Trả lại giá trị nguyên gốc cho lễ hội

Đối với mọi người dân Việt Nam, khởi đầu một năm mới là tâm trạng háo hức trong sự giao hòa thiêng liêng của đất, trời và con người. Người người du xuân, đi lễ cầu một năm mới an lành, khỏe mạnh, vạn sự tươi tốt… Tuy nhiên, năm nào cũng vậy, đây là thời điểm khởi đầu những lo lắng về sự bình an, về tính trang trọng của lễ hội.

Nhiều năm qua, người dân đi lễ hội nhưng vẫn nơm nớp lo lắng xảy ra ẩu đả, tranh giành, giẫm đạp, thậm chí đã có đổ máu chỉ để cướp lộc cầu may gây bức xúc trong dư luận xã hội. Tình trạng móc túi, cướp giật, cờ bạc, bói toán mê tín dị đoan “buôn thần, bán thánh” cùng các dịch vụ ăn theo như trông giữ xe, dịch vụ ăn uống, viết sớ tấu, xóc quẻ, bán mâm lễ, khấn hộ… “chặt chém” khách đi lễ khiến những người thành tâm đi lễ, vãn cảnh đầu năm ngao ngán. Bên cạnh đó vẫn còn những lễ hội dân gian bị cải biên méo mó, gây phản cảm khiến nhiều người bức xúc.

Hàng ngàn năm nay, lễ hội là một hiện tượng văn hoá dân gian tổng thể, gắn với đời sống tinh thần của người Việt. Lễ hội được đánh giá là hoạt động cộng đồng đa màu sắc, hấp dẫn lâu bền nhất trong tất cả các sinh hoạt chung của mọi người dân; là sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, nghệ thuật của cộng đồng, xuất phát từ nhu cầu cuộc sống. Lễ hội nào cũng chứa trong nó hạt nhân thiêng liêng với nhiều ước vọng con người muốn gửi gắm; gắn với lịch sử mấy ngàn năm dựng nước, giữ nước của các thế hệ con người Việt Nam. Tính thiêng trong lễ hội trở thành hạt nhân quan trọng gắn kết cộng đồng thành một khối thống nhất cùng chung ước vọng. Thông qua lễ hội, các giá trị truyền thống của làng quê như ý thức về cội nguồn, tổ tiên dân tộc, tưởng nhớ các anh hùng dân tộc,...; ý thức về đồng loại, cố kết con người trong cộng đồng, ý thức giữ gìn nét đẹp thuần phong mỹ tục của cộng đồng được gia tăng, củng cố.

Để giá trị văn hóa, tinh thần tốt đẹp của lễ hội thực sự được lan tỏa, mỗi một địa phương và từng người dân phải hiểu và nhận thức đúng vai trò của lễ hội thì lễ hội mới trở về với giá trị nguyên gốc: Đó là cầu nối giữa quá khứ với hiện tại, làm cho thế hệ trẻ hôm nay hiểu được công lao tổ tiên, thêm tự hào về truyền thống quê hương, đất nước của mình.

Hà Anh