã nhận về, do lượng người tham gia chương trình chỉ bằng ½ lượng dự trù.

Cũng theo báo cáo của BV, khó khăn mà BV này gặp phải là số người đăng ký tham gia chương trình không nhiều do phải đồng chi trả.

Khởi đầu công ty đề nghị tỉ lệ đồng chi trả của bệnh nhân là 10% (100 triệu đồng/năm), sau đó Công ty giảm còn 42 triệu. Do đó, bệnh viện phải chờ thêm thời gian để người bệnh thực hiện mua toa thuốc Tasigna lần đầu, đây là thủ tục bắt buộc để được tham gia chương trình, do tổ chức Max Foundation (Mỹ) quy định, và là đơn vị xét duyệt bệnh nhân có được và chương trình Tasiana Copay hay không.

Đến ngày 27/9/2014, mới có người bệnh đầu tiên mua toa thuốc theo quy định. Chương trình từ đó mới được bắt đầu với 26 người tham gia. Do vậy, BV không thể sử dụng kịp số thuốc nhập về trước khi thuốc hết hạn dùng.

“Nếu BV xét thấy nhu cầu sử dụng thuốc là cần thiết cho người dân thì tìm nguồn viện trợ khác theo đúng nghĩa viện trợ nhân đạo, không bao hàm việc đồng chi trả như công ty Novartis làm” – Giám đốc Sở Y tế TP HCM khẳng đinh.

Đồng thời , lãnh đạo Sở Y tế TP HCM cũng cho rằng, khi ký hợp đồng tham gia chương trình, phải xác định rõ chủ sở hữu lô làng là của BV hay của công ty dược Novartis, vì thực tế, BV không thể tự quyết định khi biết số thuốc còn tồn kho khá lớn nhưng lại không được sử dụng cho người bệnh không tham gia chương trình, cho dù biết thuốc sẽ bị tiêu huỷ khi hết hạn.

Khi phát hiện hạn dùng của thuốc viện trợ còn quá ngắn, nhưng Công ty không đồng ý cho BV sử dụng mở rộng cho những bệnh nhân khác không tham gia chương trình, hoặc mở rộng diện sử dụng tại những BV khác, thì BV phải khẩn trương báo cáo Sở để can thiệp.

Qua sự việc, Sở Y tế cho rằng, BV phải dự trù thuốc xin viện trợ sát với thực tế sử dụng; thực hiện các hồ sơ, thủ tục phải nhanh chóng; không nhận các thuốc viện trợ có hạn dùng ngắn. BV phải nghiêm túc thực hiện việc tiêu huỷ thuốc hết hạn. Sở cũng rút kinh nghiệm chung cho toàn ngành Y tế TP.

Được biết, ngày 8/5, Sở cũng làm việc với Novartis trao đổi về tình hình tiếp nhận và sử dụng lô thuốc viện trợ với điều kiện đồng chi trả. Công ty sẽ có văn bản gửi Sở sau.

Võ Thu