Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số

Pháp lệnh Dân số có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2003. Sau 10 năm triển khai thực hiện đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong công tác DS-KHHGĐ; nhận thức của người dân từng bước được nâng lên và thay đổi theo chiều hướng tích cực; tỷ suất sinh và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên giảm...

Trong thời gian qua, thành phố Đà Nẵng đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm thực hiện Pháp lệnh Dân số; có những chỉ đạo kịp thời, chặt chẽ và quyết liệt, phù hợp với tình hình thực tế ở địa phương; đưa chỉ tiêu dân số vào chỉ tiêu pháp lệnh trong chương trình kinh tế - xã hội, vào nội dung bình xét thi đua khen thưởng hàng năm đã khích lệ được tinh thần của các cá nhân, tổ chức và địa phương trong thực hiện công tác DS-KHHGĐ.

BS. Nguyễn Thị Hoa, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ TP Đà Nẵng, cho biết năm 2000, tỷ suất sinh thô của TP Đà Nẵng là 16,30%o, đến năm 2003 đã hạ xuống còn 15,07%o, trung bình mỗi năm giảm 0,41%o. Tỷ suất sinh thô 10 năm qua cho thấy mức sinh của Đà Nẵng có xu hướng giảm; tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên giảm đều từ năm 2003 đến nay.

Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số. Ảnh Đ.H

Tổng tỷ suất sinh của phụ nữ (TFR) tại Đà Nẵng trong năm 2001 là 2,76 con, nghĩa là tại thời điểm 2001, trung bình một người phụ nữ trong quãng đời của mình đã sinh 2,76 người con, nhưng đến năm 2008 giảm xuống còn 1,94 con, thấp hơn mức sinh thay thế. Từ năm 2004, Đà Nẵng đã đạt được mức sinh thay thế và đến nay vẫn được duy trì. Đặc biệt, tỷ số giới tính khi sinh ở Đà Nẵng chưa thuộc nhóm mất cân bằng báo động đặc biệt… Các biện pháp kế hoạch hóa gia đình được chú trọng, tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng nên có tác động tích cực đến người dân.

Công tác truyền thông – giáo dục chuyển đổi hành vi về DS-KHHGĐ ngày càng đi vào chiều sâu với nhiều nội dung, hình thức phong phú, thiết thực; nhiều mô hình can thiệp truyền thông dựa vào cộng đồng được xây dựng và phát huy hiệu quả tốt. Quy mô gia đình nhỏ từ 01 đến 02 con ngày càng được đông đảo các tầng lớp nhân dân chấp nhận, thực hiện và dần trở thành chuẩn mực phổ biến trong xã hội.

Chi cục DS-KHHGĐ TP Đà Nẵng bàn giao trang thiết bị y tế cho trạm y tế các phường thuộc đề án 52. Ảnh Đ.H

Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình triển khai thực hiện Pháp lệnh Dân số, Đà Nẵng vẫn gặp những khó khăn, thách thức như một số lãnh đạo chính quyền, đơn vị chưa nhận thức đúng mức tầm quan trọng, ý nghĩa chiến lược của công tác dân số, dẫn đến sự thiếu quan tâm, thiếu quyết tâm chỉ đạo, đầu tư không đúng mức cho công tác DS-KHHGĐ; Điều 10 của Pháp lệnh Dân số qui định quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng và cá nhân quy định không rõ ràng đã dẫn đến sự hiểu nhầm hoặc cố tình hiểu nhầm trong một bộ phận cán bộ và nhân dân. Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh Dân số lại ra đời chậm đã ảnh hưởng đến phong trào và kết quả của chương trình dân số; Chưa có chế tài bắt buộc thực hiện các quy định về kiểm tra sức khỏe trước hôn nhân đối với người dân nên trong thực tế, việc thực hiện các quy định này vẫn còn ở mức tuyên truyền, vận động và mang tính cá nhân, tự nguyện…

Theo báo cáo của Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ TP Đà Nẵng, trong 6 tháng đầu năm 2013, mức giảm sinh giảm 9,81% so với cùng kỳ năm 2012, số trẻ sinh 3 là 428 giảm 87 trẻ. So với cùng kỳ năm 2012, các quận, huyện đều có số sinh và sinh 3 giảm trong đó có huyện Hòa Vang giảm 147 trẻ, quận Ngũ Hành Sơn giảm 132 trẻ, quận Thanh Khê và Cẩm Lệ giảm 122 trẻ…; số người thực hiện các biện pháp tránh thai đạt 93,2%; tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 7,39%; tỷ số giới tính khi sinh trong 6 tháng đầu năm số trẻ sinh ra là 3.290 bé trai/3.051 bé gái, tương đương với 108 bé trai/100 bé gái.

Trong 6 tháng cuối năm 2013, Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ TP Đà Nẵng tiếp tục đẩy mạnh hoạt động truyền thông chuyển đổi hành vi; tổ chức các sự kiện truyền thông, truyền thông tăng cường nhân ngày Dân số Thế giới 11/7, Ngày Dân số Việt Nam 26/12 và Tháng hành động quốc gia về Dân số năm 2013. Triển khai có hiệu quả các Đề án, Dự án nâng cao chất lượng giống nòi: Đề án Sàng lọc trước sinh và sơ sinh; Đề án giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; Mô hình tư vấn và kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân, tư vấn và chăm sóc người cao tuổi dựa vào cộng đồng…

Đức Hoàng